Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(011)-8716/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(011)-8716/2025 07.11.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi, Mustafayev İlkin Nizami oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin etibarnamə üzrə nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Hüquqi şəxs Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 493-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ M: Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Bakı Baş Gömrük İdarəsi hüquqi şəxs Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 493-cü maddəsi ilə 02 oktyabr 2025-ci il tarixli 00100-02961/25 nömrəli və 02 oktyabr 2025-ci il tarixli 00100-02953/25 nömrəli inzibati xəta haqqında protokollar tərtib edərək baxılması üçün Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə göndərmişdir. Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 3(011)-8746/2025 saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadına əsasən hüquqi şəxs Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 493-cü maddəsi ilə Dövlət Gömrük Komitəsi Bakı Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş 3(011)-8716/2025 saylı və 3(011)-8746/2025 saylı materiallar bir icraatda birləşdirilmiş və iş 3(011)-8716/2025 nömrə ilə davam etdirilmişdir. İnzibati xəta haqqında 02 oktyabr 2025-ci il tarixli 00100-02961/25 nömrəli protokoldan görünür ki, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin adına Çin Xalq Respublikasından DA450Fİ/LL092V nömrəli avtomaşında (barkod: **********00094 QİB:**********5472) daxil olan yükün çatması VAİS proqramında xx.xx.2025-ci il tarixdə təsdiq olunmuşdur. İdxal olunan yüklərə dair gömrük bəyannaməsi Gömrük Məcəlləsinin 149.3 maddəsinə əsasən 15 (on beş) gündən gec olmayaraq gömrük orqanına təqdim edilməli olduğu halda, qeyd olunan yükə aid gömrük bəyannaməsi hələ də təqdim edilməmişdir. Bundan başqa, inzibati xəta haqqında 02 oktyabr 2025-ci il tarixli 00100-02953/25 nömrəli protokoldan görünür ki, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin adına Çin Xalq Respublikasından BR707GZ/DD124T nömrəli avtomaşında (barkod: **********00130 QİB:**********3657) daxil olan yükün çatması VAİS proqramında xx.xx.2025-ci il tarixdə təsdiq olunmuşdur. İdxal olunan yüklərə dair gömrük bəyannaməsi Gömrük Məcəlləsinin 149.3 maddəsinə əsasən 15 (on beş) gündən gec olmayaraq gömrük orqanına təqdim edilməli olduğu halda, qeyd olunan yükə aid gömrük bəyannaməsi hələ də təqdim edilməmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin etibarnamə üzrə nümayəndəsi X2 izahatında bildirmişdir ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsi ADİT MMC-nə qarşı AR İXM 493-cü maddəsini nəzərdə tutaraq inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Bu protokolla razı deyil, o əsassızdır və qanunsuzdur. Odur ki, iş materialına qoşma olunmuş protokoldan bilinir ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsi xx.xx.2025-ci il tarixli protokolu tərtib edərək, bu protokol barədə ADİT MMC-nin rəhbərliyinə və ya nümayəndəyə hər hansı məlumat verməmiş, protokolla tanış etməmişdir. Bakı Baş Gömrük İdarəsinin protokolu ilə AR İXM-nin 57-1.1.2-ci maddəsinin (inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin sənədlər barədə məlumatlandırılması), 100.3-cü maddəsinin (inzibati xəta haqqında protokol), 101-ci maddəsinin (inzibati xəta haqqında protokolun tərtib edilməsi müddəti), 103-cü maddəsinin (protokolun baxılması üçün göndərilməsi) və s. maddələrinə ziddir. Göründüyü kimi, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin protokolu 17 gün gecikmə ilə tərtib olunub. Onun tərtib edilməsi, məhkəməyə göndərilməsi barədə heç bir xəbər verməyib, ondan da artıq protokolla tanış etməyiblər. Ondan da artıq, həmin müddət ərzində, o da xx.xx.2025-ci il tarixdə bəyannamə təqdim olunmuş, gömrük rüsumları ödənilib və mal çıxarılıb. Bəyannamə təqdim edilməsi üçün qanunla nəzərdə tutulmuş 15 gün ərzində mümkün olmadı, o da Bakı Baş Gömrük İdarəsinin əməkdaşları günahından. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin əməkdaşları bildirmişdilər ki, biz təqdim etmək istədiyimiz bəyannamədə gömrük dəyəri düzgün göstərilməyib və buna dair ancaq xx.xx.2025-ci il tarixdə malın dəyəri artırılması ilə bağlı bildiriş verilmişdir. Məhkəməyə təqdim olunmuş ilkin və təzə bəyannamədən görünür ki, malın dəyərində 5932,28 manat məbləğində uyğunsuzluq aşkar edilmişdir. Hesab edir ki, belə bir halda Bakı Baş Gömrük İdarəsi və məhkəmələr AR Gömrük məcəlləsinin 149.3-cü maddəsinə yox, həmin məcələnin 149.4, 150.5-ci maddələrinə istisnad etməlidirlər. Bununla bağlı hesab edir ki, AR İXM-nin 493-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi olmayıb. Belə halda, həmin məcəllənin 53.2-ci inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Şəxs MMC-i öz cəzasını almışdır. Belə ki, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin bildirişə əsasən malın dəyəri 41 faiz, artırmış və həmin məbləğə görə də gömrük rüsumları ödəmişlər. Odur ki, göstərilənlərə əsasən o, hüquqi şəxsin barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumatlandırılmış Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Bakı