Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(006)-1339/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(006)-1339/2020 14.08.2020 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Elməddin Mirpaşa oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Mehdiyev Nihal Elbəyi oğlunun katibliyi ilə, X1 Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarından verdiyi şikayətə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: X3 Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolu əsasın qəbul edilmiş xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında qərarından şikayətlə məhkəməyə müraciət etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, X3 xx xxxxx 2020-ci il tarixdə Bakı şəhəri Nizami rayonu ərazisində Neftçilər metrostansiyasının yaxınlığında piyada gəzdiyi zaman Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin əməkdaşları ona yaxınlaşaraq, qoruyucu maskadan istifadə etməməklə karantin rejimi qaydalarını pozduğunu bildirmişlər. Bundan sonra o, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 211-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş və həmin protokol əsasında qəbul edilmiş inzibati tənbeh vermə haqqında qərara əsasən 100 manat məbləğində inzibati cərimə tətbiq edilmişdir. O, barəsində qəbul edilmiş inzibati xəta haqqında protokoldan və inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan narazı qalaraq bildirmişdir ki, qanunvericiliklə qoruyucu maskadan istifadə etməmək karantin qaydalarını pozmaq kimi qiymətləndirilmir. Lakin polis əməkdaşı heç bir araşdırma aparmadan onun özünü müdafiə etmək hüququ məhdudlaşdırmaqla əməlini inzibati xəta hesab etmişdir. Halbuki ölkə cəmiyyətinin hər bir üzvü kimi polis əməkdaşı ölkədə maska qıtlığından kifayət qədər məlumatlı olmamuşdur və olmalı idi. Bundan əlavə barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilən zaman polis əməkdaşı onun həmin protokoldan narazı qalmasını əsas gətirərək həmin protokolun əsaslı-olub-olmamasının öyrənilməsi üçün yuxarı səlahiyyətli orqana göndərməli və işə baxılmasının yeri və müddəti barədə ona məlumat verməli idi. Bütün bu faktların özü protokolun saxta və əsassız olmasına sübutdur. Buna görə də məhkəmədən Bakı şəhəri Nizami rayonu 24-cü Polis Şöbəsinin xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolunun və həmin protokol əsasında qəbul olunmuş “İnzibati tənbeh vermə haqqında” xx xxxxx 2020ci il tarixli MN seriyalı ******* nömrəli qərarın ləğv olunması barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş şikayəti vermiş şəxs və qərarı barəsində şikayət verilmiş Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmişlər, gəlməmələrinin səbəbləri barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə tərəflərin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə şikayəti iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq, hesab edir ki, şikayət (qismən) təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: -Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin sahə inspektoru X4 tərəfindən tərtib olunmuş xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, “Vət. X3 xx.xx.2020-ci il tarixdə Bakı şəhəri Nizami rayonu, Neftçilər metrostansiyasının yaxınlığında xüsusi karantin rejim qaydalarını pozmuşdur. Nəticədə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 211-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir; -Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin rəisi Məmmədov Cövdət Solan oğlu tərəfindən qəbul olunmuş xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında qərardan görünür ki, xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola baxılaraq Azərbaycan Respublikası İXMnin 211-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətdiyinə görə X3 barəsində 100 manat cərimə tənbeh növü tətbiq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin xx xxxx 2020-ci il tarixli 27-VİQD nömrəli Qanunla qüvvəyə minmiş və X3 barəsində xx xxxxx 2020-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilərkən qüvvədə olmuş 211-ci maddəsinə əsasən epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena və karantin rejimlərinin pozulması həmin maddədə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə səbəb olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. İnzibati qanunvericiliyin mənasına görə, inzibati xətanın tərkibini inzibati xətalar qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş əlamətlər məcmusu təşkil edir və onların mövcudluğunda ictimai təhlükəli əməl inzibati xəta sayılır. İnzibati xətanın tərkibini qanunla müəyyən edilən obyektiv və subyektiv əlamətlərin məcmusu təşkil edir. Həmin Məcəllənin 11.