Məhkəmə qərarları › İş №3(009)-325/2021

Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(009)-325/2021

15.02.2021 · İnzibati xətalar haqqında iş
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(009)-325/2021 15.02.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsinin hakimi Tağıyev Azər Ramiz oğlunun sədrliyi, X2 qızının katibliyi ilə, Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X4 EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərarlarından X1 şikayətinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə məhkəmə binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ : Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X4 EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərarlarının ləğv olunması və iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə X6 oğlunun şikayəti Səbail Rayon Məhkəməsinə daxil olmuşdur. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X4 xüsusi texniki vasitəsinin məlumatına əsasən müxtəlif vaxtlarda 11 ədəd elektron qərarlar qəbul edilmişdir. Qəbul edilmiş elektron qərarlardan məlumatı olmamış, lakin xx xxxxxx 2021-ci il tarixdə Bakı şəhəri DYPİ-nin YPX əməkdaşları onu saxlayaraq bu barədə məlumat vermişlər, sonra isə Bakı şəhəri BPİ Dövlət X5 gedərək qəbul edilmiş qərarları rəsmi olaraq əldə etmişdir. Qeydiyyatı Bakı şəhəri Səbail rayonunda olduğundan AR İXM-nin 329.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM- nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.2- ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXMnin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 327.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020- ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 346.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2021-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 339.1-1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2021 -ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 339.1-1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2021-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarlar BDYPİ-nin Mərkəzi informasiya Sistemi vasitəsi ilə icra olunması üçün Bakı şəhəri Səbail rayonu Polis İdarəsinin Dövlət Yol Polis Şöbəsinə göndərilmişdir. X3 məhkəmədən AR İXM-nin 329.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020- ci il tafixfi EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXMnin 328.2-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 327.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 346.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2021-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 339.1-1-ci maddəsinə əsasən 10.Q1.2021-Cİ il tarixli EQ ******* seriyalı, AR İXM-nin 339.1-1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2021-ci il tarixli EQ ******* seriyalı, inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə Elektron Qərarların ləğv edilməsini və başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə Bakı şəhər BPİ-nin Dövlət X5 və şikayət vermiş şəxsə qanunamüvafiq qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, Bakı şəhər BPİnin Dövlət X4 səlahiyyətli nümayəndəsi və şikayət vermiş şəxs məhkəmə iclasına gəlməmişlər və bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə onların iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8.3-cü maddəsinə əsasən, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində olan şübhələr onun xeyrinə həll olunur. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, kollegial orqanın üzvü, vəzifəli şəxs işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin yuxarıda sadalanan normalarının tələblərindən görünür ki, şəxsin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün sübutların məcmusu tələb olunur və heç bir sübutun, o cümlədən sübutlardan biri olan inzibati xəta haqqında protokolun və qərarın qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Belə ki, məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 339.1-1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş və iş materiallarına əlavə edilmiş Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarın surətindən görünür ki, X3 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 339.11ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. İş üçün əhəmiyyət kəsb edən halların inzibati tənbeh vermə haqqında qərarda göstərilməməsi, inzibati tənbeh vermə haqqında qərar tərtib etmiş şəxsin məhkəmə iclasına dəvət olunmasına baxmayaraq gəlməməsi, inzibati tənbeh vermə haqqında qərarda işin baxılma yeri, hər-hansı texniki vasitədən istifadə edilib-edilməməsi barədə qeyd aparılmaması belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən iş üçün əhəmiyyətli olan hallar sübuta yetirilməmişdir. Azərbaycan Repsublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci maddəsinə görə, yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürətini 10-20 km/saat həddində aşmağa görə on manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Repsublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.2-ci maddəsinə görə, yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürətini 21-40 km/saat həddində aşmağa görə əlli manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Repsublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.1-ci maddəsinə görə, təhlükəsizlik kəmərini bağlamadan nəqliyyat vasitəsini idarə etməyə görə qırx manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Repsublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1-ci maddəsinə görə, yol nişanlarının və ya yolların hərəkət hissəsinin işarələrinin tələblərinə riayət edilməməsinə, yaxud nəqliyyat vasitəsinin yolların hərəkət hissələrində yerləşdirilməsi, yaxud araməsafəsi, yedəyə alma, yük daşıma, sürmə təlimi keçmə, yaşayış zonasında hərəkət etmə, əks istiqamətli hərəkət zolağına çıxmadan ötmə və ya manevr etmə qaydalarının pozulmasına, səkilərlə və “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə nəzərdə tutulmamış hallarda yolun çiyni ilə hərəkət edilməsinə, nəqliyyat vasitələrindən bayıra hər hansı əşyanın atılmasına görə qırx manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Repsublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 339.1-1-ci maddəsinə görə, nəqliyyat vasitəsini “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş müddətdə texniki baxışdan keçirmədən idarə etməyə görə əlli manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Repsublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 346.1-ci maddəsinə görə, dayanma və ya durma qaydalarını pozmağa görə iyirmi manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 6.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalara görə inzibati tənbeh bu Məcəlləyə uyğun olaraq tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 6.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın təmin edilməsi tədbirləri tətbiq edilərkən qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunması yuxarı orqanların və vəzifəli şəxslərin idarə nəzarəti ilə, məhkəmə və prokuror nəzarəti ilə və şikayət etmək hüququ ilə təmin edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. X6 oğlu barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılarkən inzibati orqan tərəfindən heç bir sübuta istinad edilməmiş, iş üçün əhəmiyyətli olan hallar sübuta yetirilmədən əsassız olaraq onun barəsində inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilmişdir. Belə ki, şəxsin inzibati xəta törətməsi sübuta yetirilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8.2-ci maddəsində göstərilir ki, inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Normanın mənasından aydın olur ki, şəxsin təqsirli olmasını sübuta yetirmək vəzifəsi qanunla inzibati orqanın, hazırki halda Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X4 üzərinə qoyulsa da, adı çəkilən orqan X1, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1-ci, 328.2-ci və 329.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli olmasını sübut edə bilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 135.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 135.1.1. hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) gəldiyi nəticələr üzrə mühüm əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halların araşdırılmaması; 135.1.2. hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) gəldiyi nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmaması; 135.1.3. hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən müəyyən edilmiş iş üçün əhəmiyyətli olan halların sübuta yetirilməməsi; 135.1.4. inzibati məsuliyyət müəyyən edən qanunun normasının düzgün tətbiq edilməməsi; 135.1.5. tətbiq edilmiş tənbehin bu Məcəllənin 31-34-cü maddələrinin tələblərinə uyğun olmaması; 135.1.6. bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş tələblərın işin hallarının hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırılmasına maneə törədəcək dərəcədə pozulması. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129.1.3-cü maddəsinə əsasən, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qərarından məhkəməyə verilən şikayət, şikayət verən şəxsin yaşayış yeri və ya hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yer üzrə rayon (şəhər) məhkəməsinə verilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 130.1 -ci maddəsinə əsasən, qərarın surəti bu Məcəllənin 57-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət verilə bilər. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, X1 şikayəti təmin edilməli, Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X7 tərəfindən qəbul edilmiş EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında iş üzrə qərarlar ləğv edilməli və iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 128- 136-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X1 inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərarlardan verdiyi şikayəti təmin edilsin. Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət X4 EQ ******* saylı xx.xx.2020ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2021-ci il tarixli, EQ ******* saylı xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərarları ləğv edilsin və iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. HAKİM AZƏR TAĞİYEV

Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?

Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.

Sual ver

Eyni kateqoriyada digər qərarlar