Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(006)-5331/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(006)-5331/2023 04.12.2023 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İbadzadə Anar Qənimət oğlunun sədrliyi, Lətifov Vəli Abdurəşid oğlunun katibliyi, Bakı şəhəri Nəsimi rayon İcra şöbəsinin icra məmuru Quliyev Ramin Xanlar oğlunun, X1, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1980-ci il tarixdə Bakı şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, Sumqayıt şəhəri, H.Z.Tağıyev qəsəbəsi, N saylı hərbi hissədə qeydiyyatda olmaqla ünvan 1 ünvanında fərdi tikilidə yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə tərtib olunan inzibati xəta haqqında protokol üzrə inzibati xəta haqqında işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı şəhəri Nəsimi Rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru Quliyev Ramin Xanlar oğlu Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(080)-7438/2018 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli icra vərəqəsi ilə bağlı borclu Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək baxılması üçün məhkəməyə göndərmişdir. MN seriyalı ******* nömrəli, 04 dekabr 2023-cü il tarixli inzibati xəta haqqında həmin protokolda qeyd edilir ki, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(080)-7438/2018 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli icra sənədinə əsasən borclu Şəxs 2050 AZN pul tutularaq tələbkar X3 ödənilməlidir. MN seriyalı ******* nömrəli, 04 dekabr 2023-cü il tarixli inzibati xəta haqqında həmin protokola 01 nömrəli əlavədən görünür ki, borclu Şəxs Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(080)-7438/2018 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli icra sənədinin icrası üzrə görülmüş tədbirlərə və dəfələrlə edilmiş xəbərdarlıqlara baxmayaraq icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirməkdən yayınır. Məhkəmə iclasında iştirak edən Bakı şəhəri Nəsimi rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru Quliyev Ramin Xanlar oğlu tərtib olunmuş protokolun məzmununa uyğun çıxış edərək göstərdi ki, Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin 21.09.208-ci il tarixli, 2(060)-7438/2018 saylı icra vərəqəsinə əsasən 2000 manat məbləğində pul vəsaiti və 20 manat dövlət rüsumu Şəxs alınaraq X3 ödənilməlidir. İcra sənədi üzrə Nəsimi Rayon İcra Şöbəsinin icra məmuru Rüfət Məmmədov tərəfindən icraata başlanılmış, borcluya tələbin könüllü icrası haqqında bildiriş göndərilmiş, sonuncuya xəbərdarlıqlar edilmiş borclunun əmlak vəziyyəti ilə bağlı sorğular göndərilmiş, lakin onun adına hər hansı daşınar və ya daşınmaz əmlak aşkar edilməmişdir. İcra sənədi üzrə bu günədək hissə hissə ödənişlər olmuş, hal hazırda borclu Şəxs 750 manat borcu qalmışdır. Borclu tərəfindən bir neçə ay ödəniş olmadığından. İcra şöbəsinə çağırılmış, borclu icra şöbəsinə könüllü olaraq gəlmədiyindən barəsində məcburi gətirilməsinə dair qərar qəbul olunmuşdur. Bu səbəbdən tələbkar halhazırda borcun tam ödənilməsini tələb edir, Göstərilənləri nəzərə alaraq Şəxs barəsində inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş edir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahatında göstərdi ki, icra sənədi barədə məlumatlıdır. Bugünə kimi borcunun bir qismini ödəmişdir. Lakin. Bir aydan çox işsiz qalmış, hazırda yenicə işə düzəlmişdir. Üç ay ərzində borcunun qalan hissəsini ödəyəcəkdir. Sonda barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs borcunu qısa müddətdə ödəyəcəyini bildirərək barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında tələbkar X4 çıxış edərək bildirdi ki, onun 2000 manat pulunu artıq neçə illərdir ki, ödəyib qurtarmır. Onun bu şəxsə yox, onun övladlarına yazığı gəlir, buna görə də onun tulmasını istəmir. Məhkəmə qarşısında söz verdi ki, üç ay müddətində ödənişi tam şəkildə ödəyəcəkdir. Buna görə də ona möhlət verilməsinə etiraz etmir. İş materiallarında olan və icra işinin tədqiq edilmiş sənədləri ilə müəyyən edildi : Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(080)-7438/2018 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli icra vərəqəsindən görünür ki, iddianın qismən təmin edilməsi, Şəxs 2.000 manat məbləğində maddi zərərin dəyəri və ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun 20 manat hissəsinin