Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(008)-3939/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(008)-3939/2025 01.07.2025 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Rəcəbova Elnurə Hüseyn qızının sədrliyi, Baxşiyev Yavər Qafil oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsinin sahə inspektoru, polis baş leytenantı X4 iştirakları ilə, xx.xx.1983-cü ildə Kürdəmir rayonu, Məhərrəmli kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, fərdi əməklə məşğul olan, Kürdəmir rayonu, Məhərrəmli kəndində qeydiyyatda olmaqla, Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Ramana qəsəbəsi Şuşa şəhərciyində yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törətməsi haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ : Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsindən daxil olmuş 01 iyul 2025-ci il tarixli, MN seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs 30 iyun 2025-ci il tarixdə təxminən saat 01:00 radələrində Sabunçu rayonu Yeni Ramana qəsəbəsi YPX-nin əməkdaşlarının qanuni tələblərini pozaraq hadisə yerindən yayınmağa cəhd göstərmiş, müayinədən imtina etmiş, polisin ünvanına xələl gətirən ifadələrlə hədələyərək tabesizlik göstərmişdir. Bununlada Azərbaycan Respublikası İXMnin 535.1-ci maddəsinin tələblərini pozmuşdur. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məhkəmə iclasında özünü təqsirli bilməyərək izahatında göstərmişdir ki, 30 iyun 2025-ci il tarixdə təxminən saat 01:00 radələrində Sabunçu rayonu Yeni Ramana qəsəbəsində evə gedərkən YPX əməkdaşları idarə etdiyi BYP markalı ** QJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilini saxlamışlar. Özlərini təqdim edərək əllərində olan aparatla içkili olub olmamasını yoxlamaq istəmişlər.O da həmin aparatın sertifikatını tələb etmişdir, onu həkimə aparmışlar, müayinədən keçmiş, sonradan onu 12-ci PŞ-nə gətirmişlər, o yayınmağa cəhd göstərməmiş, hər hansı xoşagəlməz ifadə işlətməmişdir. Onun həyat yoldaşıda maşında olmuşdur. Barəsində tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokola xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X1 Vasif Yavər oğlunun izahatına uyğun məzmunda izahat verərək hadisə vaxtı oda maşında olduğunu, Vasifin hər hansı xoşagəlməz ifadə işlətmədiyini, hər hansı polisin tələbini pozmadığını, hadisə zamanı onun tərəfindən hər hansı çəkiliş aparılmadığını bildirmişdir. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsinin sahə inspektoru, polis baş leytenantı X6 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun izahat verərək, Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 535.1-ci maddəsinin tələblərinin pozulduğunu və barəsində müvafiq inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 12-ci Polis Bölməsindən daxil olmuş 01 iyul 2025-ci il tarixli, MN seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs 30 iyun 2025-ci il tarixdə təxminən saat 01:00 radələrində Sabunçu rayonu Yeni Ramana qəsəbəsi YPX-nin əməkdaşlarının qanuni tələblərini pozaraq hadisə yerindən yayınmağa cəhd göstərmiş, müayinədən imtina etmiş, polisin ünvanına xələl gətirən ifadələrlə hədələyərək tabesizlik göstərmişdir. Bu səbəbdən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi ilə bağlı inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir; İnzibati qaydada tutma haqqında 30 iyun 2025-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Şəxs həmin tarixdə saat 01:20-də tutulmuşdur. xx.xx.2025-ci il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 01:00 radələrində ** YP *** dövlət qeydiyyat nişanlı patrul avtomobilində xidmət apararkən Yeni Raman qəsəbəsində ** QJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı BYP avtomobilinin xarici işıq cihazında nasazlıq olduğundan sürücüyə saxla işarəsi verib dayandırdıqda sürücüyə yaxınlaşıb təlimat üzrə özünü təqdim edib saxlama səbəbini izah etmiş, yoxlama zamanı sürücüdən spirtli içki qoxusu gəldiyindən sürücünü yoxlamağa dəvət etmişlər, sürücü yoxlanışdan