Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(003)-1595/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(003)-1595/2025 04.08.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ X1 Hidayət oğlunun sədrliyi, Nəcəfova Səbinə Aydın qızının katibliyi ilə, Şəxs (MMC) Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə İXM) 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından (Mərkəzi Bank) daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyənetdim: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib edilmiş 02 iyun 2025-ci il tarixli EP ******* saylı inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs MMC 1367524.80 Rusiya rublu məbləğində vəsaiti 28 aprel 2023-cü il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, həmin vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Şəxs MMC barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib olunmuş 02 iyun 2025-ci il tarixli EP ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər baxılması üçün Bakı şəhər Xəzər Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş hüquqi şəxs və inzibati xəta haqqında protokolu tərtib edən orqan xəbərdar olunmasına baxmayaraq öz nümayəndələrinin məhkəmə iclasında iştirakını təmin etməmiş, məhkəmədən nümayəndələrin iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişlər. Məhkəmə İXM-nin 61.3-cü maddəsinə əsasən tərəflərin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Tərəflər məhkəmə iclasında iştirak etməsələr də, hüquqi şəxsin nümayəndəsi müqavilə üzrə malların gətirilməsi barədə müvafiq bəyannamələri təqdim edib iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmiş, Mərkəzi Bankın nümayəndəsi isə məhkəməyə ünvanladığı xx.xx.2025-ci il tarixli ərizə ilə qarşı tərəfin təqdim etdiyi sənədlərlə tanış olaraq iş üzrə icraata xitam verilməsinə etiraz etmədiyini bildirib, qeyd etmişdir ki, Şəxs MMC-nin 28 aprel 2023-cü il tarixli qabaqcadan ödənilmiş 1367524.80 Rusiya rublu məbləğində avans ödənişi eyni tarixdə təqdim edilmiş **********7016 və **********7017 sorğu nömrəli yük gömrük bəyannamələri ilə tam bağlanmışdır. Həmin bəyannamələr yoxlanılaraq iş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə və xx.xx.2023-cü il tarixli ödənişə istinad müəyyən edilmişdir. Malların qanunvericilklə nəzərdə tutulmuş müddət daxilində ödənişin həyata keçirildiyi tarixdən 1 həftə sonra ölkəyə daxil olduğu təsbit edilmişdir. İXM-in 430.4-cü maddəsi avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə inzibati qaydada məsuliyyət nəzərdə tutur. “Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyri-rezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 4.3.1.3-cü yarımbəndə əsasən qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində (idxal hava, dəmiryol və dəniz nəqliyyatı vasitələri, habelə kosmik obyektlər ilə əlaqədar olduqda və onların təchizat müddəti 2 (iki) ildən çox olduqda müqavilədə nəzərdə tutulan təchizat müddəti bitdikdən sonra ən geci 3 (üç) ay müddətində) banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10 000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir. İnzibati xətalara dair qanunvericiliyin tələblərinə əsasən inzibati xəta haqqında işə baxılan vaxt inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir (İXM-in 53.1.2-ci maddəsi). İXM-nin 53cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir (İXM-nin 105.1-ci maddəsi). Məhkəmə hesab edir ki, hüquqi şəxs tərəfindən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar ölkəyə idxal edildiyindən Şəxs MMC-nin əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığı üçün barəsində İXM-nin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və İXM-nin 40, 43, 114, 117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qəraraaldı: Şəxs İXM-nin 430.4-cü maddəsi ilə inzibati xətanı törətməsinə dair iş üzrə icraata inzibati xəta tərkibi olmadığından xitam verilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin vasitəsilə şikayət və ya protest verilə bilər. X2