əvəzi tutularaq X3 ödənilməsi, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. İcra vərəqinin icraya yönəldilməsini təsdiq edən xx.xx.2018-ci il tarixli «İcraata başlamaq haqqında» qərarın və həmin tarixli bildirişin surətindən görünür ki, borclu Şəxs icraata başlama haqqında qərarın surəti göndərilmiş və o, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(080)-7438/2018 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinin hüquqi nəticələri barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 150 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 150 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 150 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 150 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 150 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 200 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 150 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 100 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 100 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X4 tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, icra sənədinin icrası ilə əlaqədar 100 manat ödəniş edilmişdir. İş materiallarında olan Elektron Məhkəmə Sistemindən Şəxs barəsində əldə edilmiş çıxarışdan görünür ki, o, “Yaşıllaşdırma Müəssisələri Baş İstehsalat İdarəsinin Su Quyularının İstismarı və Təmiri Xidməti” Müəssisəsində işləyir. Məhkəmə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatlarını dinləyib və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, hazırkı halda barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs hərəkətlərində inzibati xəta tərkibi olmadığından barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Məhkəmə, icra işinin materiallarını tədqiq edərək borclunun hərəkətlərində icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi kimi halların mövcud olmadığı barədə nəticəyə gəlir. Belə ki, «İcra haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsində göstərildiyi kimi, «Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurlarının tələblərini yerinə yetirməyən, onlara həvalə edilmiş vəzifələrin icrasına mane olan şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.». Həmin Qanunun 28.2-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş icraatda tərəflər, yəni tələbkar və borclu Qanunun 29.2-ci maddəsinə əsasən, icra hərəkətlərinin həyata keçirilməsi zamanı icra haqqında Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin tələblərini yerinə yetirməyə borcludurlar. Nəhayət, adı çəkilən Qanunun 84.1-ci maddəsinin tələblərinə görə, «icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə, icra sənədinin itirilməsinə və ya onun vaxtında göndərilməməsinə görə, habelə borclunun iş yeri və ya yaşayış yeri, onun gəlirləri və əmlak vəziyyəti haqqında dəqiq olmayan məlumat təqdim edilməsinə görə icra məmuru təqsirkar şəxslərin inzibati məsuliyyətə cəlb olunması üçün qanunvericiliyə uyğun olaraq inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir və onu işin digər materialları ilə birlikdə müvafiq məhkəməyə göndərir». Azərbaycan Respublikası İXM-in 528.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə və ya digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə-fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 9.2 və 35-ci maddələri baxımından şərh edilməsinə dair 04 sentyabr 2018-ci il tarixli Qərarından görünür ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528-ci maddəsində məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə inzibati məsuliyyət müəyyən edilmişdir. Həmin Məcəllənin 528.1-ci maddəsində məhkəmə və ya digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə müvafiq inzibati tənbeh (cərimə və ya inzibati həbs) tədbirlərinin tətbiq edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Göründüyü kimi, bu maddənin tərkibi məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələblərinin yerinə yetirilmədiyi və ya onun tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətlər etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin məhz üzrsüz səbəbdən icra edilmədiyi hallarda yaranır.”