Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(008)-6416/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(008)-6416/2025 11.12.2025 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Samirə Məhəmməd qızının sədrliyi, Axund-zadə Ayşən Elimxan qızının katibliyi ilə, Hüquqi şəxs Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında materiala məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Məhkəmə, MÜƏYYƏN ETDİ: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanın törədilməsi haqqında 19 noyabr 2025-ci il tarixli, EP saylı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək baxılması üçün aidiyyəti üzrə Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinə göndərmişdir. İnzibati xəta haqqında həmin protokoldan görünür ki, Şəxs 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 25 oktyabr 2023-cü il tarixdə avans olaraq xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə qanuna müvafiq qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunan hüquqi şəxsin nümayəndəsi, protokol tərtib etmiş Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının səlahiyyətli nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndəsi elektron məhkəmə informasiya sistemi vasitəsilə vəsatət verərək bildirmişdir ki, 2022-ci ildə onu işə qəbul edəcəkləri və aylıq 400- 500 manat aralığında əmək haqqı veriləcəyi vədi ilə aldadaraq asan xidmətə apararaq, etibarnamə almış, sonradan adıma bir neçə hüquqi şəxslər yaradılmışdır. Belə ki, bu şirkətlərin heç biri barəsində öncədən məlumatı olmayıb, habelə şirkətlər tərəfindən aparılmış əməliyyatlardan xəbərdar olmamışdır. Belə ki, müəssisəyə işçilərin kim tərəfindən götürülməsindən, kiminlə işlədiyindən, ümumiyyətlə şirkətlərin fəaliyyəti barədə heç bir məlumatı olmayıb, şirkətlər adından edilmiş hərəkətlərin heç biri onun rəhbər olaraq icra etdiyi hərəkətlər olmayıb. Şirkətlərin Surac adlı şəxs (***-***-**-**) və onun adamları Murat (***-***-**-**) və Fariz (***-***-**-**) adlı şəxslər tərəfindən açılması ilə bağlı əsaslı şübhələri var. Ümumiyyətlə adına belə saxta əməliyyatlar aparılması və şirkətlər yaradılması ilə bağlı yeni məlumat əldə etmiş, bununla əlaqədar dərhal hüquqi yardım almaq məqsədilə vəkilə müraciət etmişdir. Qeyd edilən halların araşdırılması ilə bağlı hazırda tərəfindən Ədliyyə Nazirliyinin Notariat, Qeydiyyat və Reyestr Baş İdarəsinə, Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı idarəsinə, Dövlət Vergi Xidmətinə və digər hüquq mühafizə orqanlarına sorğular göndərilmişdir. Bununla yanaşı tərəfindən X1 Sistemi (AVİS) vasitəsilə araşdırma etdikdə məlum olmuşdur ki, Nümayəndə adına Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsində aşağıdakı şirkətlər qeydiyyata alınıb: 1. xx.xx.2022-ci il tarixində "xxxx" MMC (VÖEN:**********), 2. xx.xx.2022-ci il tarixində "xxxx" MMC (VÖEN:**********), 3. xx.xx.2022-ci il tarixində "xxxx" MMC (VÖEN:**********), 4. xx.xx.2022-ci il tarixində "xxxx" MMC (VÖEN:**********), 5. xx.xx.2022-ci il tarixində Şəxs MMC (VÖEN:**********) Bununla yanaşı məlum olmuşdur ki, "xxxx" MMC-nin 12.098,04, "xxxx" MMC-nin 327,82 manat, "xxxx" MMCnin 10.164,92 manat, Vered Del” MMCnin 42.117,40 manat dövlət büdcəsinə borcu var. Bu əməliyyatların heç biri onun tərəfindən həyata keçirilməmişdir. Bu səbəbdən sözügedən borclar müvafiq olaraq şirkətlərin faktiki rəhbərinin adına hesablanmalı, onun adından edilən əməliyyat ləğv edilməlidir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 104.1-ci maddəsinə əsasən İnzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aşağıdakı hallarda dayandırılır: 104.1.1. barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxs qaçıb gizləndikdə və ya digər səbəblərdən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin olduğu yer müəyyən edilmədikdə; 104.1.2. barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin ağır xəstəliyi ilə əlaqədar inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatda iştirakı mümkün olmadıqda; 104.1.3. inzibati xətanı törədən şəxs müəyyən olunmadıqda. Həmin Məcəllənin 109.2-ci maddəsinə əsasən Məcəllənin 53 və 104.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallar olduqda inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi və ya inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın dayandırılması barədə qərar qəbul edilir. Odur ki, yuxarıda qeyd edilən halların araşdırılması ilə əlaqədar icraatınızda olan 3(008)-6416/2025 saylı iş üzrə icraatın dayandırılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş; Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib edilmiş Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında 19 noyabr 2025-ci il tarixli EP saylı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 25 oktyabr 2023-cü il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. 