Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-2242/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-2242/2021 12.11.2021 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi Hüseyn Akif oğlu Səfərovun sədrliyi, X2 iclas katibliyi ilə Hüquqi ünvanı Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, S.S.Axundov küçəsi, ev 1V, mənzil 160 olan və Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında fəaliyyət göstərən (VÖEN **********) Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 215.1-ci maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında işə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza X11 Söbəsi tərəfindən Şəxs MMC barəsində İXM-in 215.1-ci maddəsi ilə 16.09.2021-ci il tarixdə, MN ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir ondan ötəri ki, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında yerləşən Şəxs MMC-yə məxsus stomatoloji kabinetdə 16.09.2021-ci il tarixdə, saat 16:15 radələrində aparılan planlı yoxlama zamanı lisenziyadan kənar özəl tibb (rentgenoloji) fəaliyyəti aşkarlanmışdır. Protokol tərtib etmiş şəxs səlahiyyətli orqanın nümayəndəsi X5 məhkəmə iclasında protokolu müdafiə edərək göstərdi ki, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında yerləşən Şəxs MMC-yə məxsus stomatoloji kabinetdə 16.09.2021-ci il tarixdə, saat 16:15 radələrində aparılan planlı yoxlama zamanı lisenziyadan kənar özəl tibb (rentgenoloji) fəaliyyəti aşkarlanmışdır. Həmin faktla bağlı fotoşəkillər çəkilmişdir. Akt tərtib edilmişdir. Həmin sənədlər əsasında hazırkı protokol tərtib edilmişdir. ona görə də inzibati tənbeh verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X6 bildirdi ki, protokol əsassızdır. Belə ki, həqiqətən də Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında yerləşən Şəxs MMC-yə məxsus stomatoloji kabinetdə 16.09.2021-ci il tarixdə, saat 16:15 radələrində yoxlama aparılmışdır. Yoxlama zamanı kabinetdə həqiqətən də rentgen aparatı olmuşdur. Lakin İXM-nin 215.1-ci maddəsinə əsasən lisenziya olmadan heç də stomatoloji kabinetdə rentgen aparatının olması, inzibati xəta kimi müəyyən edilməmişdir. Çünki İXM-nin 215.1-ci maddəsinə əsasən əgər rentgen aparatından lisenziya olmadan istifadə edilsəydi, onda inzibati məsuliyyət yarana bilərdi. Lakin həmin rentgen aparatı ilə fəaliyyət həyata keçirilməsi, rentgen aparatının işlədiylməsi faktı aşkar edilməmişdir. Yoxlayıcılar yalnız kabinetdə həmin rentge aparatının olmasını aşkar etdikləri üçün protokol tərtib etmişlər. yoxlayıcılar araşdırmamışlar ki, həmin rentgen aparatı işək vəziyyətdədir, ya yox, həmin aparatla iş görülür, ya yox. Belə ki, həmin aparat əvvəllər alınmışdır və əvvəllər həmin aparatla xidmət göstərilib. Lakin artıq uzun müddətdir ki, yəni bir neçə ildir ki, həmin aparat işlək vəziyyətdə deyildir. Həmçinin həmin aparatdan istifadə etmək üçün lisenziya tələb edildiyindən, stomatoloji klinikanın isə belə bir lisenziyası olmadığı üçün, həmin aparatın təmir elətdirilməsinə marağı yoxdur. Bu səbəbdən də həmin aparat işlək vəziyyətdə olmadığı üçün, yoxlama aparılan vaxtı həmin aparatla hər hansı bir xidmət yerinə yetirilmədiyi üçün, inzibati xəta hadisəsi mövcud deyildir. Bu barədə səlahiyyətli orqan tərəfindən sübutlar toplanılmamışdır. Yoxlama zamanı müəssisənin rəhbəri X7 rentgen aparatı ilə fəaliyyət göstərilməsi ilə razı olmamışdır. Göstərmişdir ki, 2019-cu ildən ümumiyyətlə fəaliyyət göstərmir. Həmin rentgen aparatının olduğu kabinet ümumiyyətlə bağlı olmuşdur, yoxlayıcılar üçün kabinet açılmışdır. Həmçinin həmin aparat