Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-6361/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-6361/2024 12.12.2024 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi Daşdəmirov Rauf Məhərrəməli oğlunun sədrliyi, X3 iclas katibliyi ilə, X1 iştirakları ilə, X1 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) Baş X10 İdarəsi (BDYPİ) 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli inzibati xəta haqqında iş üzrə elektron qərarından verdiyi şikayətə açıq məhkəmə iclasında baxılaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: X6 şikayətlə məhkəməyə müraciət edərək barəsində BDYPİ-i tərəfindən qəbul edilmiş 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərarın ləğv edilərək iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Şikayətçi ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə Qax rayonunun İ.Dağıstanlı küçəsində etibarnamə əsasında idarə etdiyi Toyota markalı **-SK- *** dövlət nömrə nişanı olan avtomobili yol kənarında saxladığı üçün onun barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 346.9-cu maddəsinin tələblərini pozduğuna görə EQ 23210951 saylı inzibati protokol tərtib edilərək 60 (altımış) manat cərimə olunmuşdur. Ancaq, hesab edir ki, həmin protokol onun barəsində qanunsuz və tam əsassızdır. Belə ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə onun avtomobil saxladığı Qax Rayonun İ.Dağıstanlı küçəsində səki mövcud olmamış, yalnız 15-20 m məsafədə yolun asfalt örtüyündən 3-5 sm hündürlükdə çıxıntı olmuşdur. Onu da qeyd etmişdir ki, yolun həmin hissəsində standartlara uyğun səki olduğu halda, onun idarə etdiyi “Toyota” markalı avtomobilin həmin səkinin üzərinə çıxarıb saxlamağa texniki imkan yol verməzdir və avtomobilin ön hissəsi tamamilə sıradan çıxardı. Həmin protokola xitam verilməsi ilə bağlı o, Yasamal Rayon Məhkəməsinə şikayət ərizəsi ilə müraciət etmiş və Yasamal Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 3(0004)-4750/2024 saylı qərarı ilə onun şikayəti qismən təmin edilmiş, barəsində Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 346.9-cu maddəsi ilə inzibati tənbeh tətbirinin tətbiq edilməsinə dair DİN Baş X11 İdarəsi Mərkəzi İnformasiya sistemi tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixli EQ 23210951 nömrəli protokol əsasında qəbul edilmiş 26 Avqust 2024-cü il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ləğv edilməsi və iş yenidən baxılması üçün DİN Baş X11 İdarəsinə qaytarılmışdır. DİN Baş X11 İdarəsinin xx.xx.2024cü il tarixli 16/1-159527 saylı qərarı ilə AR İXM-nin 346.9-cu maddəsinə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə görə onun barəsində 60 (altımış) manat məbləğində inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh tətbiri görülmüşdür. Yekun olaraq Azərbaycan Respublikasının Baş X11 İdarəsinin onun barəsində çıxarmış olduğu qərarın ləğv edilməsini və inzibati işə xitam verilməsini Sizdən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən X5 Miri oğlu şikayətin dəlillərinə uyğun izahat verərək Bakı Şəhər Yasamal Rayon Polis İdarəsinin Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X10 İdarəsi 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli qərar əsassız və qanunsuz olduğundan onu ləğv edərək, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. İnzibati xəta haqqında qərar qəbul etmiş orqan məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakını təmin etməyib bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Buna görə də məhkəmə inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə şikayət ərizəsini və digər iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, X2 barəsində qəbul edilmiş 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli inzibati xəta haqqında iş üzrə qərar ləğv edilərək başlanılmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş BDYPİ tərəfindən qəbul edilmiş 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarından görünür ki, X6 26 avqust 2024-cü il tarixdə saat 13:10-da “Toyota Camry” markalı **-SK-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə ünvan 1 ünvanında nizamlama vasitələrində başqa göstəriş nəzərdə tutulmamışdırsa, nəqliyyat vasitələrinin səkilərdə dayanmasına və durmasına görə barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 346.9-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş əməli törətməkdə təqsirli bilinərək 60 manat məbləğində inzibati qaydada cərimə edilmişdir. “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: 1-ci maddəsinin 16-cı bəndinə əsasən səki - yolun hərəkət hissəsinə bitişik olan və ya qazon vasitəsilə ondan