Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(004)-9170/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(004)-9170/2025 24.12.2025 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cavadzadə Rəşad Bəylər oğlunun sədrliyi, Abdullayeva Məryəm Zaur qızının katibliyi, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs MMC-nin etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Şəxs MMC-nin Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi üzrə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə edilmiş sənədlərə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Şəxs MMC (VÖEN: **********) barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə EP ******* nömrəli 26 noyabr 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək, baxılması üçün məhkəməyə göndərmişdir. İnzibati xəta haqqında həmin protokoldan görünür ki, Şəxs MMC 47450.00 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 14 noyabr 2023-cü il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 41275.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 15 noyabr 2025-ci il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs MMC-nin etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi X2 tərtib edilmiş protokola etiraz edərək, bildirmişdir ki, “X5 Trading LLC FZE” və Şəxs LLC şirkətləri arasında xx.xx.2023-cü il tarixində bağlanmış alqı-satqı müqaviləsi əsasında Şəxs LLC şirkəti malların alınması üçün 14.11,2023-cü il tarixində digər tərəfə 47450 ABŞ dolları məbləğində pul köçürməsi etmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixində 6175 ABŞ dolları dəyərində mallar alıcıya göndərilmişdi. Şəxs LLC şirkətinin sifariş etdiyi digər malların X5 Trading LLC FZE şirkətinin stoklarında olmadığından həmin şirkət göndərilən vəsaiti xx.xx.2023-cii il tarixində 10000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cü il tarixində 10000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cii il tarixində 8000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cü il tarixində isə 12658 ABŞ dolları, toplam olaraq isə 40658 ABŞ dolları məbləğində alıcıya geri göndərib. Qeyd edilən faktları məhkəməyə təqdim edilən bank çıxarışları və gömrük bəyannaməs təsdiq edir. Buna görə də Şəxs MMC barəsində başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxs) məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə nümayəndəsini göndərməmiş və iştirak etməməsinin üzürlü səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Ona görə də məhkəmə inzibati orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə təqdim edilmiş sənədləri iş materialları ilə birgə tədqiq edib, qanunvericiliyin aşağıda qeyd olunan tələblərinə əsaslanaraq hesab edir ki, inzibati xəta hadisəsi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur; 12.1-ci maddəsində göstərilir ki, həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 75-ci maddəsində göstərildiyi kimi, inzibati xətalar haqqında işlərin icraatı üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri və s. müəyyən edilməlidir; 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etməkdən ötrü hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır; 53.1 və 53.1.1-ci maddələrinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir; 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. İş materiallarında olan EP ******* nömrəli 26 noyabr 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs MMC 47450.00 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 14 noyabr 2023-cü il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 41275.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 15 noyabr 2025-ci il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir. İş materiallarında olan "xxxx" ASC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli ödəniş tapşırığından görünür ki, Şəxs MMC tərəfindən 14 noyabr 2023-cü il tarixdə “X5 Trading LLC FZE.” şirkətinin hesabına qabaqcadan 47450.00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" ASC tərəfindən təsdiq edilmiş müxtəlif tarixli mədaxil əməliyyatlarından görünür ki, “X5 Trading LLC FZE” şirkəti tərəfindən xx.xx.2023cii il tarixində 10000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cü il tarixində 10000 ABŞ dolları, xx.xx.2024cii il tarixində 8000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cü il tarixində isə 12658 ABŞ dolları, toplam olaraq isə 40658 ABŞ dolları məbləğində Şəxs MMC-nin bank hesabına köçürülmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli **********5810 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsindən görünür ki, “X5 Trading LLC FZE.” şirkəti tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixində 6175 ABŞ dolları dəyərində mallar Şəxs MMC-nin ünvanına göndərilərək ölkəyə idxal edilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Şəxs MMC tərəfindən 14 noyabr 2023-cü il tarixdə “X5 Trading LLC FZE.” şirkətinin hesabına qabaqcadan 47450.00 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaitinin müqabilində “X5 Trading LLC FZE.” şirkəti tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixində 6175 ABŞ dolları dəyərində mallar Şəxs MMC-nin ünvanına göndərilərək ölkəyə idxal edilmiş, eləcə də xx.xx.2023-cii il tarixində 10000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cü il tarixində 10000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cii il tarixində 8000 ABŞ dolları, xx.xx.2024-cü il tarixində isə 12658 ABŞ dolları, toplam olaraq isə 40658 ABŞ dolları məbləğində Şəxs MMC-nin bank hesabına köçürülmüşdür. Qeyd edilən fakt "xxxx" ASC-nin mədaxil əməliyyatlarını təsdiq edən qəbzləri və xx.xx.2023-cü il tarixli **********5810 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 430.4-cü maddəsinə əsasən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir. 28 fevral 2020-ci il tarixdə qüvvəyə minmiş Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X3 20 fevral 2020-ci il tarixli, 06/1 nömrəli Qərarına əsasən “Azərbaycan Respublikasının rezidentlərinin xarici valyutada, habelə rezident və qeyri-rezidentlərinin milli və xarici valyutada əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 4.3.1.3-cü yarımbəndi dəyişikliklər edilməklə, aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: “4.3.1.3. qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10 000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir. Göründüyü kimi İXM-in 430.4-cü maddəsinin dispozisiyasından və qeyd olunan Qaydaların tələbindən aydın olduğu kimi, həmin maddə ilə nəzərdə tutulan inzibati məsuliyyət müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10 000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda yaranır. Şəxs MMC-nin məhkəməyə təqdim etdiyi bəyənnamə və bank çıxarışlarından məlum olur ki, Mərkəzi bank tərəfindən tərtib edilmiş protokolda qeyd olunan pul köçürülməsi ilə nəzərdə tutulan malların bir qismi Azərbaycanda daxil olmuş, qalan məbləğ isə hüquqi şəxsin bank hesabına geri qaytarılmışdır. Beləliklə, Şəxs MMC tərəfindən sifariş edilən malların bir qisminin ölkəyə idxal edilməsi və qalan məbləğin hüquqi şəxsin bank hesabına geri qaytarılması faktı hazırkı iş üzrə inzibati xəta hadisəsinin olmasını istisna edir. Beləliklə, Şəxs MMC tərəfindən sifariş edilən malların bir qisminin ölkəyə idxal edilməsi və qalan məbləğin hüquqi şəxsin bank hesabına geri qaytarılması faktı hazırkı iş üzrə inzibati xəta hadisəsinin olmasını istisna edir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, inzibati xəta hadisəsi olmadığından Şəxs MMC-nin barəsində tərtib olunmuş EP ******* nömrəli 26 noyabr 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokola dair inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının 40, 43, 48-50, 53, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC (VÖEN: **********) barəsində tərtib olunmuş EP ******* nömrəli 26 noyabr 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokola dair Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim: Rəşad Cavadzadə