Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-285/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-285/2025 27.01.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlisoy Xalidə Kəramət qızının sədrliyi, Allahverdiyeva Aytac İmamhüseyn qızının katibliyi ilə, İnzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş şəxs Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin 18-ci Polis Şöbəsinin polis sahə inspektoru X1, Zərərçəkmiş şəxs və onun vəkili “Union” Vəkil Bürosunun vəkili Nümayəndə Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1978-ci il təvəllüdlü, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli və 03 azyaşlı övladı olan, Bakı şəhəri Nəsimi rayonu X8 küçəsi, ev 41/16 mənzil 8-də qeydiyyatda olan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Bakı şəhəri Nərimanov rayon Polis İdarəsinin 18-ci Polis Şöbəsindən daxil olmuş materiallara məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İnzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin 18-ci Polis Şöbəsinin polis sahə inspektoru X4 tərəfindən Şəxs barəsində İXM-nin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair xx.xx.2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. MN seriyalı ******* nömrəli, xx.xx.2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilir ki, Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixində Ağa Neymətulla ərazisində yerləşən X2 ictimai qaydanı kobud şəkildə pozmuşdur. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Nərimanov RPİ-nin 18-ci Polis Şöbəsinin polis sahə inspektoru X1 X2 Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında mübahisənin yarandığını və təhqiredici ifadələr işlətməklə müəssisədə ictimai qaydanı pozduğunu bildirmişdir. İnzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun çıxış edərək Şəxs ictimai qaydanı pozduğunu bildirmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü İXM-nin 510-cu maddəsi ilə təqsirli bilməyərək qeyd etmişdir ki, hadisə günü o yoldaşı ilə birlikdə X3 getmişdir. Burada o, müəssisənin icraçı direktoru Azər Priyevle söhbət edərkən Sara adlı xanım icazəsiz otağa daxil olmuş və Azər Piriyevdən getməsi üçün icazə istəmiş, o da qrafiki düzəltməsini və daha sonra gedə biləcəyini bildirmişdir. Xanım ikinci dəfə otağa daxil olub adama sözü necə deyərlər gətməliyəm deyərək Azər Piriyevə səsini yükslətmişdir. Bu zaman mübahisə etməyə başlamışlar. Həmin vaxt orada olduğundan xanıma etik qaydalara əməl etməsi barədə xəbərdarlıq etmişdir. Bu zaman isə xanım sən mənim üçün heç kimsən havasan deyərək təhqiredici ifadələr işlətməyə başlamışdır. Həmin vaxt əsəblərini cilovlaya bilməyərək özü də xanıma cavab qaytarmışdır. O bildirmişdir ki, ictimai qaydanı pozmaq, xuliqanlıq etmək niyyəti olmamışdır. Sara xanımın məqsədini başa düşdüyü üçün ona reaksiya verməmiş və Sara xanım ilk növbədə təhqiredici ifadələr işlətməyə başlamışdır. Özü tərəfindən heç bir nalayiq ifadələrdən istifadə etməmişdir amma Sara xaıma qarşılıq vermişdir. Yekun olaraq o, barəsində ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş Zərərçəkmiş şəxs bildirmişdir ki, hadisə olan gün səhətində problemlər olduğundan özünü yaxşı hiss etmədiyindən, o rəhbəri Azər müəllimdən icazə almaq üçün otağına daxil olmuşdur. Bu zaman otaqda Şəxs olmuşdur. İcazə istəyən zaman Azər müəllim işlərini qaydasına qoy çıx dediyindən o başa düşməmişdir. Dərslərini keçməyə səhəti imkan vermədiyi üçün və ona icazə verilmədiyini düşündüyündən yenidən Azər Piriyevi köməkçisi vasitəsilə çölə çıxmasını istəmişdir. Azər Piriyev çıxmadığı üçün özü yenidən onun yanına keçmişdir. Ona getməsi üçün icazə verilmədiyini düşündüyündən Azər Piriyevlə kobud danışmışdır. Bu vaxt otaqda Şəxs və onun həyat yoldaşı olmuşdur. Şəxs ona müdaxilə edərək təhqir edici ifadə işlədərək otaqdan çıxmasını istəmişdir. Həmin vaxt əsasəblərini cilovlaya bilmədiyindən özü də Şəxs ünvanına təhqiredici ifadələr işlətmişdir. Yekun olaraq Şəxs barəsində ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X5 bildirmişdir ki, Şəxs ilə öz otağında söbət edən zaman müəssisənin işçisi Sara xanım otağa daxil olaraq ondan işdən getməsi üçün icazə istəmiş, o isə iş cədvəlini düzəltdikdən sonra gedə biləcəyini bildirmiş, daha sonra xanım 2-ci dəfə otağa daxil olaraq adama sözü necə deyərlər çıxmalıyam demiş, bu zaman ona icazə verdiyini bildirmişdir. Həmin vaxt otaqda olan Şəxs söhbətə müdaxilə edərək otaqdan çıxmasını bildirdikdə aralarında mübahisə böyümüş və qarşılıqlı təhqiredici ifadələr işlədilməyə başlanılmışdır. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X6 bildirmişdir ki, hadisə vaxtı müəssəsinin rəhbərinin otağından yüksəs səs-küy gəldiyini görmüş və nə baş verdiyini müəyyən etmək üçün ora yaxınlaşmış, bu zaman Sara xanımla Şəxs arasında mübahisənin olduğunu Sara xanım tərəfindən təhqiredici ifadələr işlədildiyini müşahidə etmişdir. Məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş DVD disk görüntüsündən aydın olur ki, Şəxs ilə Zərərçəkmiş şəxs arasında sözlü mabahisə baş vermiş və bir neçə şəxs otağa daxil olaraq onları sakitləşdirməyə çalışmışlar. Məhkəmə, proses iştirakçılarının izahatlarını dinləyib, inzibati material üzrə araşdırılan sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs tərəfindən İXM-nin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi araşdırılmış sübutlarla tam sübuta yetir. Beləliklə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi özünün qismən etirafedici izahatı, iş üzrə araşdırılmış digər hallarla sübuta yetdiyindən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək inzibati məsuliyyətə cəlb edilməlidir. İXM-in 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. İXM-nin 6.