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın aparılması, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə qərarların qəbul və icra edilməsi həmin vaxtda qüvvədə olan Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçirilir; Həmin Məcəllənin 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; Həmin Məcəllənin 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə aşağıdakılar müəyyən edilməlidir: inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi); inzibati xəta törətmiş şəxs; inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri; inzibati məsuliyyəti ağırlaşdıran və yüngülləşdirən hallar; inzibati xəta nəticəsində vurulan zərərin xarakteri və miqdarı; inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatı rədd edən hallar; işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər hallar, habelə inzibati xətanın törədilməsinə kömək edən səbəblər və şərait. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, inzibati xətalar haqqında iş üzrə icraatın aparılması, qərarın qəbul edilməsi inzibati xətalar qanunvericiliyinə uyğun olaraq həyata keçirilməmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 115.1.4-cü maddəsinin tələbinə görə, inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarda işə baxılarkən müəyyən edilmiş hallar göstərilməlidir. Hansı ki, mübahisələndirilən qərarda X1 Nizami rayonu, Neftçilər metrostansiyasının yaxınlığında xüsusi karantin rejim qaydalarını pozduğu qeyd edilsə də, həmin pozuntunun məhz nədən ibarət olması, özünü nədə ifadə etməsi müəyyən edilərək göstərilməmiş, bu faktı, yəni inzibati xəta hadisəsinin törədilməsini təsdiq edən sübut əldə edilməmişdir. Yəni, X1 ehtimal edilən inzibati xətanın törədiyi dövrdə qüvvədə olmuş İXMnin 211-ci maddəsində nəzərdə tutulan “epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena və karantin rejimlərinin pozulması” ilə müşayiət edilən məhz hansı xətaya yol verdiyi göstərilməmiş, onun tərəfindən inzibati xəta törədildiyinə dair hər hansı sübut müəyyən edilməmiş və materiala əlavə edilməmişdir. Şikayət vermiş şəxs izahatında qeyd edir ki, inzibati protokol tərtib edilərkən, onun küçədə gəzərkən qoruyucu maskadan istifadə etməməsi əsas gətirilmiş və hesab edilmişdir ki, onun tərəfindən xüsusi karantin rejimi pozulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx xxxx 2020-ci il tarixli 120 nömrəli qərarının 1-ci bəndinə əsasən qərara alınmışdır ki, Koronavirus (COVİD-19) infeksiyasının Azərbaycan Respublikasının ərazisində geniş yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə insanların həyat və fəaliyyəti üçün zəruri olan iş və xidmət sahələrindən başqa, digər istiqamətlər üzrə fəaliyyət xx xxxx 2020-ci il saat 00:00-dan xx xxxxx 2020-ci il saat 00:00dək dayandırılır. Qərarın 2-ci bəndinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, insanların fərdi evlərdən və mənzillərdən çıxışı təxirəsalınmaz tibbi yardıma zərurət olduqda, həyat və sağlamlığa bilavasitə təhlükəli vəziyyət yarandıqda, fəaliyyətinə icazə verilən pərakəndə satış və əhaliyə xidmət göstərən obyektlərə getmək, məişət tullantılarının atılması hallarında, eləcə də xüsusi rejim dövründə fəaliyyət göstərən təşkilatlarda xidməti vəzifələrini icra etmək məqsədilə mümkündür. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin x xxxxx 2020-ci il tarixli 124 nömrəli qərarı ilə x xxxxx 2020-ci il saat 00:00-dan xx xxxxx 2020-ci il saat 00:00-dək ölkə ərazisində hərəkət məhdudiyyətləri tətbiq edilmiş, müvafiq şəxslərin xidməti vəsiqələri və ya iş yeri barədə arayış əsasında; müvafiq şəxslər barəsində məlumatlar işəgötürən tərəfindən elektron imzadan istifadə edilməklə “icaze.e-gov.az” portalına daxil edildikdən sonra; bütün digər şəxslərin yaşayış yerini tərk etmələrinə isə 8103 nömrəsinə SMS məlumat göndərərək müəyyən edilmiş indeks üzrə icazə aldıqdan sonra hərəkət etmələrinə icazə verilmişdir. Göründüyü kimi, xx xxxx 2020-ci il tarixli 120 nömrəli qərarla müvafiq məhdudiyyətlər tətbiq edilsə də, insanların fərdi evlərdən və mənzillərdən hansı hallarda çıxışı müəyyən edilmişdir. Hansı ki, bura təxirəsalınmaz tibbi yardıma zərurət olduqda, həyat və sağlamlığa bilavasitə təhlükəli vəziyyət yarandıqda, fəaliyyətinə icazə verilən pərakəndə satış və əhaliyə xidmət göstərən obyektlərə getmək, məişət tullantılarının atılması hallarında, eləcə də xüsusi rejim dövründə fəaliyyət göstərən təşkilatlarda xidməti vəzifələrini icra etmək məqsədi ilə çıxışlar daxil edilmişdir. İnzibati icraat zamanı X3 tərəfindən belə qayda pozuntusuna yol verib-verməməsi yoxlanılmamış və müəyyən edilməmişdir. Şəxsin tibbi maskadan istifadə etmədən küçədə gəzməsi isə, sözügedən qərarla müəyyən