Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-6418/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-6418/2023 20.12.2023 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Daşdəmirov Rauf Məhərrəməli oğlunun sədrliyi, Hacıyev Sərməst Faiq oğlunun katibliyi, Yasamal rayon İcra şöbəsinin icra məmuru X5, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx xxxx 1981-ci ildə Qazax rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Yasamal rayon İcra şöbəsinin icra məmuru X7 tərəfindən 20 dekabr 2023-cü il tarixli MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə təqdim edilmişdir. İnzibati xəta haqqında protokola əsasən Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 13 sentyabr 2022-ci il tarixli 2(004)-3961/2022 nömrəli icra sənədinə əsasən borclu Şəxs 15888 manat pul vəsaiti tutularaq X3 ödənilməlidir. Nəticədə Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Yasamal rayon İcra şöbəsinin icra məmuru X7 tərtib etdiyi inzibati xəta haqqında protokolu müdafiə edərək bildirmişdir ki, Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 13 sentyabr 2022-ci il tarixli 2(004)-3961/2022 nömrəli icra sənədinə əsasən iddiaçı X2 cavabdeh Şəxs qarşı “pul” barədə iddiasına dair mülki iş üzrə tərəflər arasında 13 sentyabr 2022-ci il tarixdə bağlanmış, aşağıdakı şərtlərdən ibarət barışıq sazişi təsdiq edilmişdir. Cavabdeh Şəxs bu Barışıq Sazişini imzalamaqla 2(004)- 3961/2022 saylı mülki iş üzrə iddia tələbini tam olaraq qəbul edərək iddiaçı X3 15750 (on beş min yeddi yüz əlli) manat məbləğində borc pulun və ödənilmiş 138 (bir yüz otuz səkkiz) manat dövlət rüsumunun xx.xx.2022-ci il tarixdən başlayaraq hər ay 600 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı X4 bu Barışıq Sazişini imzalamaqla 2(004)-3961/2022 saylı mülki iş üzrə cavabdeh Şəxs 15750 (on beş min yeddi yüz əlli) manat məbləğində borc pulun və ödənilmiş 138 (bir yüz otuz səkkiz) manat dövlət rüsumunun xx.xx.2022-ci il tarixdən başlayaraq hər ay 600 manat olmaqla ödəməsinə etiraz etmir və cavabdeh Şəxs qarşı 2(004)-3961/2022 saylı mülki iş üzrə iddiasından imtina etmişdir. Bu Barışıq sazişi cavabdeh Şəxs tərəfindən sazişdə etiraf edərək qəbul etdiyi və sazişin 1-ci bəndinə əsasən öhdəsinə götürdüyü şərtləri yerinə yetirməzsə, ödəməli olduğu 15750 (on beş min yeddi yüz əlli) manat məbləğində borc pulun və ödənilmiş 138 (bir yüz otuz səkkiz) manat dövlət rüsumunun tam olaraq ödənilməsi bu Barışıq sazişinin icraya yönəldilməsinə və həmin ödənişinin icra məmuru vasitəsilə məcburi qaydada tutulması üçün əsas olmuşdur. Tərəflər öhdələrinə götürür ki, mülki mübahisə üzrə tərəflərin çəkdikləri xərclər (ödənilmiş dövlət rüsumu xaric) özlərinə aid ediləcəkdir və bu barədə qarşı tərəfə hər hansı iddia irəli sürməyəcəklərini razılaşmışlar. İcra sənədi üzrə icraata xx.xx.2023-cü il tarixli qərarla başlanılmış və borcluya tələbin könüllü icrası üçün müəyyən edilmiş müddət ərzində icranı həyata keçirmək ilə bağlı bildiriş göndərilmişdir. Borclu icranı könüllü təmin etməmiş və icranı təmin edilməməsi barədə rəsmi şəkildə heç bir üzrlü səbəb göstərməmişdir. Bundan başqa, borclunun mülkiyyətində hər hansı daşınar və ya daşınmaz əmlakının, banklarda hesablarının olubolmaması, sığorta olunan və ya pensiyaçı kimi qeydiyyata alınıb-alınmaması barədə müvafiq orqanlara sorğular göndərilmiş və hər hansı gəliri aşkar edilməmiş yalnız avtomobili aşkar edildiyindən həmin avtomobilin üzərinə həbs qoyulmuşdur. Lakin avtomobilin tapılaraq borcun ödənilməsinə yönəldilməsi mümkün olmamışdır. Borclu icra sənədinin icrasını təmin etməkdən üzrsüz səbəbdən boyun qaçırır və onun icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirmir. Dəfələrlə