Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(007)-14/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(007)-14/2024 25.01.2024 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin hakimi Hacıyeva Mətanət İsfəndiyar qızının sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Dadaşova Emina Bəhruz qızının katibliyi, protokol tərtib etmiş Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankın nümayəndəsi X3, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Şəxs MMC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 430.4-cü maddəsinin tələblərinin pozulması ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının Hüquq departamentinin inzibati icraat və məhkəmə işləri şöbəsinin rəisi X4 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, EP seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs MMC 1520000.00 Rusiya rublu məbləğində vəsaiti xx.xx.2021-ci il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 1520000.00 Rusiya rublu məbləğində vəsait hesabına alınan mallar (xidmət) ölkəyə idxal edilməmiş, valyuta vəsaiti geri qaytarılmamışdır. Məhkəmə iclasında protokol tərtib etmiş Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının nümayəndəsi X5 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun izahat verərək məhkəmədən Şəxs MMC-nin barəsində inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsi məsələsinin həllini məhkəmənin mülahizəsinə buraxmışdır. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMCnin nümayəndəsi X2 izahat verərək bildirmişdir ki, Şəxs MMC ilə "xxxx" MMC arasında 642 nömrəli, xx.xx.2018-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi bağlanılmışdır. Müqaviləyə əlavə olunmuş spesifikasiyaya əsasən "xxxx" zavodu müəyyən edilmiş markalı metalı “Avia- Aqreqat” zavoduna çatdırmalı idi. “Avia-Aqreqat” zavodu da həmin malı qəbul edib dəyərini ödəməli idi. “Avia-Aqreqat” zavodu tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixində "xxxx" zavoduna 1520000,00 rus rublu avans ödəmiş və xx.xx.2022-ci ildə 2384000,00 rus rublu ödənilmişdir. Lakin Rusiya - Ukrayna arasında müharibənin başlanması ilə əlaqədar həmin metalın ikili təyinatlı (hərbi və mülki) olduğu səbəbindən Rusiya Azərbaycana ixracı dayandırmışdır. Metalın buraxılmasına icazəni almaq üçün Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayəsi Nazirliyi və istehsalçı müəssisə "xxxx" tərəfindən Rusiya Federasiyasının müxtəlif qurumlarına müraciət edilmişdir. Lakin müsbət nəticə əldə edilməmişdir. Bunu nəzərə alaraq Şəxs MMC tərəfindən istehsalçı ödənilən vəsaitin (ümumi məbləğ 3904000,00 rus rublu) qaytarılmasına və yuxarıda qeyd olunan müqavilənin xitamı barədə məhkəmədən qabaq qayda olaraq 129/F nömrəli, xx.xx.2023cü il tarixli pretenziya məktubunu "xxxx" müəssisəsinə göndərmişdir. “Avia-Aqreqat zavodu" MMC Müdafiə Sənayesi Nazirliyi strukturuna daxil olan strateji obyektdir, “Avia- Aqreqat” zavodu dövlət sifarişini yerinə yetirərək müdafiə təyinatlı məhsulların istehsalı üzrə ixtisaslaşmışdır, "xxxx" müəssisəsi ilə bağlanılmış 842 nömrəli, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilədə qeyd olunan metal müdafiə təyinatlı məhsulların istehsalında zəruri materialdır. Baxılan işin predmeti üzrə 1520000,00 Rusiya rublu məbləğində vəsaiti "xxxx" müəssisəsi pretenziyalarını təmin edərək "xxxx" MMC-nin "xxxx" ASC-nin 2 №-li "Gənclik” filialında olan bank hesabına köçürərək geri qaytarmışdır. Məhkəməyə təqdim olunmuş sənədlərdən göründüyü kimi “Avia-Aqreqat zavodu" MMC və Müdafiə Sənayesi Nazirliyi davamlı olaraq ödənilmiş malın ölkəyə çatdırılmasına və ya pulun qaytarılmasına bütün prosedurları həyata keçirmişlər. Nəticədə mübahisələndirilən 1520000,00 rublun Şəxs MMC-yə qaytarılmasına nail olunmuşdur. Qeyd olunanlara əsaslanaraq məhkəmədən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: - xx.xx.2021-ci il tarixli köçürmə ərizəsindən görünür ki, Şəxs MMC ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli, 642 nömrəli müqavilə üzrə Şəxs MMC tərəfindən "xxxx" MMC-nin hesabına 1520000,00 rubl köçürülmüşdür. - “Bank VTB (Azərbaycan)” ASC-nin 2 nömrəli “Gənclik” filialı tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli hesabdan çıxarışdan görünür ki, 1520000,00 rubl məbləğində vəsaitin geri qaytarılması təmin edilmişdir. 28 fevral 2020-ci il tarixdə qüvvəyə minmiş Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X7 20 fevral 2020-ci il tarixli, 06/1 nömrəli Qərarı ilə “Azərbaycan Respublikasının rezidentlərinin xarici valyutada, habelə qeyri-rezidentlərin milli və xarici valyutada əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”na dəyişikliklər edilmiş, 4.3.1.3-cü yarımbənd aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: “4.3.1.3. qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir;”. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 4-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. Həmin Məcəllənin 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Həmin Məcəllənin 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Həmin Məcəllənin 84-cü maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 75-ci maddəsində göstərildiyi kimi, inzibati xətalar haqqında işlərin icraatı üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri və s. müəyyən edilməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sistemində, habelə digər dövlət informasiya sistemlərində (ehtiyatlarında) aşkar olunan məlumatlarla, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, inzibati xəta barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin təqsiri üzündən baş vermədiyindən və ödənilmiş məbləğ geri qaytarıldığından Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi yoxdur və bu səbəbdən də onun barəsində başlanmış icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə dair iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən Mətanət Hacıyeva