Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(010)-109/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(010)-109/2021 26.01.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən – Suraxanı Rayon Məhkəməsinin hakimi Qədimov Ceyhun Tofiq oğlu Mazanov Kamran Ramazan oğlunun katibliyi ilə xx xxxxxx 1999-cu ildə Bakı şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, subay, işləməyən, ünvan 1 ünvanı üzrə qeydiyyatda olan və həmin ünvanda yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.1 və 333.1-ci maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi Dövlət X2 daxil olmuş xx xxxxxx 2020-ci il tarixli İXP seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilir ki, Şəxs xx xxxxxx 2020ci ildə saat 09:22-də “Vaz 21703” minik markalı 90VC512 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili təhlükəsizlik kəmərini bağlamadan idarə edərkən DYP əməkdaşı tərəfindən saxlanılmış, müvafiq araşdırma zamanı onun alkoqol sərxoşluğu vəziyyətində olduğu müəyyən edilmişdir. İnzibati xəta haqqında protokolda Şəxs yuxarıda təsvir olunmuş hərəkətlərlə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.1 və 333.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətdiyi qeyd olunur. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs işə məhkəmədə baxılması zamanı yuxarıda təsvir olunmuş inzibati xətanı törətməkdə özünü təqsirli bilməyərək qeyd etmişdir ki, xx xxxxxx 2020-ci ildə saat 09:22-də “Vaz 21703” minik markalı 90VC512 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edərkən DYP əməkdaşı tərəfindən saxlanılmış və alkotester vasitəsilə sərxoş olub-olmadığı yoxlanmışdır. Polis əməkdaşları ona içkili olduğunu bildirmiş, cavabında onlara demişdir ki, içkili deyil. Bundan sonra polis əməkdaşları ona Bakı şəhər DYPİ-nə getməsini təklif etmiş, lakin öz avtomobilini idarə etməsinə icazə verməmişlər. Demişlər ki, taksi ilə gedib qayıtsın. Onlar həmçinin bildirmişlər ki, taksi özlərinə məxsus olduğuna görə o, gediş haqqı ödəməyəcək. Onsuz da içkili olmadığını, yoxlanılıb qayıdacağını düşünərək həmin taksi ilə Bakı şəhər DYPİ-nə polis əməkdaşlarının bildirdiyi 20-ci otağa getmişdir. Orada polis əməkdaşları təklif etmişlər ki, içkili olmasının etiraf etməsi ilə bağlı izahat yazsın. Eyni zamanda bildirmişlər ki, bu formal bir izahatdır və yazandan sonra çıxıb gedəcək. Bu təkliflə razılaşıb, polis əməkdaşlarının bildirdiyi məzmunda izahat yazmışdır. Sonra polis əməkdaşları məsələnin həll olunması üçün ondan 800 manat miqdarında pul istəmiş, o, cavabında üstündə olan 650 manatı verə biləcəyini bildirmişdir. Polis əməkdaşları bununla razılaşaraq həmin 650 manatı ondan almışlar. DYPİ-dən çıxdıqdan sonra dayısına zəng edib başına gələnləri ona danışmışdır. Sonra dayısı gələrək onunla birlikdə Bakı şəhər DYPİ-nə qayıtmış və polis əməkdaşından 650 manat miqdarında pulun geri qaytarılmasını tələb etmişdir. Polis əməkdaşı həmin pulu qaytarmış, lakin işin məhkəmədə həll olunacağını bildirmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs həmçinin bildirir ki, qayıdarkən taksi sürücüsü də avtomobilin polisə heç bir aidiyyətinin olmadığını bildirərək ondan gediş haqqını tələb edib. Daha sonra o, dayısı ilə birlikdə gedib saat 14.40-da həkim müayinəsindən keçmiş, həmin müayinənin nəticəsində ayıq olduğu təsdiqlənmişdir. Göstərilənlərə əsasən barəsində olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş edir. İşin məhkəmə baxışının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmış Bakı şəhər DYPİ nümayəndəsini göndərməmiş, bunun səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə həmin idarənin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 333.1-ci maddəsi ilə bağlı məsələyə münasibət bildirərək məhkəmə aşağıdakıları qeyd edir. “Sərxoşluq vəziyyətini müəyyən etmək üçün xüsusi texniki vasitədən istifadə etmək haqqında” protokoldan görünür ki, 1999-cu il təvəllüdlü Şəxs xx xxxxxx 2020-ci ildə saat 09.12-də xüsusi texniki vasitədən istifadə olunmaqla müayinədən keçirilmiş, nəticədə onun alkoqol sərxoşluğu vəziyyətində olması halı müəyyən edilmişdir. Həmin protokolda Şəxs özü tərəfindən edilmiş qeydlə xüsusi texniki vasitə (alkotester) vasitəsi ilə yoxlanılarkən spirtli içki qəbul etməsinin aşkar olunduğunu, yüngül sərxoşluq vəziyyətində olduğunu etiraf etmiş, xüsusi texniki vasitənin göstəricisi ilə razı olduğunu və həkim müayinəsindən keçməsinə ehtiyac olmadığını bildirmişdir. İş materiallarına Şəxs məhkəmə baxışı zamanı