Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-1715/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-1715/2025 19.06.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədova Gültəkin Akif qızının sədrliyi Məmmədhəsənov Fərman Salman oğlunun katibliyi, Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X6 iştirakı ilə, Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 192.1-ci maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X9 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsi tərəfindən tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokola və inzibati xəta haqqında materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X9 Xidməti Bakı şəhər İdarəsi tərəfindən Şəxs MMC barəsində İXM-nin 192.1-ci maddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında MN seriyalı ******* nömrəli, 20 fevral 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol və müvafiq materiallar baxılması üçün Nərimanov Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X9 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş MN seriyalı ******* nömrəli, 20 fevral 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, X7 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X8 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X1, X4, X2, X11, xx.xx.2025-ci il tarixədən hazırkı vaxtadək, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur rayonlarında əmək müqaviləsi Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada hüquqi qüvvəyə minmədən işlərin yerinə yetirilməsinə cəlb edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlanılmış hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X12 bildirmişdir ki, təqdim etdiyiniz 6 nəfər Şəxs MMC-nin əməkdaşları olmuş və öz xahişləri ilə əmək müqavilələrinə xitam verilib, işdən azad edilmişlər. Eyni zamanda həmin ərazilərə ezam edilmiş bəzi əməkdaşlar işdən azad edilmələri səbəbləri ilə onların həmin ərazilərə ezamlarının da ləğv edilməsi barədə Sifarişçi Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Mənzil-İstismar Xidmətinə məktublarla məlumat verərək, rica etmişdir ki, Şəxs MMC-nin işdən azad edilmiş əməkdaşlarının həmin rayonların ərazisinə buraxılmalarına məhdudiyyət qoyulması (portaldan silinməsi) barədə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət edilsin. Müdafiə Nazirliyinin Mənzil-İstismar Xidməti isə öz tərəfindən Qarabağa girişə icazə Portalında qeyd olunan keçmiş əməkdaşları deaktivasiya etmişdir. Həmçinin keçmiş əməkdaşlar barədə vaxtlı-vaxtmda portaldan silinmək üçün müəssisə tərəfindən müraciətlər edilib.Ümumiyyətlə əmək münasibətləri və əmək müqaviləsinin hüquqi qüvvəyə minməsinin keçmiş işçilərin portalda olub olmaması ilə hər hansı bir əlaqəsi yoxdur. Portal sadəcə müəyyən edilmiş ərazilərə buraxılış sistemini tənzimləyir. Buraxılışlar “iş icazəsi” olaraq tamtdırılmamalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının ərazisində iş icazəsi yalnız Azərbaycan vətəndaşlığı olmayan əcnəbilərə və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərə şamil edilir. Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq, tərtib edilmiş MN № ******* nömrəli, xx.xx.2025-ci il tarixli Protokolun qanuni əsası yoxdur. Həmin protokolun ləğv edilməsini, inzibati icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X9 Xidmətinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə işə qeyd olunan tərəfin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki Şəxs MMC-ninəməlində nəzərdə tutulan inzibati xəta tərkibi yoxdur. Məhkəmə iclasında iş materialları tədqiq edilərkən olundu ki: Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X9 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş MN seriyalı ******* nömrəli, 20 fevral 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, X7 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X8 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X1, X4, X2, X11, xx.xx.2025-ci il tarixədən hazırkı vaxtadək, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur rayonlarında əmək müqaviləsi Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada hüquqi qüvvəyə minmədən işlərin yerinə yetirilməsinə cəlb edilmişdir. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı xx.xx.2025-ci il tarixli Əmək Müqaviləsindən görünür ki, X4 Şəxs MMC tərəfindən həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı xx.xx.2025-ci il tarixli Əmək Müqaviləsindən görünür ki, X11 Şəxs MMC tərəfindən həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı xx.xx.2025-ci il tarixli Əmək Müqaviləsindən görünür ki, X2 Şəxs MMC tərəfindən həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı xx.xx.2025-ci il tarixli Əmək Müqaviləsindən görünür ki, X1 Şəxs MMC tərəfindən həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı xx.xx.2025-ci il tarixli Əmək Müqaviləsindən görünür ki, X7 Şəxs MMC tərəfindən həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı xx.xx.2025-ci il tarixli Əmək Müqaviləsindən görünür ki, X8 Şəxs MMC tərəfindən həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Şəxs MMC tərəfində 05 fevral və 12 fevral 2025-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Mənzil-İstismar Xidmətinə ünvanlanan məktublardan görünür ki, Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində, Kəlbəcər və Laçın rayonlarında Müdafiə Nazirliyi üçün hərbi instrastuktur obyektlərinin planlaması, yenidən qurulması və tikintisi ilə əlaqədar Müdafiə Nazirliyinin Əsaslı Tikinti şöbəsi ilə Şəxs MMC arasında bağlanmış 31 mart 2021-ci il tarixli 21/02, 21/03 nömrəli müqavilələr üzrə bəzi əməkdaşları Müdafiə Nazirliyinin razılığına əsasən həmin ərazilərə ezam edilmişlər. Hazırda bəzi əməkdaşlar işdən azad edildiyindən onların həmin ərazilərə ezamları da ləğv edilmişdir. Odur ki, Şəxs MMC-nin işdən azad edilmiş əməkdaşlarının həmin rayonların ərazisinə buraxılmalarına məhdudiyyət qoyulması (portaldan silinməsi) barədə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət etmələri xahiş olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndi ilə müəyyən edilmişdir ki, məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürən tərəfindən fiziki