Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-6075/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-6075/2023 30.11.2023 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Daşdəmirov Rauf Məhərrəməli oğlunun sədrliyi, Hacıyev Sərməst Faiq oğlunun katibliyi ilə, İnzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs: Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Yasamal Rayon Polis İdarəsinin 27-ci polis bölməsinin polis sahə inspektoru X1, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və onun müdafiəçisi Bakı Şəhəri 28 saylı Vəkil Bürosunun vəkili Vəkil iştirakları ilə, xx xxxxxx 1988-ci il tarixdə Bakı şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, ali təhsilli, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 510 və 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Yasamal Rayon Polis İdarəsinin 27-ci polis bölməsindən daxil olmuş materiallara məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510 və 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair 30 noyabr 2023-cü il tarixli MN seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş materiallar Yasamal Rayon Məhkəməsinə daxil olmuşdur. İnzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə edilmiş materiallara əsasən, Şəxs 30 noyabr 2023-cü il tarixdə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Şəfayət Mehdiyev küçəsində səsküy salıb ictimai asayişi pozaraq, polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə qəsdən tabe olmamışdır. Nəticədə Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510 və 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Bakı şəhəri Yasamal Rayon Polis İdarəsinin 27-ci polis bölməsinin polis sahə inspektoru X2 protokolu müdafiə edərək bildirmişdir ki, Bakı şəhər BPİ DYPİ-nin polis əməkdaşları 30 noyabr 2023-cü il tarixdə ərazidə xidmət apararkən Şəxs yol hərəkəti haqqında qanunun tələblərini pozduğunu görüb onun idarə etdiyi avtomobilə saxla işarəsi verilmişdir. Polis əməkdaşları Şəxs yaxınlaşıb ondan sənədlərini təqdim etməsi istənilmiş, lakin Şəxs sənədlərini təqdim etməmiş bort kompüter tərəfindən məlumatlar yoxlanıldıqda avtomobilin idarə edilməsi üçün etibarnaməsi olmadığı aşkar edilmişdir. Şəxs törətdiyi qayda pozuntusu izah edilərək avtomobilin müvəqqəti duracağa təmin edilməli olduğu izah edilsədə avtomobili sürərək oradan uzaqlaşmağa çalışmış polis əməkdaşları yenidən ona yaxınlaşmışlar. Şəxs avtomobili müvəqqəti duracağa yerləşdirməyəcəyini barəsində protokol tərtib edilməsini və avtomobili bu şəkildə idarə edəcəyini bildirmişdir. Polis əməkdaşları bunun mümkün olmadığını bildirdikdə səs-küy salmağa başlamışdır. Şəxs polis əməkdaşları tərəfindən nizam-intizama davam etsədə buna məhəl qoymayaraq öz qanuna zidd hərəkətlərinə davam etmişdir. Bundan sonra Şəxs ƏÇPA-nın polis əməkdaşlarının köməyi ilə 27-ci polis bölməsinə təmin edilmişdir. Göstərilənləri nəzərə alaraq Şəxs Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 510 və 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əməli törətməkdə təqsirli bilinərək, barəsində qanuni tədbir görülməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü təqsirli bilməyərək bildirmişdir ki, 30 noyabr 2023-cü il tarixdə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Ə.Haqverdiyev küçəsində qayda pozuntusuna yol verdiyindən polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılmışdır. Həqiqətəndə avtomobili idarə etmək üçün etibarnaməsi olmamış, lakin uşağını məktəbdən götürməli olduğundan tələsmiş bu səbəbdən də polis əməkdaşlarına barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilməsini xahiş etmişdir. Avtomobil ona məxsus olmadığından başqasına məxsus avtomobilin müvəqqəti dayanacağa yerləşdirilməsini istəməmişdir. Polis əməkdaşlarına bildirmişdir ki, avtomobilin sahibini çağırmış tezliklə burada olacaqdır. Avtomobilə əyləşərək oradan uzaqlaşmasına səbəb yolun hərəkət hissəsinin daralmasını aradan qaldıraraq digər avtomobillərin keçidini təmin etmək olmuşdur. Ümumiyyətlə həmin yol dalan olduğundan digər tərəfdən çıxış mümkün deyildir. Polis əməkdaşlarını təhqir etməmiş, nalayiq ifadələr işlədilməmiş və səs-küy salınmamışdır. Yekun