Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-1154/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-1154/2022 24.02.2022 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Daşdəmirov Rauf Məhərrəməli oğlunun sədrliyi, İsmayılzadə Turan Tahir qızının katibliyi, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib edən Bakı şəhər BPİ-yə bilavasitə tabe olan Bakı metropolitenində polis şöbəsinin İctimai təhlükəsizlik bölməsinin bölmə rəisi X4, Zərərçəkmiş şəxs X1, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx xxxx 1991-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı şəhər BPİ-yə bilavasitə tabe olan Bakı metropolitenində polis şöbəsinin İctimai təhlükəsizlik bölməsinin bölmə rəisi X6 tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair 24 fevral 2022-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. MN seriyalı ******* nömrəli, 24 fevral 2022-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilir ki, 23.02.2022-ci il tarixdə saat 18:30-da metronun “Elmlər Akademiyası”-Nizami” metrostansinadək qatarın içərisində vətəndaş X2 qarşı qeyri əxlaqi hərəkətlər etmişdir. Nəticədə Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Protokol tərtib etmiş Bakı şəhər BPİ-yə bilavasitə tabe olan Bakı metropolitenində polis şöbəsinin İctimai təhlükəsizlik bölməsinin bölmə rəisi X6 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun izahat verərək bildirdi ki, 23.02.2022-ci il tarixdə saat 18:45 radələrində “28 May” metrostansiyasında X3 polis əməkdaşına müraciət edərək Şəxs metronun “Nizami Gəncəvi” stansiyasından “Elmlər Akademiyası” stansiyasına qədər ona qarşı nalayiq hərəkətlər etdiyini bildirmişdir. Bundan sonra polis əməkdaşı tərəfindən Şəxs şöbəyə gətirilmişdir. Yekun olaraq X7 barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs barəsində qanuni tədbir görülməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məhkəməyə verdiyi izahatında göstərdi ki, 23.02.2022-ci il tarixində işlədiyi “Dondar” otelində müştəri ona tərkibində alkoqol olan 2 ədəd “Go” enerji içkisi vermişdir. O həmin spirtli içkiləri içdikdən sonra, 3 ədəd həmin spirtli içkidən alıb içərək “Elmlər Akademiyası” metrostansiyasına kompüter üçün “hard disk” götürməyə getmişdir. Orada spirtli içkinin təsirindən “hard diski” götürmədən geri qayıtmış və yenidən “Elmlər Akademiyası” metrostansiyasına daxil olmuşdur. Qatara mindikdə orada əvvəllər tanımadığı adını sonradan bildiyi X2 yaxınlaşaraq ona qarşı qeyri-əxlaqi hərəkət etmişdir. O həmin hərəkətlərini “Elmlər Akademiyası” metrostansiyasından “Nizami” metrostansiyasına qədər davam etdirmişdir. Əməlindən peşmandır. Göstərilənləri nəzərə alaraq barəsində yüngül inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş etmişdir. İş üzrə zərərçəkmiş şəxs qismində ifadə vermiş X3 bildirmişdir ki, 23.02.2022-ci il tarixində iş yerindən çıxıb yaşadığı ünvana getmək məqsədi ilə metronun “Elmlər Akademiyası” stansiyasına daxil olmuşdur. Təxminən saat 18:30-da metorunun “Həzi Aslanov” istiqamətinə hərəkət edən qatar gəlmiş, o qatara minib, ayaq üstə dayanmışdır. Həmin qatarda sərnişin sıxlığı olduğuna görə oturucaqlarda yer olmamışdır. O əlini tutacaqdan tutub dayanan zaman, sağ tərəfində görmüşdür ki, bir oğlan dayanıb cinsiyyət orqanını çıxararaq onun sağ tərəfinə toxundurur. Həmin oğlanın bu hərəkətlərindən sonra o özünü təhqir edilmiş saymış və çox pis olduğu üçün “28 May” stansiyasında qatardan düşmüşdür. Lakin o həmin oğlandan uzaqlaşmaq istəməyinə baxmayaraq, həmin oğlan ondan əl çəkməyərək qatardan onunla bir yerdə düşmüşdür. Bundan sonra o polisə bu barədə məlumat vermiş və polis əməkdaşları həmin şəxsi saxlamışdır. Orada məlum olmuşdur ki, ona qarşı qeyri-əxlaqi hərəkətlər edən şəxs Şəxsdur. Göstərilənləri nəzərə alaraq Şəxs barəsində qanunamüvafiq tədbir görülməsini xahiş etmişdir. İş materiallarında olan Bakı şəhər BPİ-nə bilavasitə tabe olan Bakı Metropolitenində polis şöbəsinin İİ bölük İİ tağımının polis nəfəri X5 tərəfindən həmin şöbənin rəhbərliyinə ünvanlamış 23.02.2022-ci il tarixli raportdan görünür ki, 23.02.2022-ci il tarixdə metornun “28 May” stansiyasında xidmətdə olduğu zaman təxminən 18:45 radələrində stansiyanın platformasında bir nəfər xanım ona yaxınlaşaraq bildirmişdir ki, qatarın içərisində tanımadığı bir oğlan ona qarşı qeyri-etik hərəkətlər edir. O həmin vətəndaşı saxlayıb komandirə və şöbənin növbətçi hissəsinə məlumat vermişdir. Sonradan məlum olmuşdur ki, 03.04.1991-ci il təcvəllüdlü Bakı şəhərində anadan olmuş Şəxsdu və həmin vətəndaşı şöbənin növbətçi hissəsinə təhvil vermişdir. Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Sərxoşluq hallarının bütün növlərinin təyini məqsədi ilə aparılan tibbi müayinə haqqında 23.02.2022-ci il tarixli 2/2842 nömrəli protokoldan görünür ki, Şəxs 2.318 promilli ilə orta dərəcəli sərxoş olaraq qiymətləndirilmişdir. İnzibati qaydada tutma haqqında 24.02.2022-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Şəxs 23.02.2022-ci il tarixdə saat 19:00-da inzibati qaydada tutulmuşdur. Məhkəmə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatlarını dinləyib, inzibati material üzrə araşdırılan sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi araşdırılmış sübutlarla tam sübuta yetir və o həmin maddədə nəzərdə tutulmuş əməli törətməkdə təqsirli bilinərək inzibati məsuliyyətə cəlb edilməlidir. İXM-in 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs əməlində inzibati xətaya görə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. İXM-in: 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir; 6.