şəxsləri hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsinə görə-fiziki şəxslər min manatdan iki min manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər iyirmi min manatdan iyirmi beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin: 7-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 7-ci maddəsinin 2-1-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, əmək münasibətləri elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin qeydiyyata alınmasından və bu barədə işəgötürənə elektron qaydada məlumat göndərilməsindən sonra yaranır; 49-cu maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 7-ci maddəsinin 2-1-ci hissəsi və bu maddənin 1-2-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, əmək müqaviləsinin bağlanılması, ona dəyişiklik edilməsi və ya xitam verilməsi bununla bağlı elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin həmin elektron informasiya sistemində qeydiyyata alınmasından və bu barədə işəgötürənə elektron qaydada məlumat göndərilməsindən sonra hüquqi qüvvəyə minir. Qanunvericiliyin məzmunundan aydın olur ki, işəgötürən ilə işçi arasında bağlanmış əmək müqaviləsi, bununla bağlı elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin həmin elektron informasiya sistemində qeydiyyata alınmasından və bu barədə işəgötürənə elektron qaydada məlumat göndərilməsindən sonra hüquqi qüvvəyə minir. Hazırkı iş üzrə məhkəmə iclasında araşdırılan sübutlarla işəgötürən Şəxs MMC tərəfindən müvafiq əmək müqaviləsi bağlamadan və əmək müqaviləsi bildirişini elektron informasiya sisteminə daxil etmədən işçi ilə qanunazidd olaraq əmək münasibətlərinə daxil olması faktı öz təsdiqini tapmamışdır. Belə ki, Şəxs MMC-nin İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.1-ci maddəsinin pozulmasında təqsirli bilindiyi X7 xx.xx.2025-ci il tarixdə, X8 xx.xx.2025-ci il tarixdə X4, X11, X2 və X1 xx.xx.2025-ci il tarixdə həmim müəssisədəki fəaliyyətlərinə xitam verilmiş, həmçinin müəssəs tərədindən işdən azad olunduqdan sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərə iş icazəsi alınmış şəxslər barəsində də Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Mənzil-İstismar Xidmətinə bir sıra məktublar ünvanlayaraq protokolda adları keçən şəxslərin işdən azad olunduğunu qeyd edərək və həmin rayonların ərazisinə buraxılmalarına məhdudiyyət qoyulması (portaldan silinməsi) barədə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət etmələri xahiş olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X9 Xidməti Şəxs MMC barəsində tərtib edilmiş MN seriyalı ******* nömrəli, 20 fevral 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərkən yalnız DİN tərəfindən verilmiş məlumata və ehtimallara əsaslanmışdırlar. Bundan başqa X9 Xidməti tərəfindən Şəxs MMC barəsində inzibati material araşdırılarkən nə X4, X11, X2, X1, X7, X3 nə də Şəxs MMC-nin nümayəndəsinin iştirakı təmin olunmamış və onların izahatları alınmamışdır. Beləliklə inzibati icraat qanunvericiliyin tələblərinin pozulması ilə aparılmışdır. İXM-nin 76.1 maddəsinə əsasən - İnzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sistemində, habelə digər dövlət informasiya sistemlərində (ehtiyatlarında) aşkar olunan məlumatlarla, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. 76.2. Qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutların istifadə edilməsinə yol verilmir. 100.1. Bu Məcəllənin 54-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, inzibati xətanın törədilməsi haqqında protokol tərtib edilir. İnzibati xəta haqqında protokolda aşağıdakılar göstərilir: 100.1.1. protokolun tərtib edildiyi tarix və yer;100.1.2. protokolu tərtib etmiş şəxsin vəzifəsi, soyadı, adı, atasının adı;100.1.3. barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs haqqında məlumat, o cümlədən vətəndaşın fərdi identifikasiya nömrəsi; 100.1.4. inzibati xətanın törədildiyi yer, vaxt və bu xətanın mahiyyəti; 100.1.5. inzibati xətaya görə məsuliyyət nəzərdə tutan bu Məcəllənin müvafiq maddəsi; 100.1.6. olduğu halda, şahidlərin və zərər çəkmiş şəxslərin adı, atasının adı, soyadı və onların yaşadığı yerin ünvanı; 100.1.7. barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinin izahatları; Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs MMC tərəfindən X7 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X8 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X1, X4, X2, X11, xx.xx.2025-ci il tarixədən hal-hazırki tarixədək əmək müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmədən işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməmişdirlər. İşğaldan azad edilmiş şəhər, rayon və digər yaşayış məntəqələrində quruculuq, abadlıq işlərinin keyfiyyətinə və plan üzrə nəzərdə tutulmuş müddət ərzində icrasına nəzarət edilməsi, eləcə də mövcud çatışmazlıqların təxirəsalınmadan aradan qaldırılması ilə əlaqədar işçi heyətin icazə portalına daxil edilməsinə zərurət yaranmşdır. Bununla da, X7 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X8 xx.xx.2025-ci il tarixdən, X1, X4, X2, X11, xx.xx.2025-ci il tarixdən hal-hazırki tarixinədək əmək müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmədən işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməməsi sübuta yetirilmişdir. İXM-nin 12.1. Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. 12.2. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın 18.1. Hüquqi şəxslər, o cümlədən xarici hüquqi şəxslər və xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar. 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir; 105.1-ci maddəsinə əsasən İXM-in 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir; Qeyd olunanları rəhbər tutaraq məhkəmə hesab edir ki, inzibati xəta tərkibi olmadığı üçün Şəxs MMC inzibati məsuliyyətdən azad olunmalı və iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-nin 40, 43, 48-50, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.1-ci maddəsinin tərkibi olmadığından barəsində MN seriyalı ******* nömrəli, 20 fevral 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol əsasında başlanılmış iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim : Gültəkin Əsədova