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalara görə inzibati tənbeh İXM-ə uyğun olaraq tətbiq edilir. İXM-nin 12.1-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. İXM-nin 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İXM-nin 510-cu maddəsinin dispozisiyasından göründüyü kimi xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan hərəkətlər fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilmədikdə həmin maddədə nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Xuliqanlıq işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” xx.xx.2004-cü il tarixli 1 saylı Qərarının 2-3-cü bəndlərində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin xuliqanlığa görə məsuliyyət müəyyən edən 221-ci maddəsinin mətnində nəzərdə tutulan mənada ictimai qayda dedikdə, cəmiyyətdə insanlar arasında təşəkkül tapmış, adət və ənənələrlə, əxlaq normaları ilə, habelə qüvvədə olan qanunvericiliklə müəyyən edilən qarşılıqlı davranış və birgəyaşayış qaydalarının sistemi başa düşülür. İctimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlər dedikdə, ictimai və ya şəxsi mənafelərə əhəmiyyətli zərər vuran və ya cəmiyyətdə insanlar arasında bərqərar olmuş birgəyaşayış və davranış qaydalarının qərəzli surətdə pozulmasında ifadə olunan hərəkətlər başa düşülür. Cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik etmə dedikdə isə, təqsirkarın ətrafdakı şəxslər üçün aşkar surətdə ictimai qaydaya əhəmiyyətli dərəcədə laqeydlik, etinasızlıq göstərməsi, cəmiyyətdə hamı tərəfindən qəbul olunmuş davranış qaydaları, əxlaq və mənəviyyat normalarına qarşı saymamazlıq, bir çox insanın və ya cəmiyyətin hər hansı bir üzvünün mənafelərinə toxunan hərəkətlər etməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, xuliqanlıq obyektiv cəhətdən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221-ci maddəsinin dispozisiyasında sadalanan müxtəlif hərəkətlərdə ifadə olunsa da, onların hamısı üç əsas əlamətə malik olmalıdır. Birincisi, bu hərəkətlər ictimai qaydanı kobud surətdə pozmalıdır; ikincisi, belə pozuntu cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə etməlidir; üçüncüsü isə vətəndaşlar üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, habelə özgənin əmlakının məhv edilməsi, yaxud zədələnməsi ilə müşayiət edilməlidir. Qeyd olunmalıdır ki, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanın kobud surətdə pozulması öz-özlüyündə inzibati hüquqpozmadır və İXM-in 296-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs ictimai yerdə ətrafdakı şəxslər üçün aşkar surətdə ictimai qaydaya əhəmiyyətli dərəcədə laqeydlik, etinasızlıq göstərərək səs-küy salaraq mənəviyyat normalarını pozması cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlərə yol verməklə İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında Şəxs təhqiredici ifadələr işlətmədiyi, hadisənin Zərərçəkmiş şəxs tərəfindən təhqiredici ifadələr işlətməsi səbəbilə yarandığını bildirməsinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, Şəxs özü də bildirdiyi kimi, Zərərçəkmiş şəxs qarşılıq vermiş, həmçinin şahidlər tərəfindən verilmiş ifadələrdə də Zərərçəkmiş şəxs və Şəxs qarşılıqlı sürətdə cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanın kobud surətdə pozulmasına səbəb olan təhqiredici ifadələr işlətdiyi öz təsdiqini tapmışdır. İnzibati xətaya görə Şəxs üç azyaşlı övladı olması, ilk dəfə inzibati xəta törətməsi inzibati məsuliyyəti yüngülləşdirən hallar kimi nəzərə alınır. İnzibati xətaya görə Şəxs əməlində məsuliyyəti ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. İXM-nin 4-cü maddəsinə əsasən İXM insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. İXM-nin 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. İXM-nin 31.4-cü maddəsinə əsasən İXM-nin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yalnız yuxarı həddi müəyyən edildikdə, tətbiq edilən inzibati tənbeh onun yuxarı həddinin üçdə birindən az ola bilməz. Məhkəmə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs şəxsiyyətini, törədilmiş xətanın xarakterini və hallarını, məsuliyyəti yüngülləşdirən və məsuliyyəti ağırlaşdıran halların olmamasını, onun şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, təqsirinin dərəcəsini və tətbiq olunacaq inzibati tənbehin şəxsin islah olunmasına təsirini, həmçinin işin digər hallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs barəsində inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, inzibati tənbehin məqsədi Şəxs barəsində inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq olunduğu təqdirdə təmin edilə bilər və ona inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməsi qanuni və ədalətli olmaqla yanaşı, həm də inzibati tənbehin məqsədinə uyğundur. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-nin 40, 43, 48-51, 61, 114, 128-131-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 50 (əlli) manat miqdarında inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Xalidə Əlisoy