imtina edərək hadisə yerindən yayınmağa çalışmış, maşında əyləşən xanımdan çəkiliş etməyə, hədə qorxu ilə məsuliyyətdən yayınmağa çalışmışdır. Şəxs polisin ünvanına xələl gətirəcək ifadələrdən istifadə edirdi(Həkimə pul verib içkili qeyd edəcəksiz). Sürücünü məcburi şəkildə patrul avtomobilinə əyləşdirib həkim müayinəsindən içkili olduğu barədə akt alınmış, sürücü Şəxs içkili olduğunu bilərək polisin iş vaxtını lüzumsuz yerə alıb, tabesizlik göstərib, nalayiq ifadələr işlədərək, qadından istifadə edərək hadisə yerindən yayınmağa çalışmışdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. 12-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. 53.2-ci maddəsinə əsasən hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata, həmçinin onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir. 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktiki məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamağa görə fiziki şəxslər iki yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ və İİ hissələrinə əsasən, hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafıəsinə təminat verilir. Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin 8-ci maddəsində deyilir «Hər bir insan Konstitusiyasının, yaxud qanunun ona verdiyi əsas hüquqların pozulması hallarında bu hüquqların səlahiyyətli milli məhkəmələr tərəfindən bərpa edilməsi hüququna malikdir». Bu müddəa məhkəmə təminatı ilə bağlı Konstitusiyanın 60-cı maddəsində öz əksini tapmışdır. Konstitusiyanın bu maddəsi ilə vətandaşların həm Konstitusiya ilə təsbit edilmiş hüquqlarının və azadlıqlarının, həm də Azərbaycan Respublikasının qanunlarında və digər normativ hüquqi aktlarında nəzərdə tutulmuş hüquqlarının və azadlıqlarının məhkəmələrin müdafiəsi altında olmasına təminat verilir. Bu təminat bir tərəfdən, hər kəsin pozulmuş hüquqlarının və azadlıqlarının bərpası məqsədilə məhkəməyə müraciət etmək hüququnu, digər bir tərəfdən isə məhkəmələrin həmin müraciətlərə baxmaq və onlara dair ədalətli qərar qəbul etmək vəzifəsini müəyyən edir. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Karelin Rusiyaya qarşı işi üzrə (xx.xx.2016) qəbul etdiyi qərarında Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 6-cı maddəsinin (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ) qərəzsizlik tələbinə riayət olunmaması ilə əlaqədar pozuntu baş verdiyini qərara almışdır. Həmin maddəyə görə “hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə ... işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. İnzibati xəta haqqında protokolda rəsmiləşdirən məmurun məhkəmədə işə baxılarkən inzibati xətaya görə təqsiri sübut etmək səlahiyyətinə malik olmadığını, ittihamedici orqanın və ya rəsminin olmaması şəraitində isə ona qarşı ittihamın sübut edilməsi yükünün bütünlükdə hakimin üzərinə düşdüyünü, bunun isə hakimə müdafiə tərəfinin ifadələrini rədd etmək üçün proprio motu arqumentlər axtarmaqdan başqa yol qoymadığını qeyd etmişdir. O, bunun öz növbəsində sübutların qiymətləndirilməsində balansı pozduğunu, nəticədə onun Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası ilə nəzərdə tutulan ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun pozulduğu göstərilmişdir. İş materiallarında Şəxs tərəfindən polis əməkdaşlarının qanuni tələblərinə tabe olmamasını təsdiq edən hallar öz əksini tapmamışdır. Belə ki, tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, Şəxs 30 iyun 2025-ci il tarixdə təxminən saat 01:00 radələrində Sabunçu rayonu Yeni Ramana qəsəbəsi YPX-nin əməkdaşlarının qanuni tələblərini pozaraq hadisə yerindən yayınmağa cəhd göstərmiş, müayinədən imtina etmiş, polisin ünvanına xələl gətirən ifadələrlə hədələyərək tabesizlik göstərmişdir. Həmçinin, xx.xx.2025-ci il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 01:00 radələrində ** YP *** dövlət qeydiyyat nişanlı patrul avtomobilində xidmət apararkən Yeni Raman qəsəbəsində ** QJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı BYP avtomobilinin xarici