əvvəllər satın alınarkən aparatın yararlılığına dair Azərbaycan Metrologiya İnstitundan rəyi də verilmişdir. Həmin rəy aparatın hazırda yararlılığı barədə rəy deyildir. Həmin rəy aparat alınarkən, satıcının həmin aparata dair təqdim etdiyi ararlılıq rəyidir. Lakin yoxlayıcılar X3 həmin izahatını səhv başa düşmüşlər, elə bilmişlər ki, aparatın həmin tarixdə yararlı olması anlamı kimi başa düşüblər. Lakin qeyd edildiyi kimi həmin rəy aparat satın alınarkən alınmış rəydir. Yoxlayıcıların bu anlaşılmamazlığını aradan qaldırmaq üçün, həmin aparat yenidən rəyə təqdim edilmiş və rəy alınmışdır ki, həmin aparat yararsızdır. Yoxlayıcıların bu anlaşılmamazlığının aradan qaldırılması üçün, stomatoloji klinika tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş “Müəssisədə istismar olunan avadanlıqlar üçün” verilən 14.10.2021-ci il tarixli “Texniki Rəy”də də göstərilmişdir ki, həmin rentgen aparatının elektron kartı sıradan çıxmışdır, təmirə yararsızdır. Buna görə də MMC-nin əməlində inzibati xəta tərkibi yoxdur. Onun həmin aparatla fəaliyyət göstərməsi sübut olunmur. Ona görə də iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə aşağıdakılara əsasən hesab edir ki, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi üçün əsaslar vardır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza X11 Söbəsi tərəfindən Şəxs MMC barəsində İXM-in 215.1-ci maddəsi ilə inzibati icraatın aparılmasına səbəb olmuş və protokolla birlikdə məhkəməyə göndərilmiş inzibati xəta haqqında işin materiallarından görünür ki, protokol VÖEN ********** olan Şəxs MMC barəsində tərtib edilmişdir. İş üzrə müəyyəfn edilir ki və tərtib edilmiş protokoldan da görünür ki, 16.09.2021-ci il tarixdə Şəxs MMC-yə məxsus Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında yerləşən stomatoloji kabinetdə yoxlama aparılmışdır. İş materiallarında olan Səhiyyə Nazirliyi “Analitik ekspertiza mərkəzi” Publik hüquqi şəxsin 399 saylı, 16.09.2021-ci il tarixli Planlı (Növbəti) Yoxlama aktına əsasən Şəxs MMC-yə məxsus Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında yerləşən stomatoloji kabinetdə planlı yoxlama aparılmışdır. X1, X13, X8 və X4 aparmışlar. Yoxlama aktında yoxlayıcıların qeydi kimi yazılmışdır ki, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İ.Səfərli küçəsi, ev 48, mənzil 12 ünvanında yerləşən Şəxs MMC-yə məxsus stomatoloji kabinetdə planlı yoxlama keçirilərkən 01 ədəd vizioqraf qurğusu aşkarlandı. Həmçinin həmin aktda sahibkar X3 izahatı və iradə kimi qeyd edilmişdir ki, o, 2016cı il tarixdə tibbi fəaliyyət üçün lisenziya alarkən “X20” vizioqrafının istifadəsi üçün Respublika gigiyena və epidemioloji mərkəzindən sanitar epidemiolojı rəyi almış və vizioqrafın istifadəsinə icazə verilib. O, 2019-cu il tarixdən səhhətindəki problemlər və pandemiya ilə əlaqədar aparatdan istifadə etməyib. Hal-hazırda Səhiyyə Nazirliyinin planlı yoxlaması üçün kabineti açmışdır. Rentgen apparatının yararlığı haqqında Azərbaycan Metrologiya İnstitundan yararlıq rəyini almışdır. Bu hal onu göstərir ki, inzibati xəta faktının mövcudluğu, yoxlama aparılan anda da mübahisələndirilmişdir və etiraf edilməmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, İXM-nin 215.1-ci maddəsindəki inzibati məsuliyyətin yaranması üçün, özü-özlüyündə həmin müəssisədə qurğunun olması faktı kifayət etmir. Belə ki, İXM-nin 215.1-ci maddəsinə əsasən tibb fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən dövlət tibb müəssisələrinin nizamnamələrində və ya özəl tibb fəaliyyəti sahəsində onlara verilmiş lisenziyada