Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(005)-427/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(005)-427/2024 28.02.2024 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Kamranov Hafiz Eldar oğlunun sədrliyi Əhmədova Aynur Əvəz qızının katibliyi, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs nümayəndəsi Bakı şəhəri 18 saylı Vəkil Bürosunun vəkili Vəkil iştirakı ilə, Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4cü maddəsi ilə tərtib olunan inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: xx.xx.2024-cü il tarixdə məhkəməyə Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan EP ******* nömrəli, 30 yanvar 2024-cü il tarixli inzibati xəta haqqında protokol daxil olmuşdur. İnzibati xəta haqqında həmin protokoldan görünür ki, “X6 Azərbaycan” QSC-dən təqdim edilmiş məlumat və sənədlərə əsasən, Şəxs MMC 10547.41 avro məbləğində xarici valyutada olan vəsaiti ödəniş tapşırığına əsasən bankda olan hesabından xx.xx.2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasından kənara qabaqcadan ödəniş etməklə köçürmüşdür. Lakin ödənişin aparıldığı gündən 02 (iki) il gündən artıq müddət keçməsinə baxmayaraq, 10547.41 avro məbləğində vəsait hesabına alınan malların ölkəyə idxalını təsdiq edən gömrük bəyannaməsini və ya idxal olunan xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənədi banka təqdim etməmiş, qabaqcadan ödənilmiş valyuta vəsaiti xaricdən geri qaytarılmamışdır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin nümayəndəsi Vəkil məhkəmə iclasında çıxış edərək bildirmişdir ki, barəsində inzibati icraat aparılan hüquqi şəxs Şəxs Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyəti "xxxx" MMC-yə qoşulma nəticəsində ləğv edilmişdir. Qoşulma prosesi dövlət qeydiyyatına alınmış və müvafiq olaraq nizamnamə və reyestrdən çıxarış verilmişdir. Bu sənədlər də əvvəlki məhkəmə iclasında məhkəməyə təqdim edilmişdir. Bununla yanaşı qeyd edir ki, ölkədən çıxarılan pul vəsaitinin qarşılığında mallar Azərbaycan Respublikasına idxal edilmişdir. Belə ki, inzibati işin materiallarında olan və hazırki vəsatətə əlavə edilən "xxxx" Şirkəti (satıcı) ilə Şəxs MMC (alıcı) arasında bağlanılmış tarixli 14 yanvar 2022-ci il tarixli 300AZ302073VGA nömrəli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan ƏLAVƏ №1 öz əksini tapmış malların, yəni ümumi dəyəri 9123,16 Avro olan 4 ədəd X3 PS64, REGFİHXANAXM adlı avadanlıq, ümumi dəyəri 1241,20 Avro olan 4 ədəd Qaynaq boyun lu flans 2.64948 PN40 DN88,9 EN 1092-1-316L seal surface Form Bİ adlı avadanlıq (yuxarıda göstərilən avadanlığın ləvazimatı), ümumi dəyəri 89 Avro olan malların mənşə sertifikarı və ümumi dəyəri 94,05 Avro olan Qablaşdırma üçün alınması üçün Alıcı tərəfindən Satıcıya ümumilikdə 10547,41 Avro vəsait ödənilmişdir. Qeyd olunan müqavilənin 3.3-cü bəndinə əsasən çatdırılma yeri İncoterms 2020 şərti ilə FCA Schiltach Almaniya olmuşdur. İncoterms 2020 FCA anlayışı FCA qiymət hesablanması: malın satış qiyməti + qablaşdırma + yükləmə + daxili nəqliyyat + ixrac gömrük xərcləri Nəqliyyat: Əsas daşıyıcının xərcləri və cavabdehlik alıcıya aiddir. Göründüyü kimi malların dəyəri ödənildikdən və FCA şərtlərinə əsasən çatdırıldıqdan sonra mallara mülkiyyət hüququ alıcıya keçmişdir. Mallara dair mülkiyyət hüququ alıcıya keçəndən sonra Şəxs MMC ilə SOCAR-ın Heydər Əliyev adına X5 ilə bağlanmış olduğu 21 yanvar 2020 şərtlərinə əsasən X4 satılmışdır. Bəyannamənin 31-ci bəndindən görünür ki, malları göndərən kimi Şəxs MMC-nin tapşırığına əsasən "xxxx" Şirkəti, malı qəbul edən isə Heydər Əliyev adına X2muşdur. Göstərilənlərə əsasən, təsdiqedici sənədləri məhkəməyə təqdim edib MMC-nin barəsində ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İnzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqana məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakını təmin etməyib bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Buna görə də məhkəmə inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş səlahiyyətli orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: “X6 Azərbaycan” QSC-nin tərəfindən təqdim edilmiş sənədlərdən görünür ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə Şəxs MMC hesabından 10547.41 avro ödəniş edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. 53.0.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. 109.2-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin 53 və 104.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallar olduqda inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi və ya inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın dayandırılması barədə qərar qəbul edilir. 430.4-cü maddəsinə əsasən, avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X1 20 fevral 2020-ci il tarixli, 06/1 nömrəli Qərarı ilə “Azərbaycan Respublikasının rezidentlərinin xarici valyutada, habelə rezident və qeyri rezidentlərinin milli və xarici valyutada əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 4.3.1.3-cü yarımbəndi dəyişikliklər edilməklə, aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: “4.3.1.3. qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10 000 (on min) Avro ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir”. Məhkəmə inzibati xəta haqqında protokolu, ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edir ki, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsinin dispozisiyasından göründüyü kimi, avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə inzibati məsuliyyət müəyyən edilir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından daxil olmuş Şəxs MMC barəsində EP ******* nömrəli, 30 yanvar 2024-cü il tarixli inzibati xəta haqqında protokolu, iş materiallarında olan sübutların məcmusunu nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, Şəxs MMC tərəfindən valyuta tənzimi qaydalarının pozulması və bununla da sonuncu tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibinin yaradan hərəkətlərə yol verilməsi obyektiv sübutların məcmusu ilə öz təsdiqini tapmır. Belə ki, məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, Şəxs MMC ilə Almaniyanın "xxxx" Şirkəti arasında müxtəlif növ avadanlıqların alqı-satqısı ilə bağlı 14 yanvar 2022-ci il tarixdə müqavilə bağlanılmış, müqaviləyə əsasən Şəxs MMC tərəfindən "xxxx" Şirkətinin hesabına xx.xx.2022-ci il tarixdə 10547.41 avro məbləğində pul köçürülmüşdür. Daha sonra Şəxs MMC həmin avadanlıqları HS-90/2-22 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən SOCAR-ın Heydər Əliyev adına X4 satmışdır. Həmin avadanlıqlar xx.xx.2022-ci il tarixdə SOCAR-ın Heydər Əliyev adına X5 tərəfindən qəbul edilmişdir. Göründüyü kimi, Şəxs MMC tərəfindən müxtəlif növ avadanlıqların alınması məqsədilə xx.xx.2022-ci il tarixdə xarici ölkəyə 10547,41 Avro məbləğində pul köçürülmüş, həmin köçürülmüş vəsait hesabına alınan mallar isə xx.xx.2022-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasına idxal edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə işin hallarını və qanunun tələblərini nəzərə alıb belə qənaətə gəlir ki, əməldə inzibati xəta tərkibi olmadığından Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8, 43, 53, 114, 115, 129-131-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair iş üzrə icraata inzibati xəta tərkibi olmadığından xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Hafiz Kamranov