Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(007)-1104/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(007)-1104/2022 07.06.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mehdiyev Nəriman Hüseynqulu oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Rüstəmova Sürəyya Nazim qızının katibliyi ilə, Şəxs MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsi ilə olan işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı şəhəri Nizami RPİ-nin DYPŞ-dən daxil olmuş 28 aprel 2022-ci il tarixli, AP seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə edilmiş sənədlərə əsasən Şəxs MMC mülkiyyətində və istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsini 11 mart 2022-ci il tarixdə inzibati xətanın törədilməsi zamanı idarə etmiş fiziki şəxs haqqında məlumatı DYPŞ-nin sorğusunun daxil olduğu vaxtdan 5 gün müddətində verməmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin direktoru həmin protokola dair yazılı etiraz vermiş, etirazını onunla əsaslandırmışdır ki, Nizami RPİnin DYPŞ-si tərəfindən Şəxs MMC-nin barəsində tərtib olunmuş 28.04.2022-ci il tarixli AP0206699 saylı inzibati xəta haqqında protokol baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. İş materiallarına əsasən Nizami RPİ-nin DYPŞ tərəfindən verilmiş sorğuda, 11 mart 2022-ci il tarixdə MMC-yə məxsus nəqliyyat vasitəsini idarə etmiş sürücü barədə məlumatı verilməsi xahiş edilmişdir. Lakin həmin sorğu DYPŞ-nə geri qaytarılmışdır, belə ki, poçtun qeyd vərəqində göstərilmişdir ki, Şəxs MMC B.Nuriyev küçəsi ev 63, mənzil 14 ünvanında yerləşmir. Bu səbəbdən, guya MMC-nin nümayəndəsinin ********** saylı mobil telefon nömrəsi ilə əlaqə saxlanılmış, nümayəndə bildirmişdir ki, MMC həmin ünvanda fəaliyyət göstərmir, 5 gün müddətində Nizami RPİ-nə məlumat verməmişdir. Qanuna əsasən həmin xətanın baş vermiş sayılması, təqsirli şəxsin müəyyən edilməsi üçün, zəruri şərtdir ki, 1) hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində, yaxud dövlət qurumunun istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsi törədilərkən inzibati xəta törədilməli; 2) həmin zaman nəqliyyat vasitəsini idarə etmiş fiziki şəxs haqqında məlumatın səlahiyyətli orqanın (burada, DYP şöbəsinin) bu barədə sorğusu həmin hüquqi şəxsə daxil olmalı; 3) sorğu daxil olduğu vaxtdan 5 gün müddətində isə tələb olunan məlumat verilməməlidir. Hesab edirlər ki, təqsirlilik məsələsini sübut etməli olan Nizami RPİ-nin DYPŞ-nin müvafiq vəzifəli şəxsinin birtərəfli qaydada tərtib etdiyi, heç bir hüquqi əsası olmayan arayış MMC-nin təqsirli bilinməsinin əsasını təşkil edən sübut kimi qəbul edilib qiymətləndirilə bilməz. Əvvəlcə ona görə ki, qanunvericilikdə hüquqi şəxsə ünvanlanmış sənədin məhz müvafiq vəzifəli şəxsə qəbzə və ya sənədin kötüyünə imza etdirilməklə verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Hansı ki, işdə belə sübut yoxdur. MMC-nin nümayəndəsinə zəng edilibedilməməsinin özü şübhəlidir, hətta zəng edilmişdirsə belə, həmin zaman hansı mövzuda söhbətin aparıldığı məlum olmamaqla yanaşı, qanunda sorğunun telefon vasitəsi ilə verilməsi nəzərdə tutulmamışdır, yuxarıda göstərildiyi kimi, sorğu hüquqi şəxsə ünvanlanmış sənədin məhz müvafiq vəzifəli şəxsə qəbzə və ya sənədin kötüyünə imza etdirilməklə verilməlidir. Hesab edirlər ki, Şəxs MMC-nin İXM-nin 347-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair mötəbər, əsaslı sübutlar olmadığından, əməldə inzibati xəta tərkibi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadığından Nizami RPİ-nin DYPŞ-si tərəfindən Şəxs MMCnin barəsində tərtib olunmuş 28.04.2022-ci il tarixli AP0206699 saylı inzibati xəta haqqında protokola dair iş üzrə icraata xitam verilməsi xahiş edilmişdir. İşə baxılmasının yeri və müddəti vaxtında bildirilməsinə baxmayaraq, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin nümayəndəsi və ya vəkili, habelə inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş orqanın nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər. Məhkəmə həmin şəxslərin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanın tərkibi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməlidir. İşdə olan Bakı şəhəri Nizami RPİ-nin DYPŞ-si tərəfindən Şəxs MMC-yə ünvanlanmış