göstərilən işlərdən və xidmətlərdən kənar tibb fəaliyyətinin həyata keçirilməsi inzibati xəta kimi müəyyən edilmişdir. Yəni həmin maddəyə əsasən lisenziyada göstərilən işlərdən və xidmətlərdən kənar tibb fəaliyyət həyata keçirilməlidir ki, həmin fəaliyyət inzibati məsuliyyətə səbəb olsun. Hazırkı iş üzrə barəsində protokol tərtib edilmiş şəxs lisenziya olmadan, rentgenoloji fəaliyyətlə məşğul olmaqda təqsirləndirilirsə, onda həmin rentgen aparatı ilə iş görməsi faktının məhz hazırkı inzibati xəta üzrə sübut olunmağı ehtiyac olunan faktdır. Yəni həmin aparatla xidmət göstərilməli, iş görülməlidir ki, inzibati məsuliyyət yaransın. Lakin hazırkı protokolun tərtib edilməsində istifadə edilmiş sübut kimi iş materiallarına həmin qurğunun fotoşəkilləri əlavə edilmişdir. həmin fotoşəkillər və iş üzrə toplanmış sübutlar, həmin rentgen qurğusu ilə məhz hər hansı bir işini yerinə yetirilməsi anını özündə əks etdirmir. Həmçinin yoxlayıcılar tərəfindən toplanmış sübutlar siyahısında, həmin qurğunun işlək vəziyyətdə olub-olmaması müəyyən edilməmişdir. Belə bir sübut ümumiyyətlə yoxlayıcılar tərəfindən əldə edilməmişdir. Bundan fərqi olaraq, barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsin nümayəndəsinin məhkəməyə təqdim etdiyi "xxxx" ASC-nin 14.10.2021-ci il tarixli 0320 saylı “Texniki Rəy”ə əsasən müəyyən edilmişdir ki, “Dental rentgen Sirona” avadanlığına (marka D3507, buraxılış ili 2013, seriya 17508) baxış keçirilmiş, həmin avadanlıq uzun müddət intensiv istismarda olmuş və istismar müddəti ərzində dəfələrlə təmir olunmuşdur. Aparatın elektron kartı sıradan çıxmış və hazırda təmirə yararsızdır. Beləliklə şəxs lisenziya olmadan rentgen aparatı ilə fəaliyyət göstərməkddə, yəni həmin aparatın istifadə edilməsində təqsirləndirilsə də, məhkəmədə qeyd edilən sübutla müəyyən edilir ki, ümumiyyətlə həmin aparat yararsızdır və buna görə də həmin aparatla fəaliyyət göstərmək və xidmət göstərmək mümkünsüzdür. Bunun əksini təsdiq edəcək sübut protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqan tərəfindən toplanılmamışdır. Həmçinin yoxlama aparılarkən də, aktda da həmin MMC-nin rəhbəri yoxlama ilə razı olmamış, inzibati xətanı etiraf etməmiş və qeyd etmişdir ki, 2019-cu ildən fəaliyyət göstərmir. Məhkəmə həmçinin həmin aktda sahibkar X3 izahatı kimi yazılmış “rentgen aparatının yararlığı haqqında Azərbaycan Metrologiya İnstitundan yararlıq rəyini almışdır” ifadəsinə qiymət verərək, qeyd edir ki, həmin ifadə heç də məhz yoxlama aparılan günü aparatın işlək vəziyyətdə olmasını təsdiq edən izahat deyildir. Həmin izahat onu göstərir ki, aparata dair “yararlılıq rəyinin” olması, həmin aparatın əldə edilərkən və istifadə edilərkən yararlı olmuşdur. Yəni aparat satılarkən, həmin aparata Azərbaycan Metrologiya İnstitundan yararlıq rəyini verilir. Lakin hazırda göründüyü kimi həmin aparatın yararsız olmasına dair rəy mövcuddur. Bununla da barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsin, həmin inzibati xətanı törətməsi ilə bağlı təqsirliliyi sübuta yetirilmir. Təqdim edilmiş sübutlar hüquqi şəxsin inzibati xəta törətməsinin təsdiqi üçün kifayət etmir, yaranmış zidiyyətli məqamlar onun xeyrinə həll edilməlidir. Yuxarıda qeyd edilmiş vəziyyətdə hüquqi şəxsin inzibati xəta törətməsi sübut olunmur. Hər hansı bir şəxs barəsində inzibati məsuliyyətin yaranması üçün həmin şəxs, törədilmiş inzibati xətanın ilk əvvəl subyekti olmalıdır və təqsirli bilindiyi maddənin dispozisiyasında nəzərdə tutulmuş hərəkətlərə və yaxud hərəkətsizliyə onun tərəfindən yol verilməsi sübutlarla