icra şöbəsinə dəvət edilsədə bundan imtina etmiş borclunun məcburi gətirilməsi axtarışı haqqında qərarlar qəbul edilərək icra şöbəsinə təmin edilmişdir. X1 icra şöbəsinə bir neçə dəfə müraciət edərək icra sənədin tam icra edilməsini tələb etmişdir. Şəxs dəfələrlə məlumat verilməsinə baxmayaraq onun qanuni tələbinə tabe olmayaraq icra şöbəsinə gəlməmişdir, bundan sonra onun barəsində axtarış elan edilmişdir. Göstərilənlərə əsasən borclu Şəxs Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs öz izahatında bildirmişdir ki, məhkəmə qərarına hörmətlə yanaşır. Hal-hazırda maddi imkanının yaxşı olmaması səbəbindən borcu tam şəkildə ödəyə bilmir. Borcunun müəyyən hissəsini ödəmişdir. Bundan sonra hər gün 30 manat olmaqla ödənişləri edə bilər. Göstərilənləri nəzərə alaraq barəsində yüngül inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmənin sualına cavab olaraq bildirdi ki, borcluya qeyri rəsmi ödənişlər etdiyi üçün, icra məmurunun çağırışına getməmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq tələbkar məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məlumat verməmişdirlər. Məhkəmə işə tələbkarın iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə proses iştirakçılarını dinləyib, inzibati xəta haqqında protokolu nəzərdən keçirib, toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan əməli törətməsi tam sübuta yetirilir. Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 13 sentyabr 2022-ci il tarixli 2(004)- 3961/2022 nömrəli icra sənədinə əsasən iddiaçı X2 cavabdeh Şəxs qarşı “pul” barədə iddiasına dair mülki iş üzrə tərəflər arasında 13 sentyabr 2022-ci il tarixdə bağlanmış, aşağıdakı şərtlərdən ibarət barışıq sazişi təsdiq edilmişdir. Cavabdeh Şəxs bu Barışıq Sazişini imzalamaqla 2(004)-3961/2022 saylı mülki iş üzrə iddia tələbini tam olaraq qəbul edərək iddiaçı X3 15750 (on beş min yeddi yüz əlli) manat məbləğində borc pulun və ödənilmiş 138 (bir yüz otuz səkkiz) manat dövlət rüsumunun xx.xx.2022-ci il tarixdən başlayaraq hər ay 600 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı X4 bu Barışıq Sazişini imzalamaqla 2(004)-3961/2022 saylı mülki iş üzrə cavabdeh Şəxs 15750 (on beş min yeddi yüz əlli) manat məbləğində borc pulun və ödənilmiş 138 (bir yüz otuz səkkiz) manat dövlət rüsumunun xx.xx.2022-ci il tarixdən başlayaraq hər ay 600 manat olmaqla ödəməsinə etiraz etmir və cavabdeh Şəxs qarşı 2(004)-3961/2022 saylı mülki iş üzrə iddiasından imtina etmişdir. Bu Barışıq sazişi cavabdeh Şəxs tərəfindən sazişdə etiraf edərək qəbul etdiyi və sazişin 1-ci bəndinə əsasən öhdəsinə götürdüyü şərtləri yerinə yetirməzsə, ödəməli olduğu 15750 (on beş min yeddi yüz əlli) manat məbləğində borc pulun və ödənilmiş 138 (bir yüz otuz səkkiz) manat dövlət rüsumunun tam olaraq ödənilməsi bu Barışıq sazişinin icraya yönəldilməsinə və həmin ödənişinin icra məmuru vasitəsilə məcburi qaydada tutulması üçün əsas olmuşdur. Tərəflər öhdələrinə götürür ki, mülki mübahisə üzrə tərəflərin çəkdikləri xərclər (ödənilmiş dövlət rüsumu xaric) özlərinə aid ediləcəkdir və bu barədə qarşı tərəfə hər hansı iddia irəli sürməyəcəklərini razılaşmışlar. İcra sənədi üzrə icraata xx.xx.2023-cü il tarixdə başlanılmış, borclu Şəxs tələbin könüllü icrası haqqında bildirişin ünvanlanaraq, Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 13 sentyabr 2022-ci il tarixli 2(004)-3961/2022 nömrəli icra sənədində göstərilən tələbi könüllü yerinə yetirməsi üçün xəbardarlıq edilmişdir. Həmçinin icra sənədinin qərəzli icra edilməməsinə görə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müvafiq məsuliyyətə cəlb oluna biləcəyi də onun nəzərinə çatdırılmışdır. Məhkəmə işin faktiki hallarına qiymət verərək hesab edir ki, borclu Şəxs icra sənədinin icrasını tam təmin etməməsi və icranın təmin edilməməsinə rəsmi şəkildə heç bir üzrlü səbəb göstərməməsi icra sənədinin icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi və icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 528.