olaraq barəsində aparılan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Bakı Şəhəri 28 saylı Vəkil Bürosunun vəkili Vəkil barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X3 bildirmişdir ki, 30 noyabr 2023-cü il tarixdə ərazidə xidmət edərkən “Kia” markalı **-AT-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin sürücüsü tərəfindən yol hərəkəti haqqında qanunun tələblərinin pozulduöunu görərək sürücüyə saxla işarəsi verilmişdir. Həmin sürücüyə yaxınlaşaraq sənədlərini təqdim etməsi istənilmiş, sənədlərinin üzərində olmadığını bildirdikdə bort kompüter vasitəsilə yoxlanılmış, avtomobili idarə etmək üçün etibarnaməsinin olmadığı müəyyən edilmiş və törətdiyi qayda pozuntusu izah edilmişdir. Sürücü aqressiv şəkildə onlara etirazını bildirmiş avtomobilə əyləşərək oradan uzaqlaşmaq istəmiş yenidən saxlanılmış avtomobilin müvvəqəti duracağa yerləşdirilməli olduğu bildirilmişdir. Sürücü avtomobili müvəqqəti duracağa yerləşdirməyəcəyini barəsində protokol tərtib edilməsini daha sonra isə oradan avtomobili idarə edərək gedəcəyini bildirərək səs-küy salmağa başlamışdır. Dəfələrlə nizam-intizama dəvət edilsədə buna məhəl qoymayaraq öz qanuna zidd hərəkətlərini davam etdirmişdir. Bundan sonra kömək üçün dəvət edilmiş polis əməkdaşlarının köməyi ilə 27-ci polis bölməsinə təmin edilmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş Osmanov Anar vaqif oğlu digər şahid X3 ilə eyni məzmunlu izahat verərək onun dediklərini öz ifadəsində bir daha təsdiq etmişdir. İş materiallarında olan: Bakı Şəhər BPİ DYPİ YPXA inspektorları Əliyev Elvin və Osmanov Anar tərəfindən Yasamal RPİ-nin 27-ci PB-nin rəhbərliyinə ünvanlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli raportdan görünür ki, xidmət apardığı Şəfayət Mehdiyev küçəsində hərəkət olan zaman “Kia” markalı **-AT-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi 1.1.1.3.1.11 üfüqi nişanlanma xəttinin tələbini pozaraq sola dönərək qayda pozduğu üçün saxlanılaraq inzibati protokol tərtib etmək üçün YPX inspektoru polis Osmanov Anar sürücüyə yaxınlaşıb özünü təqdim edib saxlama səbəbini izah etdikdən sonra sürücülük vəsiqəsini və nəqliyyat vasitəsinə aid olan sənədləri təqdim etməsini tələb etdikdə sürücü nəqliyyat vasitəsinə aid heç bir etibarnamə olmadığını bildirmişdir. Sürücüyə nəqliyyat vasitəsinin BDYPİ-nin cərimə meydançasına təmin olunacağı bildirildikdə sürücü tabe olmayaraq nəqliyyat vasitəsini təhvil verməkdən imtina etmişdir. Sürücüyə etibarnamə olmadan nəqliyyat vasitəsini idarə etməyin yol verilməz olduğunu bildirdikdə sürücü “yaxşı edirəm, düz edirəm” deyərək ona aid olan **- YP-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin qapaq hissəsinə əli ilə bir neçə dəfə bərk toxunduraraq lüzumsuz ifadələr işlədən zaman sürücüyə idarə etdiyi **-YP-*** çağırışlı avtopatrula dövlət əmlakına əli ilə vurmağın və nəqliyyat vasitəsindən kənara durmasını tələb etdikdə sürücü “əcəb edirəm” deyərək yenədə davam etmiş və onun iradından sonra kənara çəkilərək yenə lüzumsuz ifadələr işlətməyə davam etmişdir. İnzibati qaydada tutma haqqında 30 noyabr 2023-cü il tarixli protokoldan görünür ki, Şəxs həmin tarixdə saat 14:00-da inzibati qaydada tutulmuşdur. İnzibati material üzrə araşdırılan sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv qiymətləndirərək məhkəmə hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510 və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi araşdırılmış sübutlarla tam sübuta yetir. Belə ki, Şəxs ictimai yerdə xırda xuliqanlıq hərəkətləri etməsi və xidməti vəzifəsini yerinə yetirən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamasını özü etiraf etməsə də, şahid izahatları, eləcədə məhkəmə iclasında araşdırılan digər sübutlarla təsdiqini tapmışdır. Məhkəmə Şəxs verdiyi izahata tənqidi yanaşaraq həmin ifadəni özünümüdafiə xarakterli hesab edir. İnzibati material üzrə araşdırılan sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv qiymətləndirərək məhkəmə hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510 və 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi araşdırılmış sübutlarla tam sübuta yetir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsinə əsasən Xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə - əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur və fiziki şəxslər iki yüz manat miqdarında cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Qeyd edilən maddənin dispozisiyasından göründüyü kimi, ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlər İXM-in 510-cu maddəsində, polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizəsi ilə bağlı vəzifələrini icra edərkən, ictimai qaydanı pozan şəxs tərəfindən onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama İXM-in 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olur. Hazırki halda Şəxs hərəkətlərində də həmin halların mövcud olması məhkəmə iclasında öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol və məhkəmə iclasında araşdırılan sübutlarla müəyyən edildi ki, Şəxs 30 noyabr 2023-cü il tarixdə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Şəfayət Mehdiyev küçəsində səsküy salıb nalayiq ifadələr işlədərək xırda xuliqanlıq etmiş və polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə tabe olmamışdır. Bütün bunlar məhkəməyə Şəxs hərəkətlərində ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən qanuni tələb irəli sürən polis işçisinə tabe olmama kimi halların, yəni İXM-in 510 və 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibinin olması barədə nəticəyə gəlməyə əsas verir. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 4-cü maddəsinə əsasən İXM insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır; Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 12.1-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 31.4-cü maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yalnız yuxarı həddi müəyyən edildikdə, tətbiq edilən inzibati tənbeh onun yuxarı həddinin dörddə birindən az ola bilməz. Həmin Məcəllənin 31.4-1-ci maddəsinə əsasən inzibati qaydada tutulmuş şəxs barəsində inzibati həbs istisna olmaqla tətbiq edilən digər inzibati tənbehin həddi, bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yuxarı həddinin dörddə üçündən çox ola bilməz. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 32-ci maddəsinə əsasən Şəxs ilk dəfə inzibati xəta törətməsini məsuliyyəti yüngülləşdirən hal kimi qiymətləndirilir. Həmin Məcəllənin 33-cü maddəsinə əsasən Şəxs məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Həmin Məcəllənin 34.3-cü maddəsinə əsasən şəxsin eyni vaxtda öz hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin şəxs daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir. Bu halda törədilmiş xətalardan hər hansı birinə görə nəzərdə tutulmuş əlavə tənbehlərdən biri əsas tənbehə əlavə edilə bilər. Məhkəmə Şəxs törətdiyi inzibati xətanın hallarını, şəxsiyyətini xarakterizə edən halları və cəmiyyətin maraqlarını nəzərə alaraq hesab edir ki, o, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510 və 535.1-ci maddələri ilə təqsirli bilinməli və İXM-nin 34.3-cü maddəsinə əsasən onun barəsində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsi məqsədəmüvafiqdir. Beləliklə, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs İXM-in 510 və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli, törədilmiş xətanın xarakterini və hallarını, məsuliyyəti yüngülləşdirən halı və ağırlaşdıran halların olmaması, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini və tətbiq olunacaq inzibati tənbehin şəxsin islah olunmasına təsirini nəzərə alaraq, belə nəticəyə gəlir ki, o, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinməli və İXM-nin 34.3-cü maddəsinə əsasən onun barəsində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsi məqsədəmüvafiqdir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34.3, 40, 43, 48-51, 114-117, 128-130 və 535.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510 və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində həmin Məcəllənin İXM-nin 34.3 və 31.4-1-ci maddələri nəzərə alınmaqla 150 (yüz əlli) manat məbləğində inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Şəxs məhkəmə iclas zalından dərhal azad edilsin. Qərarın surəti tərəfə təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Rauf Daşdəmirov