Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-3230/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-3230/2025 28.08.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlisoy Xalidə Kəramət qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Ələkbərzadə Qafur Hikmət oğlunun katibliyi ilə, X1 Bakı şəhər Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin Yol Polisi Şöbəsinin 05 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli “İnzibati tənbeh vermə haqqında” qərarından verdiyi şikayətə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: X2 Bakı şəhər Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin Yol Polisi Şöbəsinin 05 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli “İnzibati tənbeh vermə haqqında” qərarından Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinə şikayət ərizəsi ilə müraciət etmişdir. Şikayət ərizəsində qeyd edilmişdir ki, xx.xx.2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli protokol ilə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) 346.4-cü maddəsinə uyğun olaraq F.X.Xoyski küçəsində saat 16:50-də 80 AZN və 2 bal ilə cərimə edilmişdir. İXM-in istinad olunan maddəsinə görə cərimə nəqliyyat vasitəsinin dayanma və durmasına görə tətbiq edilir. Cərimənin tətbiq edildiyi saat 16:50-də “Gənclik mall” ticarət mərkəzinin qarşısında həmin ticarət mərkəzinin parkinqinə daxil olmaq üçün tıxacda gözləmişdir. Maşının ümumiyyətlə dayanma və durmasından söhbət belə gedə bilməz. Belə ki, “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 1-ci maddəsinin 29-cu bəndinə görə nəqliyyat vasitəsinin dayanması dedikdə adamların minməsi və ya düşməsi, yaxud yüklərin yığılması və ya boşaldılması üçün zəruri olan vaxt ərzində nəqliyyat vasitəsinin hərəkətsiz vəziyyətə gətirilməsi başa düşülür. Adıçəkilən Qanunun 1-ci maddəsinin 31-ci bəndinə görə isə əgər nəqliyyat vasitəsi digər yol istifadəçisi və ya hər hansı maneə ilə toqquşmanın qarşısını almaq və ya hərəkət qaydalarının göstərişlərini yerinə yetirmək səbəblərindən başqa digər səbəblərə görə hərəkətsiz vəziyyətə gətirilmişdirsə və onun dayanması adamların minməsi və ya düşməsi, yaxud yüklərin yığılması və ya boşaldılması üçün zəruri olan vaxtla məhdudlaşmırsa, nəqliyyat vasitəsi durmuş hesab edilir. Təqdim olunan maddələrin məzmunundan göründüyü kimi, nəqliyyat vasitəsinin tıxac zamanı yolda hərəkətsiz dayanması onun dayanması və durması hesab edilmir. Əlavə olaraq şikayətə əlavə olunan və cərimənin tətbiq edildiyi saat 16:50-nin video görüntülərində yolda hərəkətin çox cüzi irəlilədiyini, sürətlər qutusunun daim “D” (hərəkət) olmasını, mənimlə birlikdə ətrafdakı parkinqə girmək niyyəti olan bütün maşınların hərəkətsiz dayandığını və ya çox cüzi hərəkətdə olmağını, həmçinin mənim maşınımdan hər hansı sərnişinin enməməsini və ya maşına minməməsini müşahidə etmək mümkündür. Müvafiq inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərarın qəbul edilməsi ilə bağlı “Epolis" mobil tətbiqi və “Asanpay” vebsaytı ilə aidiyyəti orqana xx.xx.2025-ci il tarixində müraciət məktub ünvanlanmışdır “Vətəndaşların müraciətləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 10.1-ci maddəsinə əsasən vətəndaşların müraciətlərinə ən geci 15 iş günü, əlavə öyrənilmə və yoxlanılma tələb edən müraciətlərə isə ən geci 30 iş günü müddətində baxılır. Müraciət tarixindən 30 iş günü artıq xx.xx.2025-ci il tarixində bitsə də, ona hələ də cavab verilməmişdir. Bu baxımdan nə inzibati xəta haqqında qərarın surətini əldə edə bilməmiş, nə də İXM-in 126.1-ci maddəsinə uyğun olaraq inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət vermək hüququndan istifadə edə bilməmişdir. İXM-in 130.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta üzrə işdən şikayət verilmə üçün nəzərdə tutulmuş müddət üzrlü səbəbdən buraxıldıqdan həmin müddətin bərpa edilməsini, Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin X4 İdarəsi tərəfindən çıxarılmış 5 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli protokol üzrə qərarın ləğv edilməsi və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar olunmasına baxmayaraq, şikayət vermiş şəxs və inzibati xəta haqqında qərarı qəbul etmiş orqanın nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmiş və məhkəmə iclasının təxirə salınması barədə vəsatət daxil olmamışdırlar. Məhkəmə, işə inzibati qərardan şikayət vermiş şəxsin və inzibati xəta haqqında qərarı qəbul etmiş orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Bakı şəhər Bakı şəhər Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin Yol Polisi Şöbəsinin 05 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli “İnzibati tənbeh vermə haqqında” qərarından görünür ki, X2 dayanma və ya durma qaydalarını pozaraq İXM-in 346.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Şikayət vermiş şəxs tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş DVD disk görüntüsündən aydın olur ki, F.X.Xoyski küçəsində “Gənclik mall” ticarət mərkəzinin qarşısında tıxac olmaqla sürücülərin asta sürətlə hərəkət etdiyi, həmçinin **-QS-*** dövlət qeydiyyat nişanlı “Changan qiuan Q05 plug-in hibrid” minik markalı avtomobilin də hərəkətdə olduğu müəyyən olunur. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 48-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın vəzifələri şəxslərin hüquqlarını və azadlıqlarını, onların qanuni mənafelərini qorumaqdan, inzibati xəta haqqında hər bir işin hallarını vaxtında, hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə aydınlaşdırmaqdan, inzibati xəta törətmiş şəxsi aşkar etməkdən və onu inzibati məsuliyyətə cəlb etməkdən, çıxarılmış qərarın icrasını təmin etməkdən, habelə inzibati xətanın törədilməsinə kömək edən səbəbləri və şəraiti aşkar etməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.4-cü maddəsinə əsasən yanqoşqusu olmayan motosikletlər, mopedlər, velosipedlər və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitələrinin yolun hərəkət hissəsinin kənarında ikinci və sonrakı cərgələrdə dayanmasına və ya durmasına görə - səksən manat məbləğində cərimə edilir. Məhkəmə, şikayətin dəlillərini nəzərdən keçirərək və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, şikayət təmin edilməli, X1 İXM-nin 346.4-cü ilə təqsirli bilinərək cərimə olunmasına dair Bakı şəhər Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin Yol Polisi Şöbəsinin 5 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli “İnzibati tənbeh vermə haqqında” qərarı ləğv edilməli və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, elektron sənəd şəklində qərarın qəbul edilməsi mümkün olan maddələri tənzimləyən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 327.1-327.5, 328, 329.1, 329.2, 330, 339.1-1, 346, 346-1.1, 346-1.5, 353.2 və 469.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş xətalar foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sisteminin proqram təminatı əsasında real vaxt rejimində elektron formada birbaşa həmin mərkəzi informasiya sisteminə ötürülür, inzibati xətanı törətmiş şəxsin iştirakı olmadan real vaxt rejimində, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada elektron sənəd şəklində inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar çıxarılır və həmin mərkəzi informasiya sisteminin müvafiq səlahiyyətli əməkdaşının elektron imzası ilə təsdiqlənir. Təsdiq edilmiş həmin qərar real vaxt rejimində, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları əlavə edilməklə, elektron qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sisteminə göndərilir. Məhkəmə hesab edir ki, belə olan halda, X2 tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsi Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin maddələri pozulmaqla sənədləşdirildiyindən, eləcə də inzibati xəta pozuntusunu əks etdirən görüntülər və foto şəkillər qərar əlavə edilmədiyindən onun əməli sübuta yetirilmir. Bununla yanaşı məhkəmə iclası barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, qərar qəbul etmiş qurumun nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmiş və X2 tərəfindən inzibati xətanı törətməsini əks etdirən video görüntünü və ya foto şəkilləri məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Məhkəmə, işin faktiki hallarına hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, X2 tərəfindən İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törətməsinə dair heç bir hal aşkarlanmamış, o cümlədən sübuta yetirilməmiş, həmçinin şikayətçi tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş və inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərarın qəbul edildiyi vaxtı əhatə edən video görüntüdə avtomobilin hərəkətdə olması öz təsdiqini tapmışdır. Beləliklə müəyyən edilir ki, inzibati xəta haqqında qərar qanunverciliklə müyyən edilmiş qaydada tam, hərtəfli araşdırılmadan tərtib edilmişdir. Məhkəmə qeyd olunanları nəzərə alaraq İXM-nin 8-ci maddəsində nəzərdə tutulan “Təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipi”ni rəhbər tutur. Belə ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 76.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 134.1.4-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılaraq bu Məcəllənin 135.1.1 və 135.1.6-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın ləğv edilməsi və inzibati xəta haqqında işin yenidən baxılmaq üçün hakimə, səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) göndərilməsi haqqında qərar qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 135.1.1-ci maddəsinə əsasən hakimin və ya səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) gəldiyi nəticələr üzrə mühüm əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halların araşdırılmaması, 135.1.6-cı maddəsinə əsasən isə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş tələblərin işin hallarının hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırılmasına maneə törədəcək dərəcədə pozulması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsaslardır. Həmin Məcəllənin 53.2-ci maddəsinə əsasən, hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə olunmuş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 105.1-ci maddəsinə görə, həmin Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, X2 tərəfindən verilmiş şikayət təmin edilməli, onun barəsində Bakı şəhər Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin Yol Polisi Şöbəsinin 05 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli “İnzibati tənbeh vermə haqqında” qərar ləğv edilməli və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 128, 129 və 133-136-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X1 şikayəti təmin edilsin. Bakı şəhər Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin Yol Polisi Şöbəsinin 05 iyul 2025-ci il tarixli EQ 29057327 nömrəli “İnzibati tənbeh vermə haqqında” qərarı ləğv edilsin və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və bilavasitə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən Xalidə Əlisoy