bildirişdən görünür ki, MMC-yə məxsus “Mitsubishi L200 minik” markalı **- PH-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin iştirakı ilə 11 mart 2022-ci il tarixdə saat 14:01də Azərbaycan Respublikası İXM-nin 328.1-ci maddəsi ilə törədilmiş inzibati xəta ilə bağlı protokolun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsinə əsasən avtomobil və onu idarə edən sürücü barəsində müvafiq məlumatların 5 gün müddətində DYPŞ-nə göndərilməsi və qeyd olunan müddətdə çağırışa gəlməkdən səbəbsiz boyun qaçırdıqları təqdirdə müəssisənin barəsində qanuna uyğun müvafiq tədbirlər görüləcəyi bildirilmişdir. İşdə olan zərfin surətindən görünür ki, Şəxs MMC-nin B.Nuriyev küçəsi ev 63, mənzil 14 ünvanına göndərilmiş sorğunun göndərildiyi zərfin üzərində “bu MMC bura aid deyil” poçt qeydi ilə 02 aprel 2022-ci il tarixdə Nizami RPİ-nin DYPŞ-nə geri qaytarılmışdır. İşdə olan Bakı şəhəri Nizami RPİ-nin DYPŞ-nin inzibati təcrübə üzrə inspektoru tərəfindən 28 aprel 2022-ci il tarixdə tərtib olunmuş arayışdan görünür ki, Şəxs MMC barəsində inzibati işlə bağlı Azərbaycan Respublikası İXM-nin 97.4-1-ci maddəsinə əsasən Məcəllənin 123.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan sorğuları hüquqi şəxslərin öz hüquqi ünvanları üzrə fəaliyyət göstərməməsi səbəbindən onun nümayəndəsinin ********** nömrəli mobil telefonu ilə əlaqə saxlanılmışdır. Şəxs MMC Nizami rayonu, B.Nuriyev küçəsi ev 63, mənzil 14-də qeydiyyatda olduğunu, lakin orada fəaliyyət göstərmədiyini bildirmiş, 5 gün müddətində Nizami RPİ-nə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 347-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində, yaxud dövlət qurumunun istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsini inzibati xətanın törədilməsi zamanı idarə etmiş fiziki şəxs haqqında məlumatın səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) bu barədə sorğusu daxil olduğu vaxtdan 5 gün müddətində verilməməsi həmin maddədə nəzərdə tutulan məsuliyyəti yaradır; 123.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 122.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş xətalar hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində, yaxud dövlət qurumunun istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü tərəfindən törədildikdə və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sistemində inzibati xətanın törədilməsi zamanı nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna malik fiziki şəxs barədə məlumat olmadıqda, həmin hüquqi şəxsə (dövlət qurumuna) səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən bu barədə dərhal sorğu göndərilir; 57.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın iştirakçılarına bu Məcəllədə müəyyən edilmiş hallarda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sənədlər (qərarlar, qərardadlar, protokollar, bildirişlər) hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən “Poçt haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş sifarişli poçt göndərişi ilə çatdırılır, yaxud səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən şəxsən verilir. Sifarişli poçt göndərişi - göndərilmək üçün qəbul olunduğuna dair istifadəçiyə qəbz verilməsi, çatdırılarkən isə ünvan sahibinin müvafiq sənədi imzalaması tələb olunan poçt göndərişidir. Sənədin çatdırılmasını hakim məhkəmə işçisinə, səlahiyyətli orqan isə müvafiq orqanın əməkdaşına tapşıra bilər; 57.2-ci maddəsinə əsasən sənəd onu göndərən hakimə və ya səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) qaytarılmalı olan qəbzə və ya sənədin kötüyünə imza etdirilməklə, ünvan sahibinə rabitə orqanları, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs), yaxud sənədin çatdırılması tapşırılmış şəxslər tərəfindən şəxsən verilir. Hüquqi şəxsə ünvanlanmış sənəd müvafiq vəzifəli şəxsə qəbzə və ya sənədin kötüyünə imza etdirilməklə verilir; 58-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 57.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qəbzdə aşağıdakılar göstərilməlidir: inzibati xəta haqqında iş üzrə sənədi göndərən orqanın adı və ünvanı; sənədin verilməli olduğu şəxsin soyadı, adı, atasının adı və ya hüquqi şəxsin adı və yerləşdiyi ünvan; verilən sənədin adı; verilmənin vaxtı (tarix və saat) və yeri; sənədin verilməməsinin səbəbləri (göstərilən ünvanda olmama, səhv ünvan və sair); sənədin verildiyi şəxs; sənədin çatdırılması tapşırılmış şəxsin, yaxud rabitə orqanı nümayəndəsinin imzası. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati xətalar qanunvericiliyinin mənasına görə, hüquqi şəxsin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsini inzibati xətanın törədilməsi zamanı idarə etmiş fiziki şəxs haqqında məlumatın səlahiyyətli orqanın bu barədə sorğusu daxil olduğu vaxtdan 5 gün müddətində verilməməsi İXM-nin 347-ci maddəsinin tərkibini yaradır. Hansı ki, məhkəmə iclasında müəyyən olunmuşdur ki, belə bir məlumat barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin müvafiq vəzifəli şəxsi tərəfindən alınmamışdır, sorğunun səlahiyyətli şəxs tərəfindən alınması, MMC-yə daxil olması öz təsdiqini tapmır. Əksinə, polis orqanının sorğusu poçt tərəfindən müvafiq qeyd aparılmaqla geri qaytarılmışdır. Nizami RPİ-nin DYPŞ-nin əməkdaşı tərəfindən həmin MMC-nin nümayəndəsinə telefon vasitəsilə məlumat verməsinə və bu zaman İXM-nin 97.4-1-ci maddəsinə istinada gəldikdə, həmin maddənin tələbinə əsasən İXM-nin 123.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan sorğunu hüquqi şəxsin öz hüquqi ünvanı üzrə fəaliyyət göstərməməsi səbəbindən 20 gün müddətində bu Məcəllənin 57.1 – 57.5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydada çatdırmaq mümkün olmadıqda, həmin sorğunun verilməsi məqsədilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən inzibati xətanın törədildiyi nəqliyyat vasitəsinin dayandırılaraq müvafiq sənədin təqdim edilməsi barədə qərar qəbul edilir. Bu halda dayandırılmış nəqliyyat vasitəsinin istifadəçisinə həmin sorğu təqdim edildikdən və müvafiq qeydlər aparıldıqdan dərhal sonra nəqliyyat vasitəsi buraxılır. Bu qaydada təqdim edilən sorğu rəsmi qaydada verilmiş hesab olunur. Göründüyü kimi, Şəxs MMC-yə münasibətdə İXM-nin 57-ci maddəsinin tələbləri ilə yanaşı həmin Məcəllənin 97.4-1-ci maddəsinin tələbləri baxımından da qanunvericiliyə əməl edilməmişdir, sorğunun rəsmi qaydada verilmiş hesab olunması üçün inzibati xətanın törədildiyi nəqliyyat vasitəsinin dayandırılaraq müvafiq sənədin təqdim edilməsi barədə qərar qəbul edilməmiş, dayandırılmış nəqliyyat vasitəsinin istifadəçisinə həmin sorğu təqdim edilməmiş, müvafiq qeydlər aparılmamışdır. Eyni zamanda 28 aprel 2022-ci il tarixli arayışda MMC-nin nümayəndəsi ilə əlaqə saxlanılmasına baxmayaraq 5 gün müddətində məlumat verilmədiyi göstərilsə də bu əlaqənin hansı tarixdə, saatda, hansı telefon vasitəsilə saxlanıldığı, danışığın davam etmə müddəti, ötürüldüyü hesab olunan məlumatı qəbul edən şəxsin şəxsiyyəti, səlahiyyəti barədə məlumatlar əksini tapmamış, hazırkı iş üzrə inzibati xəta haqqında protokol da məhz arayışın tərtib edildiyi 28 aprel 2022-ci il tarixdə tərtib olunmuşdur. Ona görə də sözügedən arayış, barəsində inzibati xəta haqqında iş aparılan hüquqi şəxsin inzibati qaydada tənbeh olunmasına əsas olan sübut növündə qiymətləndirilə bilməz. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir; 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir; 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir; 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat zamanı inzibati xəta hadisəsinin törədilib-törədilməməsi, inzibati xəta törətmiş şəxs və sair hallar müəyyən edilməlidir; 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi olmadığından, yəni həmin hüquqi şəxsin mülkiyyətində və istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsini inzibati xətanın törədilməsi zamanı idarə etmiş fiziki şəxs haqqında məlumatın verilməsi ilə bağlı Bakı şəhəri Nizami RPİ-nin DYPŞ-nin sorğusunun həmin MMC-yə daxil olduğu öz təsdiqini tapmadığından, Şəxs MMC-nin barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 55.2 və 77.3-cü maddələrində nəzərdə tutulan məsələləri müzakirə edərək məhkəmə qeyd edir ki, iş üzrə maddi sübut və məhkəmə məsrəfi yoxdur. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 18, 53, 115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 347-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi olmadığından, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Nəriman Mehdiyev