. Lakin məhkəmə iclası zamanı müəyyən edilir ki, borclu Şəxs icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirilməməsinə yönəlmiş hər hansı bir qərəzli hərəkət edilməmişdir. Məhkəmə, işin hallarına əsaslanaraq bildirir ki, protokol tərtib etmiş orqanın təqdim etdiyi materiallardan borclu Şəxs iş yerinin olması müəyyən edilsə də icra sənədi üzrə konkret olaraq bununla bağlı hər hansı icra tədbirinin (o cümlədən, tələbin borclunun əmək haqqında yönəldilməsi) həyata keçirilməsi müəyyən olunmur və məhkəmə baxışı zamanı bununla bağlı hər hansı sübut məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Halbuki, Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun yuxarıda istinad olunan Qərarına əsasən “İcra haqqında” Qanunda, məhkəmə qərarlarının icrası ilə bağlı icra məmurları tərəfindən edilməli olan hərəkətlərin, görülə bilən tədbirlərin, o cümlədən məcburi icra tədbirlərinin dairəsi və müddətləri müəyyən edilmişdir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun həmin Qərarında qeyd edilir ki, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi mütləq inzibati həbslə nəticələnməməli, icra məmurları müxtəlif qanuni vasitələrlə məhkəmə aktlarının icrasının təmin edilməsi üçün şərait yaratmalı və yalnız bütün imkanlar tükəndikdən sonra sərt inzibati və cinayət təsiri tədbirlərindən istifadə etməlidirlər. Beləliklə, məhkəmə, hazırki halda borclu Şəxs hərəkətlərində icra sənədini üzrsüz səbəbdən icra etməmə və ya icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirməmə kimi halların mövcud olmadığı qənaətinə gəlir və buna görə də borclu barədə başlanmış inzibati icraata xitam verilməsini məqsədəmüvafiq hesab edir. Məhkəmə, həmçinin səlahiyyətli orqan tərəfindən sistematik olaraq göstərilmiş pozuntulara malik olan anoloji xarakterli inzibati xəta haqqında protokolların tərtib edilməsini nəzərə alaraq Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun yuxarıda istinad edilən hüquqi mövqeyinin məntiqi davamı kimi aşağıdakıları protokol tərtib etmiş orqanın diqqətinə çatdırmağı zəruri hesab edir: - Müvafiq orqanlar tərəfindən inzibati tənbeh tətbiq edilməsi haqqında qərar qəbul edilərkən inzibati tənbeh tətbiq etmənin ümumi qaydalarına, habelə bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarlarında formalaşdırılmış hüquqi mövqelərə ciddi riayət edilməlidir (“Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 135.1.5 və 135.2-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 16 noyabr 2021-ci il tarixli Qərarı); - Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqelərinin qüvvəsi onun qərarlarının hüquqi qüvvəsinə bərabər olduğundan və ümumi xarakter daşıdığından, yalnız konstitusiya işinin predmetini təşkil etmiş hala deyil, hüququn mənbəyi kimi hüquqi tətbiqetmə təcrübəsində rast gəlinən analoji hallara da şamil edilməlidir («Azərbaycan Respublikasının bəzi qanunvericilik aktlarına əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə» 11 iyun 2004-cü il tarixli, 688-İİQD saylı Azərbaycan Respublikası Qanununun İİİ hissəsinin 9-cu bəndinin və İV hissəsinin 7-ci bəndinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin İX hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 25 yanvar 2005-ci il tarixli Qərarı). Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 12.1-ci maddəsində göstərilir ki, həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 75-ci maddəsində göstərildiyi kimi, inzibati xətalar haqqında işlərin icraatı üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri və s. müəyyən edilməlidir. Eyni Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etməkdən ötrü hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Məhkəmə hesab edir ki, borclu Şəxs hərəkətlərində inzibati xəta tərkibi yoxdur, tərtib edilmiş inzibati protokol əsasında o, inzibati məsuliyyətə cəlb edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası İXM-in 53.0.2-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(080)-7438/2018 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli icra sənədinin icra edilməməsi ilə bağlı Şəxs barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata, hərəkətlərində inzibati xəta tərkibi olmadığından xitam verilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 40.0.1,43, 48-51, 53, 55,114.1.4, 115,128-130 maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs hərəkətlərində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın tərkibi olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Anar İbadzadə