Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(006)-804/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(006)-804/2023 09.02.2023 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim: Pənahov Babək Əkbər oğlunun sədrliyi Məhkəmə iclasının katibi: X1 iştirakı ilə X2 Bakı Nəqliyyat Agentliyi tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, BNA ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan verdiyi şikayətə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: X3 qeyd olunan qərardan şikayətlə məhkəməyə müraciət edərək göstərmişdir ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 22:10-da idarə etdiyi «OPEL ASTRA MİNİK» markalı, **-PF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini Nəsimi rayonu, S.Vurğun küçəsi, «Zabitlər bağı»nın yanında müəyyən səbəbdən müvəqqəti təcili saxlamalı olduğuna görə BNA ******* saylı elektron protokol əsasında xx.xx.2023-cü il tarixdə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsi ilə cərimə edilməsi barədə elektron qərar çıxarılaraq bu barədə «SMS radar» elektron kabinetə məlumat yerləşdirilmişdir. Hesab edir ki, həmin elektron protokol əsasında çıxarılmış qərar qanunsuzdur. Belə ki, dayanma-durmaya görə elektron protokol tərtib etmək hüquqi olaraq mümkün deyil və qanuna ziddir. Dayanmadurma qaydasının pozulması yalnız yollarda «elektron planşet»lə xidmət aparan BNA və ya DYP əməkdaşları tərəfindən (yerində avtomobilin dayanma-durma səbəbi tam aydınlaşdırıldıqdan sonra) aşkar edilməklə avtomobilin bir neçə istiqamətindən, o cümlədən avtomobilin salonunun fotoşəkilləri çəkilməli, onun qapılarının bağlı olması və içərisində hər hansı bir şəxsin olmamasını sübut edən fotoların olması da mütləqdir. Eyni zamanda avtomobilin həqiqətən qadağan edilmiş yerdə park edildiyi həmin şəkillərdən aydın görünməlidir (qadağan edən nişan, piyadalar üçün nəzərdə tutulan zolaqların üzərində dayanma və s.). Pozuntu avtomobilin yanında aşkar edilməli, hətta dayanmağı qadağan edən nişan olsa belə, avtomobilin dayanma səbəbi yerində aydınlaşdırılmalı (nasazlıq və s.), salonunda hər hansı bir sərnişinin olmamasına, sürücünün avtomobilin yanında olmamasına cərimə tətbiq edən vəzifəli şəxs əmin olmalıdır. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1 və 346.2-ci maddələrinin tələbinin pozmağa görə monitor arxasından cərimə yazmaq qanunsuzdur. Bununla bağlı Bakı Nəqliyyat Agentliyinə elektron şikayətlə müraciət etmişdir. Bakı Nəqliyyat Agentliyinə xx.xx.2023-cü il tarixli məktubu ilə elektron qaydada göndərdiyi şikayətə baxılaraq şablon cavablardan istifadə edilərək şikayəti əsassız hesab edilmiş və qərarın surəti ünvanına elektron qaydada göndərilmişdir. Bakı Nəqliyyat Agentliyi öz məktubunda İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 124.5 və 124.6-cı maddələrin məzmununu qismən şərh etmişdir. Bakı Nəqliyyat Agentliyinin səlahiyyətli şəxsi qeyd edilən maddələrin yalnız özünə sərf (lazım olan) etdiyi hissəsinə istinad edib «xəta» ilə bağlı mötəbər və təkzibedilməz sübutu olmadığından vəziyyətdən çıxış yolu kimi həmin maddələri tam şərh etməməkdə görmüş, bununla da qeyd edilən maddələrin tələblərinə riayət etməmişdir. Protokolla bağlı qərar bir ilə yaxın vaxt keçəndən sonra çıxarılmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli, BNA ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın ləğv edilməsi xahiş olunur. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə rəsmi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, şikayət vermiş şəxs və qərarı qəbul etmiş qurumun nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmişlər. Eyni zamanda şikayətçi X3 məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan Bakı Nəqliyyat Agentliyinin xx.xx.2023-cü il tarixli, BNA ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarına əsasən X3 xx.xx.2022-ci il tarixdə, saat 22:10 radələrində «OPEL ASTRA MİNİK» markalı, **-PF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi ilə Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, S.Vurğun küçəsi, «Zabitlər bağı»nın yanında dayanma və ya durma qaydalarını pozduğuna görə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 20 manat cərimə edilmişdir. Məhkəmə şikayəti və təqdim edilmiş materialları nəzərdən keçirib hesab edir ki, qərar ləğv edilməli və iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, Bakı Nəqliyyat Agentliyinin xx.xx.2023-cü il tarixli, BNA ******* saylı inzibati xəta haqqında qərarından görünür ki, “Hikvision” markalı, DS-2DF8236İX-AELW(BNA) modelli planşetin (bort kompyuterin) qeydə aldığı fotoşəkilə əsasən Nəsimi rayonu, .Vurğun küçəsi, «Zabitlər bağı»nın yanında xx.xx.2022-ci il tarixdə, saat 22:10:47-də dayanma-durma qaydalarını pozduğuna görə «OPEL ASTRA MİNİK» markalı, **-PF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin istifadəçisi X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsi ilə 20 manat məbləğində inzibati cərimə edilmişdir. Məhkəmə hazırki xəta ilə bağlı onun törədilməsi zaman qüvvədə olan qanunvericiliklə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. “Yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalar haqqında işlərə baxılmanın xüsusiyyətləri”ni tənzimləyən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 16-cı fəslində həmin işlərə baxılmasını biri-birindən fərqləndirən aşağıdakı 2 qaydası müəyyən edilmişdir: Bunlardan birincisi 122-ci maddədə nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsi foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə icraatın aparılması qaydası; ikincisi isə 124-cü maddədə nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsi səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən bilavasitə aşkar edildikdə icraatın aparılması qaydasıdır. Törədilərkən elektron sənəd şəklində qərar qəbul edilməsi mümkün olan inzibati xətalara dair maddələri müəyyən edən, yəni inzibati xəta hadisəsi foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə icraatın aparılması qaydası”ndan bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 327.1-327.5, 328, 329.1, 329.2, 330, 339.1-1, 346.3, 346-1.1, 346-1.5, 353.2 və 469.