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalara görə inzibati tənbeh İXM-ə uyğun olaraq tətbiq edilir; 12.1-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İXM-in 510-cu maddəsinin dispozisiyasından göründüyü kimi xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan hərəkətlər fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilmədikdə həmin maddədə nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Xuliqanlıq işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” 23.03.2004-cü il tarixli 1 saylı Qərarının 2-3-cü bəndlərində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin xuliqanlığa görə məsuliyyət müəyyən edən 221-ci maddəsinin mətnində nəzərdə tutulan mənada ictimai qayda dedikdə, cəmiyyətdə insanlar arasında təşəkkül tapmış, adət və ənənələrlə, əxlaq normaları ilə, habelə qüvvədə olan qanunvericiliklə müəyyən edilən qarşılıqlı davranış və birgəyaşayış qaydalarının sistemi başa düşülür. İctimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlər dedikdə, ictimai və ya şəxsi mənafelərə əhəmiyyətli zərər vuran və ya cəmiyyətdə insanlar arasında bərqərar olmuş birgəyaşayış və davranış qaydalarının qərəzli surətdə pozulmasında ifadə olunan hərəkətlər başa düşülür. Cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik etmə dedikdə isə, təqsirkarın ətrafdakı şəxslər üçün aşkar surətdə ictimai qaydaya əhəmiyyətli dərəcədə laqeydlik, etinasızlıq göstərməsi, cəmiyyətdə hamı tərəfindən qəbul olunmuş davranış qaydaları, əxlaq və mənəviyyat normalarına qarşı saymamazlıq, bir çox insanın və ya cəmiyyətin hər hansı bir üzvünün mənafelərinə toxunan hərəkətlər etməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, xuliqanlıq obyektiv cəhətdən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221-ci maddəsinin dispozisiyasında sadalanan müxtəlif hərəkətlərdə ifadə olunsa da, onların hamısı üç əsas əlamətə malik olmalıdır. Birincisi, bu hərəkətlər ictimai qaydanı kobud surətdə pozmalıdır; ikincisi, belə pozuntu cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə etməlidir; üçüncüsü isə vətəndaşlar üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, habelə özgənin əmlakının məhv edilməsi, yaxud zədələnməsi ilə müşayiət edilməlidir. Qeyd olunmalıdır ki, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanın kobud surətdə pozulması öz-özlüyündə inzibati hüquqpozmadır və İXM-in 296-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur. İXM-in: 4-cü maddəsinə əsasən İXM insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır; 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır; 31.4-cü maddəsinə əsasən İXM-in Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yalnız yuxarı həddi müəyyən edildikdə, tətbiq edilən inzibati tənbeh onun yuxarı həddinin üçdə birindən az ola bilməz. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 32-ci maddəsinə əsasən Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən hallar müəyyən edilməmişdir. Həmin Məcəllənin 33-cü maddəsinə əsasən Şəxs törətdiyi əməli sərxoş halda törətməsi məsuliyyətini ağırlaşdıran hal kimi qiymətləndirir. Məhkəmə, Şəxs barəsində inzibati tənbeh tətbiq edərkən, xətanın xarakterini, onun şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alır və hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək ona həmin maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulan inzibati həbs növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati həbs növündə tənbeh tədbiri inzibati tənbehin məqsədlərinə, yəni Şəxs qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirməyə, habelə onun tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almağa uyğundur. Şəxs tətbiq edilən inzibati həbs tənbeh tədbirinin əvvəli onun inzibati qaydada tutulduğu vaxtdan, yəni 23 fevral 2022-ci tarixdən saat 19:00-dan hesablanmalıdır. Məhkəmə, işin faktiki hallarını, o cümlədən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs şəxsiyyətini, onun məsuliyyətini yüngülləşdirən halların olamamasını, ağırlaşdıran halı nəzərə alaraq hesab edir ki, o, İXM-in 510-cu maddəsi ilə təqsirli bilinməli və ona həmin maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati həbs növündə inzibati tənbeh tətbiq edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48-51, 114, 128-130-cu maddərini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməkdə təqsirli bilinərək onun barəsində 15 (on beş) gün müddətində inzibati həbs növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. İnzibati həbs müddətinin əvvəli 23 fevral 2022-ci tarixdən saat 19:00-dan hesablansın. Şəxs Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilən yerdə mühafizə altında saxlanılsın. Qərarın icrası Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Bakı şəhər BPİ-yə bilavasitə tabe olan Bakı metropolitenində polis şöbəsinin İctimai təhlükəsizlik bölməsinə həvalə edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim: Rauf Daşdəmirov