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə və ya digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə - fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi zamanı “İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyası müddəalarının və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin presedentlərinin tətbiqi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 30 mart 2006-cı il tarixli, 5 nömrəli qərarının 6-cı bəndinə əsasən mülki işlər üzrə məhkəmə baxışı müddəti iddia ərizəsinin məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan başlayır və məhkəmə qərarının icrasının başa çatmasına kimi davam edir. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 82.1-ci maddəsinə əsasən borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədi icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə üzrsüz səbəbdən icra olunmadıqda, icra məmuru borclunun Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada inzibati məsuliyyətə cəlb olunması üçün inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir və onu işin digər materialları ilə birlikdə müvafiq məhkəməyə göndərir. Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Məhkəmə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edərkən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 32-ci maddəsinə əsasən Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən hallar müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edərkən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 33-cü maddəsinə əsasən Şəxs məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə inzibati xətanın xarakterini, məhkəmə qərarının icra olunmamasındakı müddəti, həmçinin pul məbləği ilə bağlı icra sənədini icra etməyən şəxsin yenidən cərimələnməsinin lüzumsuz olduğunu nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, şəxsin törətdiyi inzibati xətanın sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati cərimə növündə tənbeh edilməklə inzibati tənbehin məqsədinə nail oluna bilinməz. Belə ki, inzibati tənbehin məqsədlərindən bəhs edilən İXM-in 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iş üzrə inzibati xəta törətmiş şəxsə törətdiyi inzibati xətanın sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati həbs növündə inzibati tənbeh verilməsilə inzibati tənbehin məqsədlərinə nail oluna bilər. Həmçinin məhkəmə inzibati xəta törətmiş şəxsin nəzərinə çatdırır ki, İXM-in 31.5-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbehin tətbiq edilməsi həmin inzibati tənbehə səbəb olmuş öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən onu azad etmir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 48-51, 114, 128-130-cu maddərini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 08 (səkkiz) gün müddətində inzibati həbs növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Həbsetmənin əvvəli 20 dekabr 2023-cü il tarixdən, saat 17:11-dən hesablansın. Qərar dərhal icra edilsin. Şəxsin inzibati həbsin icrası yerinə çatdırılması Yasamal rayonu İcra şöbəsinə və Yasamal Rayon Polis İdarəsinin 28-ci polis bölməsinə həvalə edilsin. Şəxs Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi İnzibati həbs olunanların saxlanılma məntəqəsində mühafizə altında saxlanılsın. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim: Rauf Daşdəmirov