işıq cihazında nasazlıq olduğundan sürücüyə saxla işarəsi verib dayandırdıqda sürücüyə yaxınlaşıb təlimat üzrə özünü təqdim edib saxlama səbəbini izah etmiş, yoxlama zamanı sürücüdən spirtli içki qoxusu gəldiyindən sürücünü yoxlamağa dəvət etmişlər, sürücü yoxlanışdan imtina edərək hadisə yerindən yayınmağa çalışmış, maşında əyləşən xanımdan çəkiliş etməyə, hədə qorxu ilə məsuliyyətdən yayınmağa çalışmışdır. Şəxs polisin ünvanına xələl gətirəcək ifadələrdən istifadə edirdi(Həkimə pul verib içkili qeyd edəcəksiz). Sürücünü məcburi şəkildə patrul avtomobilinə əyləşdirib həkim müayinəsindən içkili olduğu barədə akt alınmış, sürücü Şəxs içkili olduğunu bilərək polisin iş vaxtını lüzumsuz yerə alıb, tabesizlik göstərib, nalayiq ifadələr işlədərək, qadından istifadə edərək hadisə yerindən yayınmağa çalışmışdır. Məhkəmə bununla bağlı qeyd edir ki, şəxsin sərxoşluq vəziyyətinin yoxlanılması ilə bağlı müayinədən imtina etməsi İXM-nin 535.1-ci maddəsinin tərkibini yaratmır. Bundan başqa, raportda göstərildiyi kimi şəxsin məcburi şəkildə yoxlamadan keçməsi polisin qanuni tələbi sayıla bilməz. Belə ki, İXM-nin 343-cü maddəsində alkoqoldan istifadə olunması nəticəsində yaranmış sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün tibbi müayinədən imtinaya görə inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur ki, şəxs tibbi yoxlamadan imtina etdiyi təqdirdə həmin maddə ilə təqsirli bilinərək məsuliyyətə cəlb edilə bilər. Tərtib edilmiş raportda və inzibati xəta haqqında protokolda Şəxs 30 iyun 2025-ci il tarixdə təxminən saat 01:00 radələrində Sabunçu rayonu Yeni Ramana qəsəbəsi YPXnin əməkdaşlarının qanuni tələblərini pozaraq hadisə yerindən yayınmağa cəhd göstərmiş, müayinədən imtina etmiş, polisin ünvanına xələl gətirən ifadələrlə hədələyərək tabesizlik göstərməsindən bəhs etsə də, aydın olmur ki, Şəxs tərəfindən polisin hansı qanuni tələblərinə tabe olunmamış və həmin tabe olmama nədə ifadə olunur. Eyni zamanda məhkəmə iclasında vermiş olduğu izahatında Şəxs heç bir tabesizlik etmədiyini, əksinə polis əməkdaşları ilə birlikdə müayinəyə və bölməyə getdiyini, heç bir xoşagəlməz ifadə işlətmədiyini bildirmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində izahatı alınmış X1 Vasif Yavər oğlunun izahatına uyğun məzmunda izahat verərək Vasifin hər hansı xoşagəlməz ifadə işlətmədiyini, hər hansı polisin tələbini pozmadığını, hadisə zamanı onun tərəfindən hər hansı çəkiliş aparılmadığını bildirmişdir. Məhkəmə iclası zamanı raportu tərtib etmiş polis əməkdaşlarının məhkəmədə iştirakı tələb olunsa da, onların iştirakı təmin edilməmiş, izahatlarının alınması mümkün olmamışdır. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs təqsiri İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməmiş, onun təqsirli olması inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməmişdir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxsin təqsirini sübut etməyə borclu olan orqan isə onun təqsirli olmasını mötəbər sübutlarla sübuta yetirə bilməmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta hadisəsinin törədilməsi istisna edilir və sonuncu tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibini yaradan hərəkətlərə yol verilməsi obyektiv sübutların məcmusu ilə öz təsdiqini tapmır. Belə olan halda, məhkəmə işin obyektiv hallarını və yuxarıda sadalanan qanunun imperativ tələblərini nəzərə alıb belə qənaətə gəlir ki, təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyindən Şəxs barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati iş üzrə icraata xitam verilməli və o, dərhal məhkəmə iclas zalından azad edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8, 43, 53, 109, 114, 115, 129-131-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair iş üzrə icraata təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyindən xitam verilsin. Şəxs dərhal məhkəmə iclas zalından azad edilsin. Qərardan, rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Elnurə Rəcəbova