Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-1727/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-1727/2025 19.06.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədova Gültəkin Akif qızının sədrliyi, Məmmədhəsənov Fərman Salman oğlunun katibliyi ilə, Şəxs nümayəndəsi X3 iştirakı ilə, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 485.2-ci maddəsi ilə tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Bakı Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Bakı Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş 00100-01308/25 nömrəli, 19 may 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan "Euro Sport” MMC-nin ünvanına Çin Xalq Respublikasından 42214023 nömrəli, nəqliyyat vasitəsilə FCİU9287139 nömrəli konteynerlə idxal edilmiş **********9175 sorğu nömrəıi Q6.Q5.2U25-Cİ il tarixli gömrük bəyannaməsi tərtib edilərək gömrük orqanına bəyan edilmiş mallara dair gömrük bəyannaməsi və digər sənədlərin araşdırıİması zamanı məlum olmuşdur ki, "EURO SPQRT” MMC-nin ünvanına X4 idxal edilmiş yüklərə dair Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada mallar gömrük sərhədini keçənədək elektron qaydada qısa idxal bəyannaməsi təqdim edilməmişdir. Nəticədə gömrük qaydaları əleyhi nə inzibati xəta baş vermişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Şəxs nümayəndəsi X5 FCİU9287139 və CAAU7157958 nömrəli konteynerlərdə Şəxs MMCnin ünvanına mallar daxil olmuşdur. Həmin mallar Bakı Baş Gömrük İdarəsində **********8772, **********8715, **********9148, **********9040 və **********9175 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi ilə bəyan edilmişdir. Bəyan edilmiş mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olmamışdan qabaq qısa idxal bəyannaməsi Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinə əsasən gömrük orqanına təqdim edilməli olduğu halda təqdim edilməmişdir. Yuxarıda qeyd olunan gömrük bəyannamələri ilə bəyan edilmiş mallara dair qısa idxal bəyannaməsinin verilməməsi ilə bağlı Şəxs MMC barəsində Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Təhqiqat şöbəsində araşdırma aparılmış və hər bir bəyannamələr üzrə müvafiq olaraq 00100-01305/25 saylı, 00100-01306/25 saylı, 00100-01307/25 saylı, 00100-01308/25 saylı və 00100- 01309/25 saylı inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat başlanılmışdır. Toplanılmış materiallar baxılması üçün xx.xx.2025-ci il tarixli 3-33-1100/2-002148/2025 nömrəli məktubla aidiyyəti üzrə Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Yeri gəlmişkən onu da xüsusilə qeyd edək ki, bu protokollar BİR məktubla məhkəməyə göndərilməsinə baxmayaraq, onlardan 3-ü (00100- 01306/25 saylı, 00100-01307/25 saylı və 00100- 01309/25 saylı inzibati xəta haqqında protokol) hakim Hafiz Bağırovun, 2-si isə (00100-01305/25 saylı və 00100- 01308/25 saylı inzibati xəta haqqında) Gültəkin Əsədovanın icraatına verilib. Hətta bu protokollar üzrə 5 (beş) fərqli məhkəmə icraatı başlanıb. Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Təhqiqat şöbəsinin təhqiqatçısı X1 tərəfindən hər gömrük bəyannaməsi üzrə ayrı-ayrılıqda inzbiati xəta haqqında protokolun tərtib edilməsi əsassızdır. Belə ki, aşağıdakı xüsusatlara görə hər gömrük bəyannaməsi üzrə inzibati xəta haqqında protokolların tərtib edilərək baxılması üçün aidiyyəti üzrə məhkəmə göndərilməsi əsassızdır. Eyni vaxtda törədilən 1(bir) inzibati xəta olduğundan 1(bir) icraatda birləşdirilərək Şəxs MMC barəsində 1(bir) inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmalıdır: - FCİU9287139 və CAAU7157958 nömrəli konteynerlər 1 (bir) gəmi ilə eyni tarixdə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olmuşdur. - Şəxs MMC tərəfindən yalnız 1(bir) inzibati xəta törədilmişdir. - FCİU9287139 və CAAU7157958 nömrəli konteynerlər ilə gətirilən mallara dair ayrı-ayrılıqda qısa idxal bəyannaməsinin tərtib olunması ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində heç bir müddəa yoxdur. Lakin, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 22 iyul 2.14-cü il tarixli 263 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Gömrük sərhədindən keçirilən malların və nəqliyyat vasitələrinin bəyan edilməsi” Qaydalarınıın 13.1-ci bəndində mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl həmin mallara dair gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsinin verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. - Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda qısa idxal bəyannaməsinin mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada verilməməsinə görə məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. Qeyd olunan maddənin dizpozisiyasında da məlum olur ki, qısa idxal bəyannamələrinin deyil, qısa idxal bəyannaməsinin verilməməsi inzibati məsuliyyət yaradır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Qərarına əsasən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34.2-ci maddəsi eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törədilən və baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aid edilmiş inzibati xətaların məcmusunun yaranmasının ümumi qaydasını müəyyən edir və onların hansı zamanda (eyni vəya müxtəlif vaxtlarda) törədilməsindən asılı olmayaraq eyni orqan tərəfindən tərtib olunmuş inzibati xətaya dair protokollar əsasında eyni vaxtda baxılmasını nəzərdə tutur. Göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 52-ci maddəsinə əsasən məhkəmədən Xahiş edirik: 00100-01305/25 saylı, 00100- 01306/25 saylı, 00100-01307/25 saylı, 00100-01308/25 saylı və 00100-01309/25 saylı inzibati xəta haqqında işlərə 1(bir) icraatda birləşdirilərək eyni vaxtda baxılsın və vahid olaraq Şəxs MMC barəsində 1500 manat məbləğində inzibati tənbeh tətbiq edilməsini xahiş etmişdir. İnzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqan məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakını təmin etməyib bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Buna görə də məhkəmə, qeyd olunan şəxsin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: Bakı Baş Gömrük İdarəsinə daxil olmuş xx.xx.2025-ci il tarixli raportdan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) ünvanına nömrəli 42214023 nəqliyyat vasitəsi ilə gələn yük, **********9175 saylı gömrük bəyannaməsi ilə bəyan edilmişdir.Lakin idxalatçı tərəfindən sərhəd gömrük orqanını keçən zaman Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin 113.1 -ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş qaydada mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi təqdim edilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, mallar ölkə ərazisinə daxil olmasına dair qısa idxal bəyannaməsi nəqiliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron qaydada gömrük orqanlarına təqdim edilməmişdir. İXM-in: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız İXM-lə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur; 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır; 18.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər, o cümlədən xarici hüquqi şəxslər və xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar; 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, İXM-lə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir; 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi halları istisna olmaqla, mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilir. Qısa idxal bəyannaməsinin verilməməsi bəyannaməçinin inzibati məsuliyyətinə səbəb olur, lakin gömrük rəsmiləşdirilməsinin və malların buraxılışının həyata keçirilməsinə mane olmur. Qısa idxal bəyannaməsinin formasını beynəlxalq standartlar və ticarət təcrübəsi nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir. İXM-in 485.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda qısa idxal bəyannaməsinin mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada verilməməsinə görə vəzifəli şəxslər min manat məbləğində, hüquqi şəxslər min beş yüz manat məbləğində cərimə edilir. Göründüyü kimi, Qanunla bəyannaməçi tərəfindən mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl (fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi halları istisna olmaqla) gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsinin verilməsi məcburi hal kimi müəyyən edilmişdir ki, bu tələbin yerinə yetirilməməsinə görə də inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarından göründüyü kimi Şəxs Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən bu tələb pozulmuşdur. İXM-in 31.3-cü maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə iclasında Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. Məhkəmə, törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini nəzərə alıb, iş üzrə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs İXM-in 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və barəsində həmin maddənin sanksiyası hədləri daxilində müəyyən məbləğdə inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və İXM-in 31, 40, 43, 48-51, 114, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 1500 (min beş yüz) manat məbləğində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Gültəkin Əsədova