Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(007)-5/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(007)-5/2025 21.02.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin hakimi Hacıyeva Mətanət İsfəndiyar qızının sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Əsədli Gülsu Araz qızının katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X6 iştirakı ilə, Şəxs MMC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 192.1-ci maddəsinin tələblərinin pozulması ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidməti Bakı şəhər İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidməti Bakı şəhər İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala əsasən Şəxs MMC tərəfindən işğaldan azad edilmiş ərazilərə iş icazəsi alınmış X2, X24, X14, X15, X3, X7, X16, X9 əmək müqavilələri Nazirliyin “Əmək və Məşğulluq” altsistemində hüquqi qüvvəyə minmədən müəyyən edilmiş işlərin yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi müəyyən edilmişdir. Bu barədə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsinin əmək müfəttişi X33 tərəfindən Şəxs MMCnin barəsində xx.xx.2024-cü il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında iştirak etmiş Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidmətinin nümayəndəsi X1 izahat verərək bildirmişdir ki, hazırki iş üzrə Şəxs MMC tərəfindən Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə görə DİN-ə müraciət edilmişdir ki, onların işçilərinə həmin ərazilərə keçid üçün müvafiq iş icazələri verilsin. Daxili İşlər Nazirliyinin sözügedən portalından çıxarış Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə daxil olmuş və Daxili İşlər Nazirliyinin müraciəti üzrə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidməti tərəfindən araşdırılma aparılmışdır. Məşğulluq altsisteminə müvafiq qaydada baxış keçirilərkən müəyyən edilmişdir ki, Daxili İşlər Nazirliyinin portal məlumatlarına əsasən sözügedən şəxslərin müqavilələri hüquqi qüvvəyə minməmişdir. Bununla bağlı İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 101-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi aşkar olunandan dərhal sonra müvafiq qaydada protokol 48 saat ərzində məhkəməyə göndərilmişdir ki, şirkət barəsində inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Sözügedən şəxslərdən yalnız X2 müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmişdir. xx.xx.2024-cü ildə iş icazəsi alınmış, 1 gün sonra, yəni xx.xx.2024-cü ildə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Lakin iş icazəsi sözügedən şirkət tərəfindən 2 ay müddətinə alınmışdır, yəni cari ilin iyun və avqust ayları üçün. Digər işçilərin isə portaldan olan çıxarışa əsasən əmək müqavilələri hüquqi qüvvəyə minməmişdir. Hər hansı bir şəxsin özünün iş icazəsi alması mümkün deyil, bunu yalnız şirkət etməlidir. Adətən şirkətlər əmək müqaviləsinə xitam verən zaman işçinin adına olan icazənin ləğv edilməsi üçün bu barədə məlumat verir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmədən Şəxs MMCnin barəsində inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X17 izahat verərək bildirmişdir ki, tərtib edilmiş protokollara əsasən qeyd edilmişdir ki, əmək müqavilələri aşkar edilməmişdir. Lakin adları qeyd edilən işçilərlə əmək müqaviləsi bağlanılmış, daha sonra işçilər onlarla işləmək istəmədikləri üçün həmin əmək müqavilələrinə xitam verilmişdir. Şirkət tərəfindən sözügedən şəxslərlə bağlanmış əmək müqavilələri, onların xitam ərizələri Əmək Müfəttişliyinin işçisinə e-mail vasitəsilə göndərilmişdir. Şəxs MMC ilə "xxxx" MMC arasında podrat müqaviləsi olduğuna görə işçini işə onlar götürsə də icazələri "xxxx" MMC alır. Onlar icazəni əmək müqaviləsi əsasında alırlar, əmək müqaviləsi olmadan qəbul etmirlər. Məhkəmədən Şəxs MMC-nin barəsində olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında dindirilmiş şahid X10 izahat verərək bildirmişdir ki, o, xx.xx.2024-cü ildə müqavilə bağlamış, sürücü vəzifəsinə qəbul edilmiş, amma orada işləməmişdir. Orada minaya düşən çox oluğu üçün qorxmuş, imtina etmiş və müqaviləyə xitam verilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında dindirilmiş şahid X34 izahat verərək bildirmişdir ki, o müqavilə bağlamış, amma həmin gün müqaviləyə xitam verilmişdir. Qarabağa ümumiyyətlə getməmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında dindirilmiş şahid X27 izahat verərək bildirmişdir ki, o müqavilə bağlamış, ancaq həm yaşına görə, həm də şəraitə görə işləməmiş, həmin gün imtina verərək işdən çıxmışdır. O, Qarabağ ərazisində işləməmiş, ümumiyyətlə ora getməmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında dindirilmiş şahid X28 izahat verərək bildirmişdir ki, o, Şəxs MMC-yə xx.xx.2024-cü il tarixdə gəlmiş, sürücü vəzifəsi üzrə müqavilə bağlamışdır. Amma başqa iş yerindən daha sərfəli iş təklifi gəldiyi üçün onlarla olan əmək müqavilələrinə həmin gün xitam vermişlər. O, Qarabağ ərazisinə Şəxs MMCnin işçisi olaraq keçməmiş, başqa şirkətin işi ilə əlaqədar oraya getmişdir. O, başqa şirkətlə işləyərək oraya yük daşımışdır. Onun adına iş icazəsini isə həmin yük daşıtdıran adam almışdır. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında dindirilmiş şahid X11 izahat verərək bildirmişdir ki, xx.xx.2024-cü ildə əmək müqaviləsi bağlamış, amma əmək haqqı və iş şəraiti onu qane etmədiyi üçün imtina etmişdir. O, Şəxs MMC-də işləməmişdir. İyul və sentyabr ayı arasında Qarabağa keçsə də bu işlə bağlı olmamış, gəzmək üçün keçmişdir. Qarabağa keçmək üçün icazəni qonaq qismində özü almışdır. Gedib elə həmin gün də qayıtmışdır. Məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli iclasında dindirilmiş şahid X18 izahat verərək bildirmişdir ki, o, oğlu və tanışları ilə bərabər işləmək üçün Qarabag zonasına getmək istəmişdir. Ancaq aparacağı adamlar getmədiyi üçün o da getməmiş, imtina etmişdir. O, Şəxs MMC ilə işləməmiş, Qarabağ zonasına başqa şirkətlə işləyən zaman keçmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: - X19 tərəfindən məhkəməyə ünvanlanmış ərizədən görünür ki, o, xx.xx.2024-cü il tarixdə Şəxs MMC ilə əmək müqaviləsi bağlamış, lakin şirkətin adından alınmış icazə ilə işləyəcəyi ünvana getməmişdir. Elə həmin gün, yəni xx.xx.2024-cü il tarixdə Şəxs MMC ilə arasında bağlanan əmək müqaviləsinə xitam vermişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X27 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X29 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X10 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X11 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X18 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X28 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X34 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. - xx.xx.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsindən və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli əmrdən görünür ki, X19 ilə xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanılmış, həmin tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. Məhkəmə proses iştirakçılarının izahatlarını dinləyib, inzibati xəta haqqında protokolu və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirib, toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, Şəxs MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 192.1-ci maddəsi ilə başlanmış inzibati iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, inzibati xətalar qanunvericiliyinin mənasına görə, inzibati xətanın tərkibini inzibati xətalar qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş əlamətlər məcmusu təşkil edir və onların mövcudluğunda ictimai təhlükəli əməl inzibati xəta sayılır. İnzibati xətanın tərkibini qanunla müəyyən edilən obyektiv və subyektiv əlamətlərin məcmusu təşkil edir. Hər bir xətanın əsasını hüquqazidd əməl təşkil edir. Əgər bu əməl yoxdursa, deməli, burada heç bir inzibati xətadan, inzibati məsuliyyətdən, inzibati tənbehlərin tətbiq edilməsindən söhbət gedə bilməz. Əməlin inzibati xəta sayılması üçün onun hüquqi əlamətləri olmalıdır, yəni əməl hüquqa zidd olmalı, əməl təqsirli sayılmalı, əməl inzibati məsuliyyətə səbəb olmalı, əməl Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd etməlidir. Belə ki, məhkəmə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 75.0.1, 75.0.2 və 75.0.3-cü maddələrinin tələbləri baxımından aşağıdakı halların müəyyən edilib-edilmədiyini yoxlamış və hüquqi qiymət vermişdir: inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi); inzibati xəta törətmiş şəxs; inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri. Törədilməsi ehtimal edilən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 192.1-ci maddəsinin mənasına görə, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürən tərəfindən fiziki şəxsləri hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə qeyd edir ki, əmək qanunvericiliyinə görə, əmək münasibətləri – əmək qanunvericiliyində, kollektiv müqavilə və sazişlərdə nəzərdə tutulmuş öhdəliklərə uyğun olaraq işəgötürənlə qarşılıqlı razılıq əsasında müəyyən edilən iş yerində işçi tərəfindən onun işə qəbul (təyin) edildiyi, seçildiyi, bərpa olunduğu peşə və ya vəzifə üzrə əmək funksiyasının əməkhaqqı ödənilməklə şəxsən yerinə yetirilməsinə, daxili intizam qaydalarına riayət edilməsinə, işəgötürən tərəfindən işçinin əmək şəraitinin, təminatlarının və əməyinin mühafizəsinin təmin edilməsinə, habelə bu Məcəllənin prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərdir; əmək müqaviləsi (kontraktı) – işəgötürənlə işçi arasında fərdi qaydada bağlanan əmək münasibətlərinin əsas şərtlərini, tərəflərin hüquq və vəzifələrini əks etdirən yazılı müqavilədir; əmək müqaviləsi bildirişi – bu Məcəllənin 7-ci maddəsinin 2-1-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, əmək müqaviləsinin bağlanılmasının, ona dəyişiklik edilməsinin və ya xitam verilməsinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sistemində elektron qaydada qeydiyyata alınması məqsədi ilə işəgötürən tərəfindən həmin elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilən elektron sənəddir. Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin elektron dövlət qeydiyyatına alınması üçün ərizədə qeyd olunmuş işçilərlə ilk dəfə əmək müqaviləsinin bağlanması elektron informasiya sistemində müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən elektron qaydada təqdim olunan məlumatlar əsasında qeydiyyata alınır. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 7-ci maddəsinin 1-ci və 2-ci hissələrinə əsasən işçilərin əmək hüquqları və bu hüquqlarla bağlı müvafiq təminatlarının minimum səviyyəsi bu Məcəllənin 1-ci maddəsində göstərilən normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş hüquq normaları ilə təmin edilir; bu Məcəllənin 7-ci maddəsinin 2-1-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, əmək münasibətləri elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin qeydiyyata alınmasından və bu barədə işəgötürənə elektron qaydada məlumat göndərilməsindən sonra yaranır; siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilmiş dövlət orqanlarında müvafiq vəzifələrə (peşələrə) qəbul edilən (götürülən) işçilərlə işəgötürənlər arasında əmək münasibətləri əmək müqaviləsi kağız üzərində yazılı formada bağlandıqda yaranır; Həmin Məcəllənin 44-cü maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən əmək müqaviləsi yazılı formada bağlanır; Həmin Məcəllənin 44-cü maddəsinin 3-cü hissəsinə əsasən əmək müqaviləsi iki nüsxədən az olmayaraq tərtib olunub tərəflərin imzası (möhürü) ilə təsdiq edilir və onun bir nüsxəsi işçidə, digər nüsxəsi isə işəgötürəndə saxlanılır; Həmin Məcəllənin 49-cu maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 7-ci maddəsinin 2-1-ci hissəsi və bu maddənin 1-2-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, əmək müqaviləsinin bağlanılması, ona dəyişiklik edilməsi və ya xitam verilməsi bununla bağlı elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin həmin elektron informasiya sistemində qeydiyyata alınmasından və bu barədə işəgötürənə elektron qaydada məlumat göndərilməsindən sonra hüquqi qüvvəyə minir. “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin elektron dövlət qeydiyyatına alınması üçün ərizədə qeyd olunmuş şəxslərlə ilk dəfə bağlanmış əmək müqaviləsi həmin Qanunla müəyyən olunmuş qaydada dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə, dövlət reyestrindən çıxarış və nizamnamə cəmiyyətin elektron kabinetinə göndərildiyi andan hüquqi qüvvəyə minir. Elektron informasiya sisteminə gücləndirilmiş elektron imza vasitəsi ilə daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin qeydiyyata alınması barədə 1 iş günündən gec olmayaraq sistem vasitəsilə işəgötürənə elektron qaydada məlumat göndərilir. Bu maddənin 1-2-ci hissəsi ilə müəyyən olunmuş hallarda elektron informasiya sisteminə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən daxil edilmiş əmək müqaviləsi bildirişinin qeydiyyata alınması barədə 1 iş günündən gec olmayaraq sistem vasitəsilə işəgötürənə və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma) elektron qaydada məlumat göndərilir. Siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilmiş dövlət orqanlarında müvafiq vəzifələrə (peşələrə) qəbul edilən (götürülən) işçilərlə işəgötürənlər arasında bağlanılmış əmək müqaviləsində başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, o, tərəflərin imzaladığı gündən hüquqi qüvvəyə minir. Həmin əmək müqaviləsinin hər hansı dövlət orqanında və ya digər qurumlarda qeydiyyata alınması, təsdiq edilməsi yolverilməzdir. Məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlarla müəyyən olunmuşdur ki, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsinin əmək müfəttişi X33 inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərkən işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan bütün zəruri halları müəyyən etmək məqsədilə iş üzrə əldə edilmiş sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə araşdırmalı olduğu halda, iş üzrə səthi araşdırma apararaq Şəxs MMC tərəfindən X4, X30, X20, X21, X5, X12, X22 və X13 iş icazəsi alındıqdan sonra həmin icazənin hansı müddətdə aktiv olması, qeyd olunan işçilərin “Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayon”larına daxil olubolmaması, daxil olublarsa hansı rayonda işlərin icrasına cəlb olunub-olunmaması araşdırılmamış, cəlb olunduqları iş yerinin audio-video çəkilişi aparılmamış, həmin şəxslərin yazılı izahatları alınmamış və digər müvafiq sübutlar toplanmamışdır. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X23 Xidmətinin Bakı şəhər İdarəsi tərəfindən məhkəməyə X2, X24, X14, X15, X3, X7, X16 və X9 məhz Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsinə, ümumiyyətlə həmin şəxslərin cəmiyyətlə əmək münasibətlərinin olmasına dair məhkəməyə hər hansı bir mötəbər sübut təqdim edilməmişdir. İnzibati araşdırmanı aparan və protokolu tərtib edən orqan X2, X24, X14, X15, X3, X7, X16 və X9 Şəxs MMC-də işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edildiyi barədə nəticəyə gəlsə də, buna dair mötəbər sübutlar mövcud deyildir, yerinə yetirilmiş işlərin (xidmətlərin) məhz nədən ibarət olması, həmin işlər (xidmətlər) həyata keçirildiyi halda isə onların mülki qanunvericiliklə müəyyən olunmuş işlər (xidmətlər) (tapşırıq müqaviləsində nəzərdə tutulmuş) sırasına deyil, məhz əmək münasibətləri pozulmaqla, müqavilə bağlanılmadan işlərin, xidmətlərin görülməsinə cəlb edilməyə aid olması, bu zaman inzibati xətanın törədilməsi və bunda hüquqi şəxsin təqsirinin olması müəyyən və təsdiq olunmamışdır. Hansı ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8-ci maddəsi onu özündə ehtiva edir ki, inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Bir sözlə, burada, sübutetmə yükü inzibati orqanın üzərinə düşür. Təqdim olunan sübutlara münasibətdə qeyd edilməlidir ki, Şəxs MMC tərəfindən X10, X34, X27, X28, X11, X18, X29 və X13 işçi icazəsi alınması barədə “Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarına giriş” informasiya sistemi üzərindən təqdim olunan məlumatlar inzibati məsuliyyətin əsasını təşkil edən “əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürən tərəfindən fiziki şəxsləri hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi” barədə hüquqi nəticəyə gəlinməsinə əsas vermir. Məhkəmə qeyd edir ki, Şəxs MMC tərəfindən həmin inzibati xətanın törədilməsi iş üzrə mötəbər sübutlarla təsdiq edilmir. İş üzrə məhkəməyə təqdim edilmiş sübutlar Şəxs MMC-nin təqsirliliyini təsdiq etmir, əksinə məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sənədlərlə, barəsində iş üçün icazə alınmış şəxslərin məhkəmə iclasında verdiyi izahatları ilə Şəxs MMC-nin təqsirliliyi təkzib olunur. İnzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparmış orqan işin hallarını tam araşdırmadan inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmişdir. Məhkəmə sadalanan xüsusatlara əsasən qeyd edir ki, hər hansı bir şəxs barəsində inzibati məsuliyyətin yaranması üçün həmin şəxs törədilmiş inzibati xətanın ilk əvvəl subyekti olmalıdır və təqsirli bilindiyi maddənin dispozisiyasında nəzərdə tutulmuş hərəkətlərin və yaxud hərəkətsizliyin onun tərəfindən törədilməsi sübutlarla müəyyən olunmalı və bu halların olması toplanmış sənədlərlə kifayət qədər öz təsdiqini tapmalıdır. Təqsirliliyi sübut etmək yükü məhkəmənin və ya barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsin üzərinə düşmür. Bu yük protokol tərtib etmiş səlahiyyətli orqanın üzərinə düşür. Şəxs təqsirsizliyini sübut edə bilməməsi əsası ilə inzibati məsuliyyətə cəlb edilə bilməz. Həmçinin Azərbaycan Respublikası İXM-nin vəzifələri və prinsiplərinə əsasən məhkəmə mötəbər sübutlarla aradan qaldırıla bilinməyən şübhələri və ziddiyyətli məqamları həmin şəxsin xeyrinə həll etməli olması müəyyən edilmişdir. Belə olan halda, məhkəmə hesab edir ki, Şəxs MMC-nin Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan xətanı törətməyə görə təqsirli bilinərək inzibati qaydada tənbeh edilməsi üçün qanuni əsaslar yoxdur. Şəxs MMC Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 8-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Həmin Məcəllənin 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Həmin Məcəllənin 75-ci maddəsində göstərildiyi kimi, inzibati xətalar haqqında işlərin icraatı üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri və s. müəyyən edilməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sistemində, habelə digər dövlət informasiya sistemlərində (ehtiyatlarında) aşkar olunan məlumatlarla, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 53.2-ci maddəsinə əsasən hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata, həmçinin onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 192.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi olmadığından, MMC-nin barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 18, 53, 115, 128- 130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 192.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi olmadığından xx.xx.2024-cü il tarixli, MN seriyalı, ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol üzrə başlanılmış inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən Mətanət Hacıyeva