Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(003)-331/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(003)-331/2025 26.02.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ramilə Xəzri Həşim qızının sədrliyi, Mehdiyeva Nigar Namizəd qızının katibliyi ilə, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Xəzər Rayon Dövlət Yol X3 Patrul Xidmətinin inspektoru polis baş serjantı X1 iştirakları ilə, 27 oktyabr 1985-ci il tarixdə Laçın rayonunda doğulmuş, evli, orta təhsilli, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.3 və 333.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Bakı şəhər Xəzər Rayon Polis İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏNETDİ Şəxs barəsində Bakı şəhər Xəzər rayon DYPŞ yol patrul xidməti inspektoru polis baş serjantı X2 tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.3 və 333.1-ci maddələri ilə tərtib edilmiş 10 fevral 2025-ci il tarixli, İXP ******* saylı protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər baxılması üçün Xəzər Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. İnzibati xəta haqqında protokoldan və ona əlavə edilmiş materiallardan görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətaların aşkar edilməsi istiqamətində onlara təhkim olunmuş yol-patrul xidməti avtomaşını ilə Bakı şəhəri, Xəzər rayonu inzibati ərazisində xidmətdə olduqları zaman “BMW 528 minik markalı **-DU-*** dövlət nömrə nişanlı nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü işıq cihazlarından istifadə qaydalarını pozduğuna və qeyri adekvat hərəkətləri şübhə doğurduğundan sonuncuya “Saxla” əmri verilmiş, lakin sürücü tabesizlik göstərmiş, təqib edilərək nəqliyyat vasitəsi saxlanılarkən sürücüyə yaxınlaşdıqda kəskin spirt qoxusu gəldiyindən sürücü sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün sərxoşluq müayinəsinə dəvət edilmiş, “BMW minik markalı 99-YP- 240 çağırışlı yol-patrul xidməti avtomaşınına quraşdırılmış xüsusi texniki vasitə olan Alkotester vasitəsi ilə (İN: 642240, ALCOVİSORA/ Z-Series AZ-817) saat 22:31 radələrində yoxlanılarkən alkoqolun miqdarı 0.329 PROMİL olmuşdur. Həmçinin yol-patrul xidməti avtomaşınına quraşdırılmış bort-kompyuter xüsusi texniki vasitəsinin köməyi ilə sürücünün şəxsiyyəti müəyyən edilərək Şəxs olması məlum olmuşdur. Bununla da, Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.3 və 333.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Xəzər Rayon Dövlət Yol X3 Patrul Xidmətinin inspektoru polis baş serjantı X2 bildirdi ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətaların aşkar edilməsi istiqamətində "BMW" markalı, 99-YP- 240 çağırışlı yol-patrul xidməti avtomaşınına təhkim olunmuş əməkdaşlar tərəfindən Bakı şəhəri, Xəzər rayonu inzibati ərazisində Binə qəsəbəsi istiqamətində xidmətdə olduqları zaman "BMW-528" markalı, **-DU-*** dövlət nömrə nişanlı nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü işıq cihazlarından istifadə qaydalarını pozduğuna və qeyri- adekvat hərəkətləri şübhə doğurduğuna görə sonuncuya "Saxla" əmri vermiş, sürücü təqib edilərək nəqliyyat vasitəsi saxlanılarkən sürücüyə yaxınlaşdıqda kəskin spirt qoxusu gəldiyindən sürücü sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün sərxoşluq müayinəsinə dəvət edilmiş, sürücü "BMW" markalı, **-YP-*** çağırışlı yol-patrul xidməti avtomaşınına quraşdırılmış xüsusi texniki vasitə olan Alkotester vasitəsi ilə (İN: 642240, ACE Z-Series, ALCOVİSOR-AZ817) saat 22:13 radələrində yoxlanılarkən alkoqolun miqdarı 0,329 % olmuşdur. Həmçinin yol-patrul xidməti avtomaşınına quraşdırılmış bort-kompyuter xüsusi texniki vasitəsinin köməyi ilə sürücünün şəxsiyyəti müəyyən edilərək Şəxs olması məlum olmuşdur. Bu səbəbdən də, əməkdaşlar tərəfindən adekvat tədbirlər həyata keçirilərək sürücü Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.3-cü və 333.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən qərarsız İXP-6893293 nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş, nəqliyyat vasitəsi 10 fevral 2025-ci il tarixdə saat 22:31 radələrində Azərbaycan Respublikası DİN BDYPİ-nin 12 saylı cərimə meydançasına yerləşdirilmişdir. Bu barədə avtonəqliyyat vasitəsinin saxlanma və qəbulu barədə müvafiq akt materiala əlavə edilmişdir. (sürücünün iştirakı ilə) Həmçinin nəqliyyat vasitəsi duracağa yerləşdirilərkən salonunda heç bir qiymətli əşya, pul məbləği və ya qızıl-zinət əşyaları olmamışdır. Əlavə olaraq bildirmişdir ki, sürücü ilkin olaraq sərxoş olmasını etiraf etsə də, lakin sonradan müxtəlif bəhanələr gətirmiş, barəsində inzibati təsir tədbirlərinin görülməsinə maneəçiliklər törətmiş, eyni zamanda Azərbaycan Respublikası DİN-in 102 xidməti-zəng mərkəzi sisteminə məlumat verərək həqiqətən də, müraciətində spirtli içkinin təsiri altında avtomobil idarə etməsini və avtomaşının duracağa yerləşdirilməsinə narazılığını bildirmişdir. Bu barədə