Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(008)-3365/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(008)-3365/2023 21.06.2023 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Rəcəbova Elnurə Hüseyn qızının sədrliyi, Muradov Orxan Rüstəm oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsinin polis sahə inspektoru, polis leytenantı X4 iştirakları ilə, xx.xx.1985-ci ildə Zəngilan rayonun, Ağbənd kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, fərdi əməklə məşğul olan, Zəngilan rayonun, Ağbənd kəndində qeydiyyatda olmaqla, Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, ünvanında yaşayan Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törətməsi haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ : Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsindən daxil olmuş 21 iyun 2023-cü il tarixli, MN seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:30 radələrində X3 “Socar” yanacaq doldurma məntəqəsinin qarşısında **-YP-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edən yol patrul xidmətinin əməkdaşlarının qanuni tələblərinə riayət etməyib avtomaşına aid sənədləri təqdim etməyib avtomaşının duracağa təmin olunmasına mane olmuşdur. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsinin polis sahə inspektoru, polis leytenantı X10 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun izahat verərək, Şəxs tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:30 radələrində X3 “Socar” yanacaq doldurma məntəqəsinin qarşısında **-YP-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edən yol patrul xidmətinin əməkdaşlarının qanuni tələblərinə riayət etməyib avtomaşına aid sənədləri təqdim etməyərək avtomaşının duracağa təmin olunmasına mane olmuşdur. Buna görə də barəsində müvafiq inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş etmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məhkəmə iclasında özünü təqsirli bilməyərək izahatında göstərmişdir ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:30 radələrində X3 “Socar” yanacaq doldurma məntəqəsinin qarşısında olarkən 99YP513 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edən yol patrul xidməti onun Mersedes Sprinter markalı **-FV-*** avtomobilini saxlamışdır. Ondan sənədləri verməsini və ona aid olan avtomaşını duracağa təmin etməsini tələb etmişlər. O da sənədləri təqdim etmiş, polis işçilərindən ona aid olan avtomaşını duracağa aparırlarsa bununla bağlı akt tərtib edilməsini xahiş etmişdir. Sonra isə post patrul xidmətinin əməkdaşlarını dəvət etmişlər, polis əməkdaşları onu 12-ci Polis bölməsinə dəvət etdikdə o da etiraz etməyərək onlarla birlikdə bölməyə getmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X5 izahatında göstərdi ki, xx.xx.2023-cü il tarixldə **-YP-*** dövlət qeydiyyat nişanlı patrul avtomaşınında xidmət apararkən X6 hərəkətdə olarkən efir vasitəsilə növbətçi hissə (ARAZ) tərəfindən **-FV-*** Mersedes Sprinter markalı avtomaşınının saxlanılması vacib olan maşın göstərişi almış, həmin nəqliyyat vasitəsini görüb saxlamışlar. Sürücü Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə yol nəqliyyat hadisəsi törədərək hadisə yerindən qaçdığı bildirilmiş, idarə etdiyi avtomobilin sənədləri və sürücülük vəsiqəsi istənilmiş, sürücü Şəxs sənədləri təqdim etsə də, avtomobilinin duracağa yerləşdirilməsindən imtina edərək avtomobilin açarını təqdim etməmişdir. Buna görə də tərəflərindən post patrul xidməti dəvət edilmiş, post patrul xidmətinin əməkdaşları tərəfindən sürücü polis bölməsinə aparılmışdır. Verilmiş suala cavab olaraq şahid X1 avtomobilinin duracağa yerləşdirilməsi ilə bağlı göstərişin efir vasitəsilə onlara şifahi bildirildiyini, bu barədə hər hansı sənəd vətəndaşa təqdim olunmadığını bildirmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X7 şahid X5 ilə eyni məzmunlu izahat verərək həmin xüsusatları bir daha təsdiq etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsindən daxil olmuş 21 iyun 2023-cü il tarixli, MN seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:30 radələrində X3 “Socar” yanacaq doldurma məntəqəsinin qarşısında **-YP-*** dövlət qeydiyyat nişanlı yol patrul xidmətinin əməkdaşlrının qanuni tələblərinə riayət etməyib avtomaşına aid sənədləri təqdim etməyib avtomaşının duracağa təmin olunmasına mane olmuşdur. Polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamışdır. Bu səbəbdən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi ilə bağlı inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir; Sabunçu RPİ-nin PPXB-nin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:45 radələrində şəhər yolunda xidmətdə olub. Çağrılma göstərişi ilə X9 Socarın qarşısına yaxınlaşmışlar, orada şəhər YPX-nin 513 çağırışlı əməkdaşlarına **-FV-*** dövlət qeydiyyat nişanlı Mersedes Sprinter nəqliyyat vasitəsinin sahibi YPX-nin qanuni tələbinə məhəl qoymadığı üçün vətəndaşa yaxınlaşıb özlərini təqdim edib 12-ci PŞ-nə dəvət etmişlər. Vətəndaş idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsi ilə birlikdə 12-ci PŞ-nə təmin edildi. Həmin şəxs Şəxsdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. 12-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. 53.2-ci maddəsinə əsasən hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata, həmçinin onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir. 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktiki məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamağa görə fiziki şəxslər iki yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ və İİ hissələrinə əsasən, hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafıəsinə təminat verilir. Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin 8-ci maddəsində deyilir «Hər bir insan Konstitusiyasının, yaxud qanunun ona verdiyi əsas hüquqların pozulması hallarında bu hüquqların səlahiyyətli milli məhkəmələr tərəfindən bərpa edilməsi hüququna malikdir». Bu müddəa məhkəmə təminatı ilə bağlı Konstitusiyanın 60-cı maddəsində öz əksini tapmışdır. Konstitusiyanın bu maddəsi ilə vətandaşların həm Konstitusiya ilə təsbit edilmiş hüquqlarının və azadlıqlarının, həm də Azərbaycan Respublikasının qanunlarında və digər normativ hüquqi aktlarında nəzərdə tutulmuş hüquqlarının və azadlıqlarının məhkəmələrin müdafiəsi altında olmasına təminat verilir. Bu təminat bir tərəfdən, hər kəsin pozulmuş hüquqlarının və azadlıqlarının bərpası məqsədilə məhkəməyə müraciət etmək hüququnu, digər bir tərəfdən isə məhkəmələrin həmin müraciətlərə baxmaq və onlara dair ədalətli qərar qəbul etmək vəzifəsini müəyyən edir. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Karelin Rusiyaya qarşı işi üzrə (xx.xx.2016) qəbul etdiyi qərarında Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 6-cı maddəsinin (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ) qərəzsizlik tələbinə riayət olunmaması ilə əlaqədar pozuntu baş verdiyini qərara almışdır. Həmin maddəyə görə “hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə ... işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. İnzibati xəta haqqında protokolda rəsmiləşdirən məmurun məhkəmədə işə baxılarkən inzibati xətaya görə təqsiri sübut etmək səlahiyyətinə malik olmadığını, ittihamedici orqanın və ya rəsminin olmaması şəraitində isə ona qarşı ittihamın sübut edilməsi yükünün bütünlükdə hakimin üzərinə düşdüyünü, bunun isə hakimə müdafiə tərəfinin ifadələrini rədd etmək üçün proprio motu arqumentlər axtarmaqdan başqa yol qoymadığını qeyd etmişdir. O, bunun öz növbəsində sübutların qiymətləndirilməsində balansı pozduğunu, nəticədə onun Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası ilə nəzərdə tutulan ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun pozulduğu göstərilmişdir. İş materiallarında Şəxs tərəfindən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə tabe olmamasını təsdiq edən hallar öz əksini tapmamışdır. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:30 radələrində X9 Socar yanacaq doldurma məntəqəsinin qarşısında olan zaman polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə tabe olmamasından bəhs etsə də, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs şahidlər X8, X2 izahatlarından, Sabunçu RPİ-nin PPXB-nin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli raportdan Şəxs heç bir tabesizlik etmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, Şəxs izahatında xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 12:30 radələrində X3 “Socar” yanacaq doldurma məntəqəsinin qarşısında olarkən 99YP313 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edən yol patrul xidməti onun Mersedes Sprinter markalı **-FV-*** avtomobilini saxladığını, ondan sənədləri verməsini və ona aid olan avtomaşını duracağa təmin etməsini tələb etdiyini, o da sənədləri təqdim etdiyini, polis işçilərindən ona aid olan avtomaşını duracağa aparırlarsa bununla bağlı akt tərtib edilməsini xahiş etdiyini bildirmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X5 izahatında xx.xx.2023-cü il tarixdə **-YP-*** dövlət qeydiyyat nişanlı patrul avtomaşınında xidmət apararkən X6 hərəkətdə olarkən efir vasitəsilə növbətçi hissə (ARAZ) tərəfindən **-FV-*** Mersedes Sprinter markalı avtomaşınının saxlanılması vacib olan maşın göstərişi aldığını, həmin nəqliyyat vasitəsini görüb saxladıqlarını, sürücü Şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə yol nəqliyyat hadisəsi törədərək hadisə yerindən qaçdığı bildirdiklərini, idarə etdiyi avtomobilin sənədləri və sürücülük vəsiqəsi istənildiyini, sürücü Şəxs sənədləri təqdim etsə də, avtomobilinin duracağa yerləşdirilməsindən imtina edərək avtomobilin açarını təqdim etmədiyini,buna görə də tərəflərindən post patrul xidməti dəvət edildiyini, post patrul xidmətinin əməkdaşları tərəfindən sürücü polis bölməsinə aparıldığını göstərmiş, sürücünün avtomobilinin duracağa yerləşdirilməsi ilə bağlı göstərişin efir vasitəsilə onlara şifahi bildirildiyini, bu barədə hər hansı sənəd vətəndaşa təqdim olunmadığını bildirmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X7 şahid X5 ilə eyni məzmunlu izahat verərək həmin xüsusatları bir daha təsdiq etmişdir. Sabunçu RPİ-nin PPXB-nin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli raportda Şəxs post patrul xidməti əməkdaşlarının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmaması halı müəyyən edilməmişdir. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs təqsiri İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməmiş, onun təqsirli olması inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməmişdir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxsin təqsirini sübut etməyə borclu olan orqan isə onun təqsirli olmasını mötəbər sübutlarla sübuta yetirə bilməmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsinin törədilməsi istisna edilir və sonuncu tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibini yaradan hərəkətlərə yol verilməsi obyektiv sübutların məcmusu ilə öz təsdiqini tapmır. Belə olan halda, məhkəmə işin obyektiv hallarını və yuxarıda sadalanan qanunun imperativ tələblərini nəzərə alıb belə qənaətə gəlir ki, təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyindən Şəxs barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati iş üzrə icraata xitam verilməli və o, dərhal məhkəmə iclas zalından azad edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8, 43, 53, 109, 114, 115, 129-131-ci maddələrini rəhbər tutaraq QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair iş üzrə icraata təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyindən xitam verilsin. Şəxs dərhal məhkəmə iclas zalından azad edilsin. Qərardan, rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Elnurə Rəcəbova