Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-1520/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-1520/2021 28.07.2021 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əkbərli Günel Bəkir qızının sədrliyi, X3 iclas katibliyi ilə, Azərbaycan Respublikası Dövlət Reklam Agentliyinin Bakı şəhəri Reklam idarəsinin etibarnamə üzrə nümayəndəsi X4 və X1 iştirakları ilə, X5 (VÖEN **********) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM) 428.7.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Reklam Agentliyinin Bakı şəhəri Reklam idarəsi tərəfindən tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlərə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: X5 Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 428.7.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Bakı şəhəri Reklam idarəsi tərəfindən tərtib edilmiş 22 iyun 2021-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər aidiyyəti üzrə baxılması üçün Yasamal Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Protokoldan görünür ki, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan X9 tərəfindən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, A.M.Şərifzadə 300 ünvanında 22.06.2021-ci il tarixdə saat 14:30-da müvafiq icazə olmadan açıq məkanda reklam yayımı daşıyıcısı olan lövhə yerləşdirilmişdir. Protokola əlavə edilmiş müvafiq fotoşəkillər və digər materiallarda qeyd edilən faktın mövcudluğu öz əksini tapmışdır. Bununla da, X9 barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 428.7.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə dair protokol tərtib edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Reklam Agentliyi Bakı şəhəri Reklam idarəsinin nümayəndəsi X2 məhkəmə iclasında protokolda göstərilənlərə uyğun izahat verərək inzibati xəta törətmiş X9 barəsində inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilməsini xahiş etmişdir. O, əlavə olaraq izahatında bildirmişdir ki, barəsində protokol tərtib edilmiş X9 Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, A.M.Şərifzadə 300 ünvanında yerləşən ona məxsus “Təndir №1” adlı obyektin üzərində açıq məkanda reklam yerləşdirilməsi məqsədi ilə müvafiq icazə almaq üçün səlahiyyətli qurum olan Bakı şəhər Reklam idarəsinə 01 fevral 2021-ci ildə müraciət etməsinə baxmayaraq hər hansı müqavilə bağlamadan və müvafiq icazə olmadan açıq məkanda, yəni obyektin fasadında reklam yayımı daşıyıcısı olan lövhə yerləşdirmişdir. Bununla da, X9 tərəfindən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 428.7.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən protokol tərtib etmiş Bakı Reklam idarəsinin digər etibarnamə üzrə nümayəndəsi X10 da X1 izahatında göstərilən xüsusatları təsdiq etmiş və o, əlavə olaraq məhkəməyə müvafiq təsdiqedici sənədlər təqdim edərək bildirmişdir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan X9 barəsində protokol tərtib edilməzdən əvvəl araşdırma zərurəti ilə əlaqədar idarəyə rəsmi qaydada dəvət edilməsinə, o cümlədən sürətli poçt vasitəsilə protokolun surətinin ona çatdırımasına baxmayaraq reklam yayımına icazə almaq üçün o, müqavilə bağlamamışdır. Göstərilən hallar nəzərə alınaraq P.İ.Səbizov tərtib edilmiş protokol üzrə R.E.Əhmədovun təqsirli bilinərək barəsində inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsi haqqında qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan X8 məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada poçt və “Elektron Məhkəmə Sistemi” vasitəsi ilə SMS bildirişlər göndərilmiş, lakin təyin olunmuş məhkəmə iclasına o, heç bir üzrlü səbəb olmadan gəlməmiş və işə baxılmasının təxirə salınması haqqında onun tərəfindən məhkəməyə hər hansı bir vəsatət daxil olmamışdır. Odur ki, məhkəmə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3 və 112.1.4-cü maddələrinə əsasən işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə protokol tərtib etmiş orqanın nümayəndələrini dinləyib, həmçinin inzibati xəta haqqında protokolu və digər materialları nəzərdən keçirib, toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan X5 (VÖEN: **********) Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 428.7.