25 oktyabr 2023-cü il tarixli ödəniş sənədinin surətindən görünür ki, hüquqi şəxs Şəxs tərəfindən 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsait 25 oktyabr 2023-cü il tarixində "xxxx" ASC-də olan hesabından Azərbaycan Respublikasından kənara köçürülmüşdür. "xxxx" ASC tərəfindən Mərkəzi Banka ünvanlanmış xx.xx.2025-ci il il tarixli məktubdan görünür ki, hüquqi şəxs Şəxs tərəfindən "xxxx" ASC vasitəsilə xaricə qabaqcadan ödəniş aparılmış, lakin köçürülən vəsaitdə malların müəyyən olunmuş müddətdə ölkəyə idxalını təsdiq edən gömrük bəyannaməsi banka təqdim edilməmiş və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ müştərilərin "xxxx" ASC-də olan hesablarına geri qaytarılmamışdır. Elektron məhkəmə informasiya sistemindən əldə olunmuş vergi ödəyicisinin məlumatına dair çıxarışdan görünür ki, Şəxs xx.xx.2022-cu il tarixdə qeydiyyata alınmış, VÖEN-i **********, hüquqi ünvanı AZ 1104, ünvan 1-dır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. 31.3-cü maddəsinə əsasən, hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyirin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin varakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakretizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. 430.4-cü maddəsinə əsasən, avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X2 20 fevral 2020-ci il tarixli 06/1 saylı qərarı ilə «Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X2 2016-cı il 28 noyabr tarixli 45/1 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının rezidentlərinin xarici valyutada, habelə qeyrirezidentlərin milli və xarici valyutada əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”»nda dəyişikliklər edilmiş, qərarın 4.3.1.3-cü yarımbəndi aşağıdakı redaksiyada verilmişdir. “4.3.1.3. qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10.000 (on min) Avro ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir. Məhkəmə hüquqi şəxsin nümayəndəsinin şirkətin fəaliyyətindən xəbərdar olmaması, onun adından istifadə edilib belə bir şirkət yaradılması, bununla bağlı aidiyyatı qurumlara müraciət etməsi, faktiki rəhbər müəyyən olunana qədər iş üzrə icraatın dayandırılması ilə bağlı vəsatətinə münasibət bildirərək qeyd edir ki, hazırda məhkəmənin icraatında olan inzibati xəta haqqında iş vəzifəli şəxs barəsində deyil, hüquqi şəxs barəsində olduğundan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın dayandırılması üçün əsas yoxdur. Beləliklə, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş inzibati xəta haqqında protokol və inzibati materialda olan digər sənədlərlə sübuta yetirilmişdir ki, hüquqi şəxs Şəxs 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsaiti 25 oktyabr 2023-cü il tarixində xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Məhkəmə araşdırması zamanı hüquqi şəxs Şəxs barəsində məsuliyyəti yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə törədilmiş inzibati xətanın xarakterini, məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini nəzərə alıb, iş üzrə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə təqsirli bilinməli və barəsində inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin 20 faizi məbləğində cərimə tənbeh növü tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 25.2.1-cı maddəsinə əsasən inzibati cərimə inzibati xətanın başa çatdığı və ya qarşısının alındığı vaxt inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin dəyəri ilə də ifadə oluna bilər. Məhkəmə hesab edir ki, inzibati xətanın obyekti olan pul məbləği ABŞ dolları olduğundan cərimənin məbləği ABŞ dollarının ödəniş gününə qüvvədə olan Azərbaycan manatına məzənnəsi ilə hesablanmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 18.5, 114-115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, Məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə təqsirli bilinsin və barəsində inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş 73349 (yetmiş üç min üç yüz qırx doqquz) ABŞ dolları vəsait məbləğinin iyirmi faizi miqdarında, yəni 14669.8 (on dörd min altı yüz altmış doqquz dollar, səksən sent) ABŞ dolları (ABŞ dollarının ödəniş gününə qüvvədə olan Azərbaycan manatına məzənnəsi ilə) cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tədbiri tətbiq edilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Samirə Məmmədli