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş xətalar (xx.xx.2023-cü il tarixdən qüvvəyə minən Azərbaycan Respublikasının xx.xx.2022ci il tarixli 694-VİQD nömrəli Qanunu ilə bu maddədə “346.3” rəqəmləri “346” rəqəmləri ilə əvəz edilmişdir) foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sisteminin proqram təminatı əsasında real vaxt rejimində elektron formada birbaşa həmin mərkəzi informasiya sisteminə ötürülür, inzibati xətanı törətmiş şəxsin iştirakı olmadan real vaxt rejimində, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada elektron sənəd şəklində inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar çıxarılır və həmin mərkəzi informasiya sisteminin müvafiq səlahiyyətli əməkdaşının elektron imzası ilə təsdiqlənir. Təsdiq edilmiş həmin qərar real vaxt rejimində, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları əlavə edilməklə, elektron qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sisteminə göndərilir. İnzibati xəta hadisəsinin səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən bilavasitə aşkar edildikdə icraatın aparılması qaydasından bəhs edən İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 124.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxmaq hüququ rayon (şəhər) məhkəmələrinə aid edilmiş yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalar səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən bilavasitə aşkar edildikdə, bu Məcəllə ilə müəyyən olunmuş qaydada inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilir və baxılmaq üçün məhkəməyə göndərilir. Məhkəmə inzibati xəta haqqında iş üzrə qərar qəbul etdiyi vaxtdan 3 gün müddətində onu mərkəzi informasiya sisteminə yerləşdirilməsi üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına göndərir. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı həmin qərarı daxil olduğu vaxtdan 3 gün müddətində mərkəzi informasiya sisteminə yerləşdirir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə qərar çıxarılmış şəxs həmin qərar barədə bu Məcəllənin 125.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada məlumatlandırılır. Göründüyü kimi X3 tərəfindən törədilməsi ehtimal edilən İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsi ilə əhatə olunan əməl foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə (kameranın) aşkar edilmişdir. Lakin, həmin zaman qüvvədə olan qanuna görə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsində bu Məcəllənin 346.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanın foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edilməsi nəzərdə tutulmamış, belə bir icraatın aparılma qaydası müəyyən edilməmişdir. İşin mübahisəsiz halı kimi müəyyən edilir ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsi ilə qəbul edilmiş qərar foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edilmişdir. Yəni, inzibati xəta bilavasitə aşkar edilməmiş, qərar qəbul etmiş və ya protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqanın nümayəndəsi onun törədildiyi yerdə olmaqla onu yerində aşkar etməmişdir. Belə olan halda, X3 əməlində törədilməsi ehtimal edilən inzibati xəta üzrə icraat inzibati xətalar qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keçirilmədiyindən onun həmin maddə ilə təqsirli bilinib tənbeh edilməsi yolverilməzdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinə görə:  İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll olunur (8-ci maddə);  İnzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir (76.1-ci maddə);  Hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə olunmuş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir (53.2-ci maddə);  Bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halların müəyyən olunması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsasdır (135.1.5-1-ci maddə);  İnzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılaraq bu Məcəllənin 135.1.5-1-ci maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edilir (134.1.3-cü maddə). Qeyd olunanlara əlaqədar məhkəmə hesab edir ki, şikayət təmin edilməli, Bakı Nəqliyyat Agentliyinin xx.xx.2023-cü il tarixli, BNA ******* saylı qərarı ləğv edilməli, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 128-137-ci maddərini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şikayət təmin edilsin. Bakı Nəqliyyat Agentliyinin xx.xx.2023-cü il tarixli, BNA ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarı ləğv edilsin və iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan, onun surəti rəsmi qaydada verildiyi andan 10 gün müddətində Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Babək Pənahov