edilmiş məhdudiyyətlər sırasına daxil edilməmişdir. X2 və müvafiq səlahiyyətli şəxslər tərəfindən əhalinin maarifləndirilməsi istiqamətində verilmiş tövsiyyələrdə qapalı məkanlarda, əhalinin sıx toplaşdığı yerlərdə və bu kimi digər sahələrdə tibbi maskalardan, digər qoruyucu vasitələrdən istifadə edilməsi tövsiyyə edilmişdir. Hansı ki, belə məhdudiyyət açıq havada və qrup şəklində olmamaqla gəzən, hərəkət edən şəxslərə aid edilməmişdir. Bununla yanaşı xx xxxxx 2020-ci il tarixli qərarın xx xxxxx 2020-ci il tarixdən qüvvəyə minməsi nəzərdə tutulmuşdur, inzibati protokolun tərtib edildiyi və qərarın qəbul edildiyi xx xxxxx 2020-ci il tarixində həmin qərar, onun müddəaları qüvvədə olmamışdır. Ümumiyyətlə isə, X1 inzibati xətanın törədilməsi ehtimal edilən dövrdə qüvvədə olmuş İXM-nin 211-ci maddəsində nəzərdə tutulan “epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariyagigiyena və karantin rejimlərinin pozulması” ilə müşayiət edilən inzibati xətanı törətdiyinə dair hər hansı sübut müəyyən edilməmiş və materiala əlavə edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 8-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir; 12-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir; 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir; 128.1-ci maddəsinə əsasən barəsində qərar çıxarılmış fiziki şəxs, yetkinlik yaşına çatmayanların qanuni nümayəndəsi, hüquqi şəxsin nümayəndəsi, zərər çəkmiş şəxs, müdafiəçi və nümayəndə, həmçinin bu Məcəllənin 43.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan vəzifəli şəxs inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət, prokuror isə protest verə bilər; 129.1.3-cü maddəsinə əsasən səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qərarından məhkəməyə verilən şikayət - şikayət verən şəxsin yaşayış yeri və ya hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yer üzrə rayon (şəhər) məhkəməsinə verilir; 134.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılaraq aşağıdakı qərarlardan biri qəbul edilir: qərarın dəyişdirilmədən, şikayətin və ya protestin isə təmin edilmədən saxlanılması haqqında; bu Məcəllənin 135.1.2 – 135.1.5-ci maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın dəyişdirilməsi haqqında və ya qərarı ləğv edərək yeni qərarın çıxarılması haqqında; bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında; bu Məcəllənin 135.1.1 və 135.1.6-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın ləğv edilməsi və inzibati xəta haqqında işin yenidən baxılmaq üçün hakimə, səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) göndərilməsi haqqında. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, X1 şikayətində irəli sürülən dəlillər öz təsdiqini tapmışdır, xüsusi karantin rejimi dövrünü əhatə edən xx xxxx 2020-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən qəbul edilmiş qərarla müəyyən edilmiş xüsusi karantin rejimi qaydalarının X3 tərəfindən pozulmasına dair sübut əldə edilməmiş, habelə məhkəmədə şikayətə baxılarkən də təqdim edilməmişdir, habelə, xx xxxxx 2020-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən qəbul edilmiş qərarla müvafiq qadağa və məhdudiyyətlər x xxxxx 2020-ci il saat 00:00-dan xx xxxxx 2020-ci il saat 00:00-dək müəyyən edilmişdir, İXM-nin 11.3-cü maddəsi ilə təsbit olunmuş inzibati xətalara görə məsuliyyət müəyyən edən və ya məsuliyyəti gücləndirən normativ hüquqi aktların geriyə qüvvəsinin olmaması ilə bağlı müddəası baxımından xx xxxxx 2020-ci il tarixi üçün həmin qərarla müəyyən edilmiş qadağa və məhdudiyyətlər X3 barəsində tətbiq edilə bilməzdi. Ona görə şikayət təmin olunaraq mübahisələndirilən qərar ləğv edilməli və inzibati xəta haqqında iş yenidən baxılması üçün həmin orqana göndərilməlidir. Məhkəmə əlavə olaraq qeyd edir ki, hazırkı icraat inzibati xəta haqqında iş üzrə qərara yenidən baxılmasını tənzimləyir, inzibati xəta haqqında protokoldan şikayət verilməsi nəzərdə tutulmamışdır, ona görə şikayət həmin hissədə təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 53, 105, 114- 115, 128-136-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şikayət qismən təmin edilsin. Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin X1 Azərbaycan Respublikası İXM-nin 211-ci maddəsi ilə 100 manat məbləğində inzibati cərimə edilməsinə dair xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarı ləğv edilsin və inzibati xəta haqqında iş yenidən baxılması üçün Nizami rayon Polis İdarəsinə göndərilsin. Həmin iş üzrə xx xxxxx 2020-ci il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolun ləğv edilməsinə dair hissədə şikayət təmin edilməsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Elməddin Hüseynov