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta əməlini törətməsi tam sübuta yetirilir. Belə ki, iş materiallarında olan “Vergi uçotuna alınmış vergi ödəyiciləri” barədə məlumatından müəyyən edilir ki, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan X9 vergi ödəyicisi kimi Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyində qeydiyyata alınmışdır. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 17-ci maddəsinə görə vəzifəli şəxslər öz vəzifələrinin yerinə yetirilməməsi və ya lazımınca yerinə yetirilməməsi ilə bağlı inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar. Həmin normanın qeyd hissəsində “vəzifəli şəxs” anlayışı verilmişdir ki, normanın məzmununa görə hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olaraq belə saləhiyyətləri yerinə yetirən fiziki şəxslər vəzifəli şəxs hesab edilirlər. Beləliklə, qeyd olunan normanın mənasına görə hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan X9 vəzifəli şəxs hesab olunur. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Reklam Agentliyi Bakı şəhəri Reklam İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş 22 iyun 2021-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş fotoşəkillərdən müəyyən edilir ki, X9 tərəfindən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, A.M.Şərifzadə 300 ünvanında yerləşən obyektin üzərində açıq məkanda “Təndir №1” sözləri yazılmış reklam lövhəsi yerləşdirilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Reklam Agentliyi Bakı şəhəri Reklam İdarəsi tərəfindən X8 ünvanlanmış 21 iyun 2021-ci il tarixli və 23 iyun 2021-ci il tarixli məktublardan müəyyən edilir ki, X9 barəsində başlanılan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxılması məqsədilə idarəyə dəvət edilmiş və daha sonra barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 428.7.1-ci maddəsi ilə tərtib edilmiş 22 iyun 2021-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolun surəti ona göndərilmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş xəbərnamələrdən müəyyən edilir ki, məktublar ünvan sahibinə çatdırılmışdır. İş materiallarından həmçinin müəyyən edilir ki, reklam yayıcısı X7 2021-ci ildə reklam yayımına icazə verən səlahiyyətli orqan Bakı şəhəri Reklam İdarəsinə daxil olmuş müraciəti əsasında Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, A.M.Şərifzadə 300 ünvanında yerləşən obyektin üzərində yerləşdirilməli olan reklam lövhələrinə onun iştirakı ilə baxış keçirilib 01 fevral 2021-ci il tarixdə akt tərtib edilmişdir. Lakin buna baxmayaraq o, müqavilə bağlamamış və reklam yayımı üçün qanunla müəyyən edilmiş qaydada müvafiq icazə almamışdır. Beləliklə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, A.M.Şərifzadə 300 ünvanında reklam yayımı daşıyıcısı yerləşdirilməsinin “Reklam haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 26.2-ci maddəsinin tələblərinə zidd olması barədə X8 Bakı şəhəri Reklam idarəsinin əməkdaşları tərəfindən xəbərdarlıqlar edilməsinə baxmayaraq onun tərəfindən qeyd edilən pozuntunun aradan qaldırılması üçün heç bir tədbir görülməmişdir. Bununla da, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan X9 barəsində vəzifəli şəxs olaraq Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 428.7.1-ci maddəsi ilə inzibati xətanın törədilməsi haqqında protokol tərtib olunmuşdur. Qeyd edilir ki, Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 428.7.1-ci maddəsinə əsasən, açıq məkanda reklam haqqında qanunvericiliyin pozulmasına, yəni müvafiq icazə olmadan, həmçinin onun tələbləri pozulmaqla açıq məkanda reklam yerləşdirilməsinə görə fiziki şəxslər üç yüz manatdan beş yüz manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər min beş yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər beş min manatdan on min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 19 dekabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş açıq məkanda reklam yerləşdirilməsinə icazə verilməsi və bu sahədə nəzarətin həyata keçirilməsi qaydalarına əsasən, 2.1. Açıq məkanda reklam yerləşdirilməsinə icazə (bundan sonra – icazə) alınması üçün reklam yayıcısı (reklam qurğusunun mülkiyyətçisi, digər reklam daşıyıcısının isə sahibi) “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 29-cu və 30-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydada müvafiq quruma ərizə təqdim edir. Ərizə müvafiq qurum tərəfindən “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 31-ci maddəsinə uyğun olaraq qəbul edilir və qeydiyyata alınır. 