müəyyən olunmalı və bu halların olması toplanmış sənədlərlə kifayət qədər öz təsdiqini tapmalıdır. Təqsirliliyi sübut etmək yükü məhkəmənin və ya barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsin üzərinə düşmür. Bu yük protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqanın üzərinə düşür. Çünki barəsində protokol tərtib edilmiş şəxs sübut etməli deyildir ki, inzibati xəta törədilməyib. Şəxs təqsirsizliyini sübut edə bilməməsi əsası ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilə bilməz. Çünki belə bir vəziyyətdə şəxs təqsirsizliyini sübut etməlidir ki, təqsirli sayılmasın. X9 Məcəlləsinin vəzifələri və prinsiplərinə əsasən məhkəmənin ziddiyyətli və şübhəli məqamların şəxsin ziyanına aradan qaldırıb, barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsin ziyanına onun inzibati xəta törətməsini təsdiq edən sübutlar toplamaq yox, həmin şübhələri və ziddiyyətli məqamları həmin şəxsin xeyrinə həll etməli olması müəyyən edilib. Məhkəmənin bu qənaəti həmçinin İXM-nin aşağıdakı normaları ilə də təsdiq edilir. Belə ki, əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) inzibati xəta hesab olunması üçün İXM-lə müəyyən edilmiş 4 əlamətin hər biri mövcud olmalıdır, yəni həmin əməllə İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edilməli, əməl hüquqazidd olmalı, təqsirli sayılmalı (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olmalıdır. İXM-nin 1.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyi həmin Məcəllədən ibarətdir. İXM-nin 1.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyət müəyyən edən və inzibati xəta törətmiş şəxsin tənbeh edilməsini nəzərdə tutan qanunlar yalnız bu Məcəlləyə daxil olduqdan sonra tətbiq edilir. İXM-in İXM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. İXM-nin 6.3-cü maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin analogiya üzrə tətbiqinə yol verilmir. İXM-in 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. İXM-in 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İXM-in 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. İnzibati xətanın anlayışından bəhs edilən İXM-in 12-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Məhkəmədə müəyyən edilmiş yuxarıda qeyd edilən işin halları və sadalanan normalara əsasən hazırkı iş üzrə barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsə münasibətdə və protokolda təqsirli bilindiyi İXM-in maddəsi üzrə təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) mövcud deyildir, protokolda göstərilən İXM-in maddəsi üzrə inzibati məsuliyyətə səbəb ola biləcək inzibati xəta tərkibinin bütün əlamətləri mövcud deyildir. Bu barədə sübutlar kifayət etmir. Şübhələr və ziddiyyətli məqamlar şəxsin xeyrinə həll etməlidir. İXM-in 53.1.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda, həmçinin İXMin 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. İXM-nin 53.2-ci maddəsinə əsasən hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata, həmçinin onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir. İnzibati xətalar haqqında işlərə baxılarkən çıxarılan qərarlardan biri də İXM-in 114.1.4-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərardır. İXM-in 114.2.1-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Qeyd olunanlara əsasən inzibati xəta haqqında işi üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48-51, 114, 128-130-cu maddərini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 215.1-ci maddəsi ilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Sədrlik edən, Hüseyn Səfərov