təqdim etdiyi «Sərxoşluq vəziyyətinin tibbi müayinəsi aktı» əlavə edilib. xx xxxxxx 2020-ci il tarixli 2/21062 nömrəli həmin aktda xx xxxxxx 2020-ci ildə saat 14.40-da Şəxs sərxoşluq vəziyyətinin müayinəsinin keçirildiyi, nəticədə ayıq olmasının aşkar edildiyi göstərilir. Müvafiq məsələlərə qiymət verərək məhkəmə vurğulayır ki, xüsusi texniki vasitə ilə aparılmış müayinə saat 09.12-də, digər müayinə isə saat 14.40-da həyata keçirilib. Beləliklə, ilk və sonrakı müayinələr arasında 5 saatdan çox vaxt keçib. Bu müddət ərzində isə orqanizmdən alkoqol əlamətləri xaric edilə (ikinci müayinəyədək qalmaya) bilərdi. Bununla yanaşı işin faktik hallarından görünür ki, ilk müayinədən bilavasitə sonra Şəxs alkoqol sərxoşluğu vəziyyətində olduğunu özü etiraf etmiş, bununla bağlı protokolda öz xətti ilə qeydiyyat aparmışdır. Göstərilənlər məhkəməyə belə qənatə gəlməyə əsas verir ki, Şəxs alkoqol sərxoşluğu vəziyyətində olması xüsusi texniki cihaz vasitəsilə müayinə nəticəsində həqiqətən müəyyən edilib. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin dəlillərinə münasibət bildirərək qeyd olunur ki, bu dəlillərin həqiqəti əks etdirdiyini təsdiq edə biləcək heç bir sübut məhkəməyə təqdim edilməyib. Bu səbəbdən həmin dəlillər iş üzrə yekun qərarın qəbul edilməsi zamanı nəzərə alına bilməzlər. Polis əməkdaşının rüşvət istəməsi məsələsi ilə bağlı izah olunur ki, Şəxs həmin məsələnin araşdırılması və qanuna müvafiq tədbirlər görülməsi üçün aidiyyəti dövlət orqanlarına, o cümlədən daxili işlər və prokurorluq orqanlarına müraciət edə bilər. Beləliklə, iş materiallarını nəzərdən keçirib belə qənaətə gəlirəm ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 333.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi faktı tam sübuta yetirilmiş sayılmalı, o, həmin maddə ilə təqsirli bilinərək məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.2-ci maddəsinə əsasən «Fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır». İş üzrə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 333.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinməli və ona həmin maddənin sanksiyası çərçivəsində tənbeh tətbiq olunmalıdır. İşin faktiki hallarını nəzərə alaraq hesab edirəm ki, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxsə cərimə növündə inzibati tənbeh tətbiq olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.1-ci maddəsi ilə əlaqədar məhkəmə aşağıdakıları qeyd edir. İXM-nin 43.1-ci maddəsinə əsasən «Rayon (şəhər) məhkəmələri bu Məcəllənin 157‒188, 190, 191.1, 195.1, 196, 197, 198.2, 198.3, 204, 205, 205-1.2, 206–208, 211.1, 221, 227, 229, 232-1, 251.3, 253-1.1, 262, 263, 264.0.2, 264.0.3, 264.0.5, 267, 272.1, 272.3, 275.4, 275.5, 284.2, 286, 290.3, 295.6, 295.7, 296.2, 325.1, 326, 327.8, 332.4‒332.7, 333, 334, 335.5, 335.6, 337.5, 337.6, 338.7, 339.2‒339.5, 340.2, 341, 342.8, 342.9, 343, 349, 351, 351-1, 353.5, 361, 363, 363-1, 363-2, 368‒379, 381‒383, 387‒388-2, 393-1.2, 394.0.5 (tikintisinə icazə tələb olunan açıq məkanda reklam qurğularının tikintisi zamanı tikinti norma və qaydalarının pozulmasına münasibətdə), 394.0.6 (tikintisinə icazə tələb olunan açıq məkanda reklam qurğularının istismara verilməsi qaydalarının pozulmasına münasibətdə), 394.0.7 (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun göstərişlərinə və qərarlarına əməl etməməsinə münasibətdə), 394-1, 395.1 (həmin əməlin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun sərəncamına verilmiş torpaq sahəsində bu qurumun sərəncamında olduğu müddətdə törədilməsi hallarına münasibətdə), 395.1-1, 395.2 (həmin əməlin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yaratdığı qurumun sərəncamına verilmiş torpaq sahəsində bu qurumun sərəncamında olduğu müddətdə törədilməsi hallarına münasibətdə), 398, 399, 401‒404, 406‒409, 410.3, 411-1.2, 412, 413, 428.7, 428.10, 431, 432.3, 438.2, 438.3, 440-1, 441, 442, 443.1, 445-1, 448, 449, 451, 456, 459.1, 459.2, 459-1, 462 (siyasi partiyalara münasibətdə) 464‒466, 469.1 (auditorun peşə məsuliyyətinin icbari sığortasına münasibətdə), 479‒481, 482.1, 496.2, 499.2, 502‒504, 506‒508, 510, 511, 513, 515‒517, 517-1, 517-2, 520, 523, 525‒535, 537.1, 538-1, 540.5, 544.1, 547, 549‒554, 558‒561, 562.1, 562.2, 563.2, 567‒569, 571, 573, 574, 590‒592, 592-1, 594‒596, 598 (vəkillərə və auditor xidməti göstərən şəxslərə münasibətdə), 599‒602, 602-1 (müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən inzibati xətaların törədilməsinə münasibətdə), 603, 605, 