Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-1993/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-1993/2025 24.06.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babayev Kamal Yunis oğlunun sədrliyi, Vəliyev Mahir Tahir oğlunun katibliyi, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 529.1-1-ci maddəsi ilə inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidməti Bakı şəhər İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidməti tərəfindən Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 529.1-1-ci maddəsi ilə MN seriyalı ******* nömrəli, 04 iyun 2025-ci il tarixli “İnzibati xəta haqqında” protokol tərtib edilmiş və inzibati tənbeh tədbiri görülməsindən ötrü material aidiyyəti üzrə baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. İnzibati xəta haqqında protokoldan və ona əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, Şəxs vəzifəli şəxs X2 tərəfindən inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın icrası ilə əlaqədar X1 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-17- 5/2-40326/2025 nömrəli məktubunda nəzərdə tutulmuş tədbirlər görülməmişdir. Nəticədə Şəxs MMC tərəfindən İXM-nin 529.1-1-ci maddəsində məzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş Şəxs MMC və Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidməti məhkəmə iclasında nümayəndələrinin iştirakını təmin etməmişlər. Məhkəmə işə onların iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: MN seriyalı ******* nömrəli, 04 iyun 2025-ci il tarixli “İnzibati xəta haqqında” protokoldan görünür ki, Master Foods» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin vəzifəli şəxs X2 tərəfindən inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın icrası ilə əlaqədar X1 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-17-5/2-40326/2025 nömrəli məktubunda nəzərdə tutulmuş tədbirlər görülməmişdir. Nəticədə Şəxs MMC tərəfindən İXM-nin 529.1-1-ci maddəsində məzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. xx.xx.2024-cü tarixli “inzibati tənbeh vermə” haqqında qərardan görünür ki, Şəxs MMC-nin vəzifəli şəxsi X3 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilərkən son haqq-hesab hesablanmağına baxmayaraq ödənişin aparılması müəyyən olunmamışdır. Nəticədə Şəxs MMC-nin vəzifəli X2 tərəfindən İXM-nin 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. İş materiallarında olan Şəxs MMC-yə ünvanlanmış məktubdan görünür ki, məktubun tarixi xx.xx.2024-cü il olaraq qeyd edilmişdir. Hüquqi məsələlər: Azərbaycan Respublikası İXM-nin Azərbaycan Respublikası İXM-in 38.1-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci dörd ay keçənədək verilə bilər. Azərbaycan Respublikası İXM-in 53.0.6-cı madəsinə əsasən bu Məcəllənin 38-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətlər başa çatdıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Sübutların qiymətləndirilməsi və məhkəmənin hüquqi mövqeyi: Məhkəmə, iş üzrə təqdim edilmiş materialları, o cümlədən Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X1 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş 04 iyun 2025-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolu və ona əlavə edilmiş sənədləri hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiq edərək, aşağıdakı nəticələrə gəlir. İnzibati icraatın predmeti, Şəxs barəsində irəli sürülmüş, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 529.1-1-ci maddəsi ilə sanksiyalaşdırılan inzibati xəta tərkibinin mövcudluğunun və şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsinin prosessual-hüquqi əsaslarının yoxlanılmasından ibarətdir. Məhkəmə müəyyən edir ki, Cəmiyyətin vəzifəli şəxsi X2 tərəfindən əvvəl törədilmiş inzibati xətaya görə tətbiq olunmuş inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın icrası ilə əlaqədar X1 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsinin 02 may 2025-ci il tarixli, 3-17-5/2-40326/2025 nömrəli məktubunda nəzərdə tutulmuş tədbirlərin görülməməsi faktı, prima facie (ilk baxışda) İXM-nin 529.1-1-ci maddəsinin dispozisiyasına uyğun gələn əməlin əlamətlərini özündə ehtiva edir. Həqiqətən də, qanuni qüvvəyə minmiş inzibati aktın icrası, İXM-nin 139.1-ci maddəsinin imperativ tələbinə əsasən, bütün hüquq subyektləri üçün mütləq və məcburi xarakter daşıyır. Bu öhdəliyin üzrsüz səbəbdən yerinə yetirilməməsi, idarəçilik qaydaları əleyhinə yönəlmiş müstəqil bir hüquq pozuntusu tərkibi yaradır. Bununla belə, məhkəmə, inzibati məsuliyyətin əsaslarını və hədlərini tənzimləyən fundamental prinsipləri rəhbər