Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-1916/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-1916/2020 16.10.2020 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ələkbərov Tural Mehman oğlunun sədrliyi, Məmmədhəsənov Fərman Salman oğlunun katibliyi ilə, Şəxs MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 485.2-ci maddəsi ilə tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Cənub Ərazi Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Cənub Ərazi Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş 12000-5019/20 nömrəli, xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən Şəxs MMC-nin ünvanına İran İslam Respublikasının vətəndaşı X2 idarə etdiyi “Dong Feng” markalı “46D625/626-10” dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsi ilə “3913” saylı CMR-ə və “505” nömrəli İnvoysa əsasən Hinidstan Respublikasında yerləşən “X5 Exports LTD” şirkətindən “Düyü” yükü gətirərkən, xx.xx.2020-ci il tarxidə, saat təqribən 20:00 radələrində Cənub Ərazi Baş Gömrük İdarəsi “Astara” gömrük postunun yük maşınları üçün nəzərdə tutulmuş idxal yoxlama xəttində yük müşaiyət edən sənədlərin Gömrük xidmətinin “VAİS” Proqram Təminatında qeydiyyatı aparılarkən, həmin yükə dair əvvəlcədən qısa idxal bəyannaməsi təqdim edilməmişdir. Bununla da Şəxs MMC-nin barəsində İXM-in 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Lənkəran Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Lənkəran Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 3(049)-844/2020 nömrəli qərardadı ilə Şəxs MMC barəsində Dövlət Gömrük Komitəsi Cənub Ərazi Baş Gömrük idarəsindən İXM-in 485.2-ci maddəsi ilə daxil olmuş inzibati xəta haqqında material aidiyyəti üzrə baxılması üçün Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC və inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqan məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakını təmin etməyib bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Buna görə də məhkəmə, qeyd olunan şəxslərin (nümayəndələrinin) iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: xx.xx.2020-ci il tarixli raportdan görünür ki, Şəxs MMC-nin ünvanına İran İslam Respublikasının vətəndaşı X2 idarə etdiyi “Dong Feng” markalı “46D625/626-10” dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsi ilə “3913” saylı CMR-ə və “505” nömrəli İnvoysa əsasən Hindistan Respublikasında yerləşən “X5 Exports LTD” şirkətindən “Düyü” yükü gətirərkən, xx.xx.2020-ci il tarixdə, saat təqribən 20:00 radələrində Cənub Ərazi Baş Gömrük İdarəsi “Astara” gömrük postunun yük maşınları üçün nəzərdə tutulmuş idxal yoxlama xəttində yükə dair müşaiyət sənədlərinin Gömrük xidmətinin “VAİS” Proqram Təminatında qeydiyyatı aparılarkən, həmin yükə dair qısa idxal bəyannaməsinin təqdim edilmədiyi müəyyən edilmişdir. “Vahid avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemi proqram təminatına baxış keçirilməsi haqqında” xx.xx.2020-ci il tarixli protokoldan aydın olur ki, Şəxs MMC-nin ünvanına İran İslam Respublikasının vətəndaşı X2 idarə etdiyi “Dong Feng” markalı “46D625/626-10” dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsində gətirilən “Düyü” yükünə dair xx.xx.2020-ci il tarixdə Cənub Ərazi Baş Gömrük İdarəsi “Astara” gömrük postundan keçirilməklə Azərbacyan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olunanadək qısa idxal bəyannaməsi təqdim edilməmişdir; “Barəsində icraat aparılan şəxsin sorğu-sual edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2020-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X1 izahatında “Dong Feng” markalı “46D625/626-10” dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsinin qoşqusunda nümayəndəsi olduğu hüquqi şəxs Şəxs MMC şirkətinin ünvanına daxil olmuş “Düyü” yükünə dair yük gömrük ərazisinə daxil olunana qədər qısa idxal bəyannaməsini verməli olduğunu bildiyini, ancaq tərəfindən həmin yükə dair qısa idxal bəyannaməsinin yazılaraq gömrük orqanlarına təqdim edilməsini bəyannamələrin yazılmasında onlara köməklik edən bir şəxsə - bəyannaməçiyə həvalə edildiyini, lakin həmin şəxsin unutqanlığı nəticəsində “Düyü” yükü ölkə ərazisinə daxil olanadək qısa idxal bəyannaməsi yazılaraq gömrük orqanlarına təqdim edilmədiyini, həmçinin Şəxs MMC şirkətinin nüməyəndəsi olaraq buna görə məsuliyyət daşıdığını, əvvəlcədən qısa idxal bəyannaməsini təqdim etməməklə gömrük qaydaları əleyinə inzibati xəta törətdiyini etiraf etmiş, əməlinə görə məsuliyyət daşıdığını və hüquqpozmanın zərərli nəticələrini aradan qaldırmağa hazır olduğunu göstərmişdir. Beləliklə, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, Şəxs MMC-nin ünvanına İran İslam Respublikasının vətəndaşı X2 idarə etdiyi “Dong Feng” markalı “46D625/626-10” dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsi ilə daxil olmuş “Düyü” yükü xx.xx.2020-ci il tarxidə, saat təqribən 20:00 radələrində Cənub Ərazi Baş Gömrük İdarəsi “Astara” gömrük postundan keçirilməklə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilmiş, lakin mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl həmin mallara dair Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada mallar gömrük sərhədini keçənədək elektron qaydada qısa idxal bəyannaməsi təqdim edilməmişdir. Bununla da, Şəxs MMC tərəfindən Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinin tələblərinə riayət olunmamış, mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilməmişdir. İXM-in: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız İXM-lə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur; 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır; 18.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər, o cümlədən xarici hüquqi şəxslər və xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar; 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, İXM-lə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir; 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 113.1-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi halları istisna olmaqla, mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsi verilir. Qısa idxal bəyannaməsinin verilməməsi bəyannaməçinin inzibati məsuliyyətinə səbəb olur, lakin gömrük rəsmiləşdirilməsinin və malların buraxılışının həyata keçirilməsinə mane olmur. Qısa idxal bəyannaməsinin formasını beynəlxalq standartlar və ticarət təcrübəsi nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir. İXM-in 485.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda qısa idxal bəyannaməsinin mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl elektron formada verilməməsinə görə vəzifəli şəxslər min manat məbləğində, hüquqi şəxslər min beş yüz manat məbləğində cərimə edilir. Göründüyü kimi, Qanunla bəyannaməçi tərəfindən mallar gömrük ərazisinə gətirilməzdən əvvəl (fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan malların keçirilməsi halları istisna olmaqla) gömrük orqanlarına elektron formada qısa idxal bəyannaməsinin verilməsi məcburi hal kimi müəyyən edilmişdir ki, bu tələbin yerinə yetirilməməsinə görə də inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarından göründüyü kimi Şəxs MMC tərəfindən bu tələb pozulmuşdur. İXM-in 31.3-cü maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə iclasında Şəxs MMC-nin məsuliyyətini yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. Məhkəmə, törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini nəzərə alıb, iş üzrə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs MMC İXM-in 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və barəsində həmin maddənin sanksiyası hədləri daxilində müəyyən məbləğdə inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və İXM-in 31, 40, 43, 48-51, 114, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC İXM-in 485.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 1500 (min beş yüz) manat məbləğində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Tural Ələkbərov