606.1, 608 və 609-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalar haqqında işlərə baxırlar». Göründüyü kimi Azərbaycan Respublikası İXM-nin 43.1-ci maddəsi həmin Məcəllənin 329-cu maddəsini məhkəmələrin səlahiyyətlərinə aid etməyib. «“İnzibati xətalar haqqında işlərə baxmağa səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə» Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 1256 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “İnzibati xətalar haqqında işlərə baxmağa səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin” siyahısının 2.4-cü bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi adından “Məcəllənin 211, 322.0.2, 322.0.4 (taksi minik avtomobilində tütün çəkilməsinə münasibətdə), 322.0.8, 323, 326-1, 327.1 – 327.5, 329 – 331, 332.1 – 332.3, 338.1 – 338.6, 339.1 (fiziki şəxslər barədə), 342.1.1 – 342.1.8, 342.1.11, 342.2, 342.5 – 342.7, 344, 356.1, 469.1 (ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələri və taksi minik avtomobilləri sərnişinlərinin icbari fərdi qəza sığortasına münasibətdə) və 469.3-cü (avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası üzrə standart sığorta müqaviləsi növünə münasibətdə) maddələrində (foto və ya videoqeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edilmiş inzibati xətalar istisna olmaqla), habelə iş üzrə icraat Nazirliyin vəzifəli şəxsləri tərəfindən başlanıldıqda Məcəllənin 322.0.1, 322.0.7, 322.0.9, 322.0.10cu, 346-cı və 346-1.2 – 346-1.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalar haqqında işlərə – dövlət yol polisinin yol hərəkətinə nəzarət fəaliyyətinə cəlb edilmiş Baş Dövlət X3, dövlət yol polisi idarələrinin şöbə rəisləri və onların müavinləri, bölmə rəisləri, xüsusilə mühüm tapşırıqlar üzrə baş inspektorları və inspektorları, baş dövlət avtomobil müfəttişləri və dövlət avtomobil müfəttişləri, böyük mühəndisləri və mühəndisləri, ərazi polis orqanlarının dövlət yol polisi şöbələrinin, bölmələrinin, qruplarının baş dövlət avtomobil müfəttişləri və dövlət avtomobil müfəttişləri, inzibati təcrübə üzrə baş inspektorları və inspektorları, böyük mühəndisləri və mühəndisləri, axtarış üzrə baş inspektorları və inspektorları, yol nəqliyyat hadisəsi üzrə baş inspektorları və inspektorları, təbliğat inspektorları, alay komandirləri və onların müavinləri, qərargah rəisləri, bölük komandirləri və onların müavinləri, tağım komandirləri, yol patrul xidməti baş inspektorları və inspektorları» tərəfindən baxılır. «Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair» Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixli qərarında formalaşdırılmış hüquqi mövqeyə görə «Eyni vaxtda törədilən bir neçə inzibati xətaya dair işlərə bir orqan tərəfindən baxılması, yalnız həmin xətaların hər biri bu orqanın səlahiyyətinə aid olduqda mümkündür. Şəxsin bir hərəkəti ilə bir neçə inzibati xəta törətməsi, bu xətalardan biri məhkəmənin, digəri isə müvafiq orqanın səlahiyyətinə aid olduqda bu xətalara münasibətdə ayrı-ayrı orqanlar öz səlahiyyətləri çərçivəsində tənbeh tətbiq etməlidirlər». Həmin qərarın nəticəvi hissəsinin 1-ci bəndinə əsasən «Şəxsin eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması ayrı-ayrı orqanların səlahiyyətinə aid olduqda, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 34.1-ci maddəsinə əsasən müvafiq səlahiyyətli orqanlar tərəfindən hər bir inzibati xətaya görə ayrılıqda inzibati tənbeh tətbiq edilir». Yuxarıda istinad edilənlərdən görünür ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətaya dair işlərə baxılması məhkəmələrin deyil, Daxili İşlər Nazirliyinin aidiyyəti struktur qurumlarının və vəzifəli şəxslərinin səlahiyyətinə aiddir. Göstərilənlərə əsasən Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair material Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin Dövlət X1ytarılmalıdır. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İXM-nin 114, 115, 117, 128 – 130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 333.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 400 (dörd yüz) manat miqdarında cərimə edilsin. Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 329.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair material baxılıb, səlahiyyəti çərçivəsində qərar verilməsi üçün Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin Dövlət X1ytarılsın. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 gün müddətində Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Ceyhun Qədimov