sürücünün sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edildikdən sonra nəqliyyat vasitəsini idarə etməkdən kənarlaşdırılması barədə protokolu vardır. Odur ki, yuxarıda göstərilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 33.1.1-ci və 33.1.7-ci maddələrinin tələblərini nəzərə alaraq sürücü Şəxs barəsində müvafiq qərar qəbul edilərkən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 333.1-ci maddəsinin sanksiyasında göstərilən ən ağır hissəsinin tətbiq edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü təqsirli bilməyərək bildirmişdir ki, 10 fevral 2025-ci il tarixdə saat 22:30 radələrində “BMW 528 minik markalı **-DU-*** dövlət nömrə nişanlı nəqliyyat vasitəsinin idarə edərkən işıq cihazlarından istifadə qaydalarını pozmuş, lakin içkili vəziyyətdə avtomobil idarə etməmişdir. Bu səbəbdən onun barəsində ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb belə qənaətə gəlir ki, müvafiq inzibati xətanın baş verməsi faktı inzibati xəta haqqında protokolla yanaşı, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin və protokol tərtib etmiş şəxsin izahatları və iş üzrə toplanmış digər sənədlərlə sübuta yetirilir. Belə ki, iş materiallarında olan sərxoşluq vəziyyətini müəyyən etmək üçün BMW" markalı, **-YP-*** çağırışlı yol-patrul xidməti avtomaşınına quraşdırılmış xüsusi texniki vasitə olan Alkotester vasitəsi ilə (İN: 642240, ACE Z-Series, ALCOVİSOR-AZ817) nömrəli sərxoşluq vəziyyətini təyin edən xüsusi texniki vasitədən istifadə edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 01 ədəd dvd diskə baxış keçirilərkən Şəxs spirtli içki qəbul etdiyini etiraf etdiyi məlum olmuşdur. Xüsusi texniki vasitənin nəticəsi üzrə müayinə qəbzindən görünür ki, Şəxs 0,329% promil alkoloq sərxoşluğu müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 80-ci maddəsinə əsasən “Konstitusiyanın və qanunların pozulması, o cümlədən Konstitusiyada və qanunlarda nəzərdə tutulan hüquqlardan sui-istifadə və ya vəzifələrin yerinə yetirilməməsi qanunla müəyyən edilən məsuliyyətə səbəb olur.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 2-ci maddəsinə əsasən “Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariyaepidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir.” “Polis haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.2.2-ci maddəsinə əsasən “Cinayətlərin və digər xətaların qarşısının alınması üçün tədbirlər görmək polisin əsas vəzifələrindəndir.” Həmin Qanunun 3.2.16-cı maddəsinə əsasən “Yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün tədbirlər görmək polisin əsas vəzifələrindəndir.” “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2-ci maddəsinə əsasən “Yol hərəkəti haqqında Qanun yollarda nəqliyyat vasitələrinin və piyadaların təhlükəsiz və rahat hərəkətini təşkil etmək məqsədi ilə kompleks tədbirlər həyata keçirilməsi, yol hərəkəti ilə bağlı insanların həyatının və sağlamlığının qorunması, ətraf mühitin, xüsusi, bələdiyyə və dövlət əmlakının mühafizəsi, yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısının alınması və onların ağırlıq dərəcəsinin aşağı salınması üçün tədbirlər görülməsinin hüquqi əsaslarını və bu sahədə dövlətin, habelə yol hərəkəti iştirakçılarının hüquqlarını və vəzifələrini müəyyən edir.” Həmin Qanunun 6.2.1-ci maddəsinə əsasən “Yol hərəkəti sahəsində fiziki şəxslərin yol hərəkətinin təşkili, onun təhlükəsizliyini təmin etmək, ətraf mühitin mühafizəsi ilə bağlı tələblərə və yol hərəkəti qaydalarına əməl etmək vəzifəsi vardır.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən “Yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12.1-ci maddəsinə əsasən “Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur.” Hüquq normaları ictimai münasibətlərdən irəli gələn hüquq münasibətlərinin tənzimlənməsinin əsasını təşkil edir. Belə münasibətlərin reallaşdırılmasının özülü kimi qiymətləndirilən hüquq normaları özundə dövlətin iradəsini əks etdirir və hüquq subyektlərinin qarşılıqlı hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirir. Qeyd edilməlidir ki, fərdin hüquq normalarında nəzərdə tutulan tələb və göstərişlərə zidd davranışı ictimai zəruri və faydalı hesab edilməyən hərəkəti kimi hüquq pozuntusu olmaqla cəmiyyət və dövlət qarşısında muvafiq məsuliyyətin yaranması ilə nəticələnir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 80-ci maddəsinə görə Konstitusiyanın və qanunların pozulması, o cümlədən Konstitusiyada və qanunlarda nəzərdə tutulan hüquqlardan sui-istifadə və ya vəzifələrin yerinə yetirilməməsi qanunla müəyyən edilən məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.8-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” xx.xx.2010-cu il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, “Hüquqi müəyyənliyə dair tələblər hüququn üstünlüyü, normativ-hüquqi aktların hüquqa və haqq-ədalətə əsaslanmasına dair konstitusiya prinsiplərindən irəli gəlir. Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi müəyyənlik prinsipinin mahiyyəti və əhəmiyyəti barədə formalaşdırdığı hüquqi mövqeyinə görə hüquqi müəyyənlik prinsipi hüququn aliliyinin əsas aspektlərindən biri kimi çıxış edir. Hər bir qanunun və ya onun hər hansı bir müddəasının hüquqi müəyyənlik prinsipinə cavab verməsi olduqca vacibdir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu bir daha vurğulayır ki, qanunverici orqan tərəfindən hər hansı bir inzibati xətaya görə inzibati tənbeh növü müəyyən edilərkən Konstitusiyada öz əksini tapan qanunun aliliyinin tərkib hissəsi olan mütənasiblik və tarazlıq prinsipləri də nəzərə alınmalıdır.” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2014-cü il 27 iyun tarixli 209 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi” Qaydalarının 2.2-ci bəndinə əsasən nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin alkoqollu içkidən, narkotik vasitələrdən, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrdən istifadə etməsi faktını təsdiq etmək məqsədi ilə polis əməkdaşı müayinənin nəticəsini kağız daşıyıcıda əks etdirən texniki vasitələrdən (alkotester, narkotester) istifadə edir. Həmin Qaydaların 2.4-cü bəndinə əsasən xüsusi texniki vasitə qanda alkoqolun konsentrasiyasının 0,3 promilli və daha artıq olmasını və yaxud narkotik vasitələrin, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrin qəbulunu göstərdiyi halda şəxsin sərxoşluq vəziyyətində olduğu hesab edilir. Məhkəmə iclası zamanı, həmçinin iş materiallarında olan sənədlər əsasında müəyyən edilmişdir ki, Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 22:31 radələrində zaman "BMW-528" markalı, **-DU-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili ilə yol yol nişan tələbi qaydalarını pozmaqla idarə etməsi səbəbindən yol-patrul xidməti əməkdaşları tərəfindən saxlanılmış, saxlanıldıqdan sonra onun nəqliyyat vasitəsini alkoloqdan istifadə edilməsi nəticəsində yaranmış sərxoş vəziyyətdə idarə etdiyi aşkar edilmişdir. Onun sərxoşluq vəziyyəti xüsusi texniki vasitə, alkotesterdən istifadə zamanı müəyyən edilərək, bu barədə prokotol tərtib edilmiş və xüsusi texniki vasitənin nəticəsi üzrə müayinə qəbzi əlavə edilmişdir. Daha sonra onun barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.3 və 333.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair protokol tərtib edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsinə əsasən “Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olan şəxs tərəfindən nəqliyyat vasitəsini alkoqoldan, narkotik vasitələrdən, psixotrop maddələrdən və ya güclü təsir göstərən digər maddələrdən istifadə olunması nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə edilməsinə görə dörd yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ altı aydan bir ilədək müddətə məhdudlaşdırılır.” Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 9.1-ci maddəsinə əsasən “İnzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır.” Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin əməlindən peşman olması məsuliyyəti yüngülləşdirən hal kimi müəyyən edilmədi. İş üzrə məsuliyyəti ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 84.1-ci maddəsinə əsasən “İnzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir.” İş materiallarını araşdıraraq, törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta törətmiş şəxsin şəxsiyyətini habelə onda alkoqol konsentrasiyasının normadan cüzi artıq olmasını nəzərə alaraq məhkəmə, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 333.1ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulan inzibati cərimə növündə tənbeh edilməsini məqsədəmüvafiq hesab edir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 34.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin işlərə eyni vaxtda baxılmalıdır. Lakin araşdırma zamanı müəyyən edildi ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXMnin 329.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsini törətməsinə dair işə baxılması məhkəmənin səlahiyyətlərinə aid deyildir. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, Şəxs həmin hissədə əməlinə qiymət verilməsi üçün material Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi X5 İdarəsinə göndərilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 114, 117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARAALDİ Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib barəsində 400 (dörd yüz) manat məbləğində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsini törətməsinə dair işə baxılması məhkəmənin səlahiyyətlərinə aid olmadığından, həmin hissədə onun əməlinə qiymət verilməsi üçün material Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi X5 İdarəsinə göndərilsin. Qərardan 10 gün müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və protesti verilə bilər. Sədrlik edən Ramilə Xəzri