ayrılmış, piyadaların hərəkəti üçün nəzərdə tutulan hissəsidir; 10-cu maddəsinin İ hissəsinin 2-ci bəndinə əsasən avtomobil yollarının saxlanılması və abadlaşdırılması yol hərəkəti iştirakçılarının tələbatlarının maksimum ödənilməsinə və yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət etməlidir. Bu məqsədilə avtomobil yollarında nişanlama xətləri çəkilməli, yol nişanları və göstəriciləri (o cümlədən təhlükəli və çətin keçilən sahələri əks etdirən marşrut xəritələri və sxemləri), svetoforlar və yol hərəkəti təşkilinin digər texniki nizamlama vasitələri quraşdırılmalıdır; 52-ci maddəsinin: İ hissəsinə əsasən nizamlama vasitələrində başqa göstəriş nəzərdə tutulmamışdırsa, nəqliyyat vasitələrinin yolun sağ tərəfində yol çiyinində, yol çiyini olmadıqda isə yolun hərəkət hissəsinin kənarında bir cərgədə dayanmasına və durmasına icazə verilir; İV hissəsinin 9-cu bəndinə əsasən nizamlama vasitələrində başqa göstəriş nəzərdə tutulmamışdırsa - səkilərdə dayanma qadağandır. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati orqan X2 idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsinin səkidə dayanması qənaətinə gəlmiş və bununla da sonuncu barəsində İXM-in 346.9-cu maddəsi ilə inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul etmişdir. Lakin, qeyd olunmalıdır ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs tərəfindən təqdim edilmiş hadisə yerinin fotoşəkillərinə məhkəmə iclasında baxılan zaman bu hal istisna olunur. Belə ki, həmin materiallardan aydın olduğu kimi X2 idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsi dayandığı yer (sahə) piyadaların hərəkəti üçün nəzərdə tutulan səki anlayışını özündə ehtiva etmir. Yəni, sözügedən ərazidə bu məqsədilə yol nişanları və göstəriciləri quraşdırılmamışdır. Videogörüntüdən aydın olur ki, X2 idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsi saxlanıldığı sahədən əvvəl və sonra piyadaların hərəkəti üçün hissə mövcud deyildir. Belə olduğu təqdirdə piyadaların təhlükəsiz hərəkət etməsi qeyri-mümkündür və bu hal özlüyündə şəxsin İXMin 346.9-cu maddəsi ilə məsuliyyətini istisna edir. İXM-in 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən olunmuşdur. Həmin maddədən göründüyü kimi yalnız İXM-lə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Göründüyü kimi icraat zamanı İXM-in 6-cı maddəsinin (Qanunçuluq prinsipi) də tələbləri pozulmuşdur. Belə ki, həmin maddəyə əsasən inzibati xətaya görə inzibati tənbeh bu Məcəlləyə uyğun olaraq tətbiq edilir. “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 128.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 2 noyabr 2016-cı il tarixli qərarına əsasən cinayətprosessual qanunvericiliyin analogiya üzrə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat prosesində tətbiqi istisna edilmir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 9.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş hallarda cinayət prosesi prinsiplərinin və ya şərtlərinin pozulması cinayət təqibi üzrə başa çatmış icraatın etibarsız sayılmasına, onun gedişində qəbul edilmiş qərarların ləğvinə, yaxud toplanmış materialların sübutedici qüvvəsinin olmaması qənaətinə gəlməyə səbəb ola bilər. Beləliklə, məhkəmə, hazırkı halda barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs X4 əməlində İXM-in 346.9-cu maddəsinin əsaslarının mövcud olmaması qənaətinə gəlir. İXM-in: 53.1 və 53.1.2-ci maddələrinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir; 134.1 və 134.1.3-cü maddələrinə əsasən İnzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılarkən bu Məcəllənin 135.1.5-1-ci maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar qəbul olunur; 135.1 və 135.1.5-1-ci maddələrinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halların müəyyən olunması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsasdır; Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 128-137-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X2 şikayəti təmin olunsun. X6 barəsində Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X10 İdarəsi tərəfindən qəbul edilmiş 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ləğv edilsin və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X10 İdarəsi tərəfindən qəbul edilmiş 21 oktyabr 2024-cü il tarixli, 16/1-159527 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərar əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Mərkəzi İnformasiya sistemində X2 barəsində yerləşdirilmiş inzibati cərimə silinsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində qərarı qəbul etmiş Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim: Rauf Daşdəmirov