Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(009)-1127/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(009)-1127/2025 07.05.2025 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Şükürova Ülviyyə Sahib qızının sədrliyi, Şirməmmədova Günel Lətif qızının katibliyi, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs "xxxx" MMC-nin vəkili və nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, "xxxx" MMC-nin Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: "xxxx" MMC-nin Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib edilmiş 16 aprel 2025-ci il tarixli, EP ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər Səbail Rayon Məhkəməsinə daxil olmuşdur. İnzibati xəta haqqında protokola əsasən "xxxx" MMC tərəfindən 11650,00 ABŞ dolları məbləğində vəsait bank vasitəsilə 06 mart 2023-cü il tarixində avans olaraq ölkə xaricinə köçürülmüşdür. “Azərbaycan Respublikasınln rezidentlərin xarici valyutada, habelə qeyrirezidentlərin milli və xarici valyutada əməliyyatların aparılması Qaydaların”nın 4.3.1.3-cü yarımbəndinin tələblərinə baxmayaraq, ödənişin araraldığı gündən 2 (iki) il müddətində 13050,00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan mallar (xidmət) ölkəyə idxal ediməmiş və ya həmin məbləğdə valyuta vəsaiti geri qaytarılmamışdır. Xəta 07 mart 2025-ci il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir. Bununla da, "xxxx" MMC Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X3 izahatında göstərmişdir ki, 11650,00 ABŞ dolları məbləğində vəsait ölkəyə idxal edilmişdir. Sənədlərlə təsdiqlənir. Bütün mal ölkəyə çatmışdır. Göstərilənlərə əsasən "xxxx" MMC-nin barəsində başlanılmış inzibati iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzrlü səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmiş və Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından işə baxılmasının təxirə salınması barədə vəsatət daxil olmamışdır. Məhkəmə işə Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə tərəfin izahatını dinləyib, toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, "xxxx" MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" ASC-nin Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankına ünvanlanmış 11 mart 2025-ci il tarixli məktubundan və ona əlavədən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən 11650,00 ABŞ dolları məbləğində avans ödənişi aparılmış, lakin 2 il tamam olmasına baxmayaraq malların idxal edilməsini təsdiqləyən sənədlər təqdim olunmamış və qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmamışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli № OX3 ödəniş tapşırığından görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən “TURKİYE GARANTİ BANKASİ” bank hesabına 11650,00 ABŞ dolları məbləğində vəsait köçürülmüşdür. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli qablaşdırma siyahısı və kommersiya invoysundan görünür ki, 34000 Avro dəyərində mal satıcı "xxxx" MMC tərəfindən yükgöndərən “X2. Ve Tic. A.S.” vasitəsilə OOO “Texnika воды”-ə satılmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli kommersiya invoysundan görünür ki, № 23-9841 müqaviləyə əsasən 23300,00 ABŞ dolları məbləğində mallar "xxxx" MMC tərəfindən alınmışdır. “Tekhnika Vody LLC” şirkəti yükalan kimi iştirak etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli satış müqaviləsindən görünür ki, . "TEKHNİKA VODY" LLC ilə "xxxx" LLC arasında imzalanan xx.xx.2023-cü il tarixli, AС23/02- 01 saylı müqaviləyə və onun ayrılmaz hissəsi olan xx.xx.2023 tarixli əlavəyə esasen 23-9841 nömrəli satış müqaviləsinin 2-ci maddəsində göstərilən mallar satıcı tərəfindən "TEKHNİKA VODY" LLC-ə çatdırılacaqdır. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" ASC-nin hesabdan çıxarışından görünür ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə və xx.xx.2023-cü il tarixdə 11650,00 ABŞ dolları məbləğində vəsait “Turbosan Turbomakinaları Sanayi”nin hesabına köçürülmüşdür. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 3(004)-2629/2025 saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli qərarı ilə "xxxx" MMC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə dair iş üzrə icraata xitam verilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" MMC xx.xx.2025-ci il tarixli etirazından görünür ki, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası X6 ləsinin 430.4-cü maddəsi ilə 16 aprel 2025-ci il tarixli, EP ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək, baxılması üçün aidiyyəti üzrə Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsinə göndərmişdir. Aşağıdakı əsaslara görə 16 aprel 2025-ci il tarixli, EP ******* saylı inzibati xəta haqqında protokolu qanunsuz və əsassız hesab edirik Əvvəla qeyd edək ki, tərəfimizdən elektron məhkəmə sisteminə sübutlar əlavə olunmuşdur. Təqdim etdiyimiz sübutlarla da təsdiq olunur ki, şirkətimizin Rusiya şirkəti olan "Tekhnika VODY" LLC ilə 21,02,2023 tarixli AC 23/02-01 saylı müqaviləmiz var. Ödənişi etdiyimiz Türkiyə şirkəti olan TÜRBOSAN şirkəti ilə də 23,02,2023 tarihli 23-9841 saylı müqaviləmiz var. Sadəcə olaraq biz maları ölkəyə gətirmədən 21,02,2023 tarixli "Tekhnika VODY" LLC ilə bağladığımız müqaviləyə əsasən Rusiya şirkətinə göndərilib və bunun qarşılığında da "Tekhnika VODY" LLC-dən bizə ödəniş daxil olmuşdur. X6 ləsinin 430.4-cü maddəsi deyir ki, Avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq malar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə inzibati tənbeh nəzərdə tutulur. Lakin işin halarından görünür ki, ölkəmizə həmin vəsait Rusiya şirkətindən daxil olmuşdur. Belə olan halda hansı ictimai təhlükəlilikdən və hansı təqsirdən söhbət gedə bilər. Təqdim etdiyimiz sübutlardan da görünür ki, Commercial İnvoice sənədində alıcı qismində "Tekhnika VODY" LLC görsənir. Təqdim etdiyimiz YGB (Rusiya) dən görünür ki, malı göndərən TÜRBOSAN və malı alan "Tekhnika VODY" LLC şirkətidir. YGB də təyinat hissəsində də 21,02,2023 tarixli "Tekhnika VODY" LLC şirkəti ilə bağladığımız müqavilə göstərilir. Eyni zamanda hazırda sübut qismində əlavə etdiyimiz xx.xx.2023-cü il tarixli TÜRBOSAN şirkəti ilə aramızda bağlanmış 23,02,2023 tarihli 23-9841 saylı müqaviləyə əlavə 1 dən görünür ki " Tekhnika VODY" LLC ile Şəxs arasrnda akdedilen xx.xx.2023 tarih, AС23/02-01 saylı müqaviləyə əsasən "xxxx" LLC ile TÜRBOSAN A.$. arasrnda imzalanan xx.xx.2023 tarixli müqavile üzrə belirtilen mallar Satıcı tarafrndan "Tekhnika VODY" LLC'ye teslim edilecektir." Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq iş üzrə icraata xitam verilməsi xahiş edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş gömrük bəyannaməsindən görünür ki, 11650,00 ABŞ dolları məbləğində mallar Azərbaycan Respublikasına idxal edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, "xxxx" MMC tərəfindən 11650,00 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutada olan vəsait köçürmə haqqında bank sənədinə əsasən bankda olan hesabından 06 mart 2023-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikasından kənara qabaqcadan ödəniş etməklə köçürülmüş, həmin köçürmə üzrə 11650,00 ABŞ dolları dəyərində mallar ölkəyə idxal edilmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, hazırki iş üzrə avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətdə müvafiq mallar ölkəyə idxal edildiyi üçün "xxxx" MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi yoxdur. “Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyri-rezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X4 20 fevral 2020-ci il tarixli Qərarının 4-cü bəndinə əsasən qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10.000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir”. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsinəəsasən, avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə - vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 8.1-ci maddəsinəəsasən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Həmin Məcəllənin 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, hazırki iş üzrə barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş hüquqi şəxsə münasibətdə təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) mövcud deyil. Ona görə də, "xxxx" MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 40, 43, 114- 115, 128-130 və 430.4-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: "xxxx" MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikasının X6lləsinin 430.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata inzibati xəta tərkibi olmadığından xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Ülviyyə Şükürova