2.16. Reklama dair texniki şərtlər pasportunun etibarlılıq müddəti və icazə müqaviləsinin qüvvədə olma müddəti icazənin müddətindən artıq olmamalıdır. İcazənin və reklama dair texniki şərtlər pasportunun forması, həmçinin icazə müqaviləsinin forması və bağlanılma qaydası Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilir. 3.1. Müvafiq qurum açıq məkanda yerləşdirilmiş (yerləşdirilən) reklam daşıyıcılarının qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır, Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada müvafiq göstərişlər verir, reklam qurğularının sökülməsi barədə qərar qəbul edir və onları sökür. 3.6. Açıq məkanda reklam fəaliyyətinə nəzarət çərçivəsində reklam yayıcısının yerləşdiyi ünvanda yoxlama aparılması zərurəti yarandıqda, həmin yoxlama “Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların tənzimlənməsi və sahibkarların maraqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.3-cü maddəsinə uyğun həyata keçirilir. 3.7. Müvafiq qurum reklamvericilərin, reklam istehsalçılarının, reklam yaradıcılarının, reklam agentlərinin və reklam yayıcılarının hərəkətlərində açıq məkanda reklam üzrə inzibati xəta əlamətləri aşkar etdikdə, Azərbaycan Respublikası İXM-nə uyğun olaraq tədbirlər görür, cinayət əlamətləri olduqda isə aidiyyəti üzrə məlumat verir. “Reklam haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 26.2-ci maddəsinə əsasən açıq məkanda reklam yerləşdirmək üçün reklam yayıcısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanından icazə almalı, ərazinin, daşınmaz əmlakın mülkiyyətçisi və ya onlar barədə sərəncam vermək hüququ olan şəxslə müqavilə bağlamalıdır. Həmin müqavilə əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən reklama dair texniki şərtlər pasportu hazırlanır. Reklama dair texniki şərtlər pasportu mülkiyyətçiyə təqdim edildikdən sonra reklam yerləşdirilə bilər. Reklama dair texniki şərtlər pasportunun formasını müvafiq icra hakimiyyəti orqanı təsdiq edir. Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 61.1.3-cü maddəsinə əsasən barəsində inzibati icraat aparılan şəxsin sübutlar təqdim etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Beləliklə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, vəzifəli şəxs olaraq X9 (VÖEN **********) onun tərəfindən “Reklam haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinin pozulması barədə Bakı şəhəri Reklam idarəsinin əməkdaşları tərəfindən ona xəbərdarlıqlar edilməsinə baxmayaraq Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, A.M.Şərifzadə 300 ünvanındakı obyektdə müvafiq icazə olmadan açıq məkanda reklam lövhəsi yerləşdirmiş və qeyd edilən pozuntunun aradan qaldırılması üçün heç bir tədbir görməmişdir. Xəta 22.06.2021-ci il tarixdə aşkar edilmişdir. Bununla da, X9 Azərbaycan Respublikasının İXMnin 428.7.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə vəzifəli şəxs X8 inzibati tənbeh tətbiq edərkən Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 31.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları nəzərə alır. Məhkəmə hesab edir ki, X9 tərəfindən ilk dəfə olaraq qeyd olunan xətanın törədilməsi nəzərə alınaraq onun barəsində (VÖEN **********) Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 428.7.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş aşağı həddə cərimə növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsi məqsədəmüvafiqdir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48-51, 114-117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X9 (VÖEN **********) Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 428.7.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində 1500 (bir min beş yüz) manat cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində həmin qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim: Günel Əkbərli