tutaraq, istənilən şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsinin yalnız maddi hüquq normalarının deyil, həm də prosessual hüquq normalarının, xüsusilə də məsuliyyətə cəlb etmə müddətlərinə dair tələblərin ciddi şəkildə gözlənilməsi şərtilə mümkün olduğunu bəyan edir. İXM-nin 3-cü maddəsinə görə, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Hüquqi dövlət prinsipinin mühüm təzahürlərindən biri olan hüquqi müəyyənlik prinsipi tələb edir ki, qanunvericilik proqnozlaşdırıla bilən olsun və subyektləri qeyri-müəyyən müddət ərzində təqib təhlükəsi altında saxlamasın. Bu prinsip, məsuliyyətə cəlb etmə müddətlərinin müəyyən edilməsi və onlara ciddi riayət olunması institutunda özünün bariz ifadəsini tapır. Məhkəmə, İXM-nin 38.1-ci maddəsinə istinad edir. Həmin maddənin ikinci cümləsinə görə, idarəçilik qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalara görə inzibati tənbeh, inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci dörd ay keçənədək verilə bilər. Bu müddətin ötürülməsi, İXM-nin 53.1.6-cı maddəsinə əsasən, inzibati icraata xitam verilməsi üçün qeyd-şərtsiz əsasdır. Belə olan halda, məhkəmənin qarşısında duran əsas hüquqi məsələ, İXM-nin 529.1- 1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın “törədildiyi gün”ün müəyyən edilməsidir. Təqdim edilmiş işdə, X1 Xidmətinin qərarının icrası ilə bağlı tədbirlərin görülməsi üçün Cəmiyyətə ünvanlanmış məktubun 28 dekabr 2024-cü il tarixli olması faktı müəyyən edilmişdir. Bu sənəd, cəmiyyətin üzərinə konkret icra öhdəliyinin qoyulması və bu öhdəliyin yerinə yetirilməməsinin potensial hüquqi nəticələri barədə rəsmi bildiriş kimi qiymətləndirilməlidir. Hərəkətsizliklə ifadə olunan xətanın törədilmə anı, hüquqi öhdəliyin yaranmasından və onun icrası üçün verilmiş ağlabatan müddətin nəticəsiz başa çatmasından sonrakı andır. İş materiallarında poçt göndərişinin çatdırılma vaxtı ilə bağlı mötəbər sübut təqdim edilmədiyindən, məhkəmə, poçt göndərişinin çatdırılması üçün ağlabatan müddəti və cəmiyyətin daxil olan sənədə reaksiya verməsi üçün zəruri olan vaxtı nəzərə alaraq, güzəştli yanaşma ilə qəbul edir ki, qərarın icra edilməməsi öhdəliyi ən geci 2025-ci ilin yanvar ayının əvvəllərində və ya mümkün halda yanvar ayının sonunda tam şəkildə formalaşmışdır. Beləliklə, İXM-nin 529.1-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta həmin tarixdən etibarən törədilmiş hesab olunur və dörd aylıq məsuliyyətə cəlb etmə müddətinin axımı da bu andan başlayır. Bu hesablama ilə, cəmiyyətin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün son tarix 2025-ci ilin may ayının əvvəllərinə təsadüf edir. İnzibati xəta haqqında protokol isə, iş materiallarından göründüyü kimi, 04 iyun 2025ci il tarixində, yəni qanunla müəyyən edilmiş dörd aylıq müddət keçdikdən sonra tərtib edilmişdir. Bu fakt, inzibati orqanın öz səlahiyyətlərini İXM-nin 38.1-ci maddəsində təsbit edilmiş prosessual müddət çərçivəsindən kənarda həyata keçirdiyini sübut edir. Məhkəmə vurğulayır ki, inzibati məsuliyyətə cəlb etmə müddətləri, dövlət orqanlarının fəaliyyətini intizamlaşdıran, vətəndaşların və hüquqi şəxslərin hüquqlarını qeyri-müəyyən təhdidlərdən qoruyan mühüm hüquqi təminatdır. Bu müddətlərin ötürülməsi ilə inzibati təqib hüququ dövlət tərəfindən itirilir və bu, maddi sübutların mövcudluğundan və ya şəxsin təqsirlilik dərəcəsindən asılı olmayaraq, icraata xitam verilməsi üçün imperativ əsas yaradır. Məhkəmə, həmçinin iş materiallarında olan ilkin pozuntu ilə bağlı sənədlərin hazırkı işin predmeti olan 529.1-1-ci maddə üzrə müddətin hesablanmasına birbaşa təsir etmədiyini, lakin səlahiyyətli orqanın öz qərarının icrasına nəzarətdə uzunmüddətli fasiləyə yol verdiyini nəzərə alır ki, bu da hüquqi nizam-intizamın təmin edilməsi baxımından arzuolunan hal deyildir. Yekun olaraq, cəmiyyətin hərəkətsizliyində İXM-nin 529.1-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta tərkibinin əlamətləri mövcud olsa da, inzibati xəta haqqında protokolun tərtib edilməsi anına qədər İXM-nin 38.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş məsuliyyətə cəlb etmə müddəti ötmüşdür. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 38.1, 53.1.6, 105.1, 114.1.4, 115-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC Azərbaycan Respublikası İXM-nin 529.1-1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və İXM-nin 38.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə cəlb etmə müddəti keçdiyindən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə şikayət verilə bilər. Hakim Kamal Babayev