Baş Gömrük İdarəsinin səlahiyyətli nümayəndəsi gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 64.3-cü maddəsinə əsasən, işə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Bakı Baş Gömrük İdarəsinin səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş; “Gömrük xidmətinin Vahid avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemindən” əldə olunmuş “malların çatdırılması və boşaldılması” barədə çıxarışdan və xx.xx.2025-ci il tarixli, **********5472 sorğu nömrəli qısa idxal bəyannaməsindən görünür ki, Şəxs ünvanına idxal edilmiş yük ölkə ərazisinə xx.xx.2025-ci il tarixdə, saat 05:28-də “Qırmızı Körpü” gömrük postundan keçirilməklə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olmuş, lakin həmin mallara dair gömrük bəyannaməsi rəsmiləşdirilməsi üçün gömrük orqanına təqdim edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Əməliyyat və Təhqiqat İdarəsinin Təhqiqat Şöbəsinin böyük təhqiqatçısı, gömrük xidməti kapitanı X3 tərəfindən tərtib edilmiş İXM-nin 493-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında 02 oktyabr 2025-ci il tarixli 00100-02961/25 nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs MMC tərəfindən gömrük bəyannaməsi Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsində müəyyən edilmiş müddətdə təqdim edilmədiyindən, hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin barəsində İXM-nin 493-cü maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. “Gömrük xidmətinin Vahid avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemindən” əldə olunmuş “malların çatdırılması və boşaldılması” barədə çıxarışdan və xx.xx.2025-ci il tarixli, **********3657 sorğu nömrəli qısa idxal bəyannaməsindən görünür ki, Şəxs ünvanına idxal edilmiş yük ölkə ərazisinə xx.xx.2025-ci il tarixdə, saat 08:21-də “Qırmızı Körpü” gömrük postundan keçirilməklə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olmuş, lakin həmin mallara dair gömrük bəyannaməsi rəsmiləşdirilməsi üçün gömrük orqanına təqdim edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Əməliyyat və Təhqiqat İdarəsinin Təhqiqat Şöbəsinin böyük təhqiqatçısı, gömrük xidməti kapitanı X3 tərəfindən tərtib edilmiş İXM-nin 493-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında 02 oktyabr 2025-ci il tarixli 00100-02953/25 nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs MMC tərəfindən gömrük bəyannaməsi Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsində müəyyən edilmiş müddətdə təqdim edilmədiyindən, hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin barəsində İXM-nin 493-cü maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Gömrük bəyannaməsi üzrə elektron çıxarışdan görünür ki, hüquqi şəxs tərəfindən gecikmə ilə təqdim edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, **********9084 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi malların gömrük dəyərinin dürüstləşdirilməsi və ya ixracatçı tərəfindən təklif edilən endirimlərin ticarət məqsədi barədə müvafiq sənədlərin təqdim edilməsi üçün geri qaytarılmışdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati XətalarMəcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur; 9.1-ci maddəsinə əsasən, İnzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır; 12.1-ci maddəsində göstərilir ki, həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 18.1-ci maddəsinə əsasən, hüquqi şəxslər, o cümlədən xarici hüquqi şəxslər və xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar; 31.3-cü maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır; 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir; 493-cü maddəsinə əsasən, gömrük bəyannaməsinin və onunla birgə təqdim edilməli olan sənədlərin Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsində müəyyən edilmiş müddətdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanına təqdim edilməməsinə görə - fiziki şəxslər əlli manat məbləğində, vəzifəli şəxslər yüz əlli manat məbləğində, hüquqi şəxslər üç yüz manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2014-cü il tarixli, 263 saylı “Gömrük sərhədindən keçirilən malların və nəqliyyat vasitələrinin bəyan edilməsi qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında qərarın 3.6-cı bəndinə əsasən gömrük ərazisinə gətirilən mallara dair gömrük bəyannaməsi həmin mallar gömrük ərazisinə gətirilən yerdəki gömrük orqanına, daxili tranzit xüsusi gömrük proseduru həyata keçirildikdə isə təyinat gömrük orqanına təqdim edildiyi tarixdən 15 gündən gec olmayaraq verilməlidir. Məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş inzibati xəta haqqında protokol və inzibati materialda olan digər sənədlərlə sübuta yetirilmişdir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs Şəxs ünvanına ixracatçı Çin Xalq Respublikasından göndərilmiş mallara dair xx.xx.2025-ci il tarixli, **********5472 sorğu nömrəli qısa idxal bəyannaməsinin verilməsinə baxmayaraq, həmin mallara dair 15 (on beş) gün müddətində gömrük bəyannaməsi təqdim edilməmişdir. Bundan əlavə, hüquqi şəxs Şəxs ünvanına ixracatçı Çin Xalq Respublikasından göndərilmiş mallara dair xx.xx.2025-ci il tarixli, **********3657 sorğu nömrəli qısa idxal bəyannaməsinin verilməsinə baxmayaraq, həmin mallara dair 15 (on beş) gün müddətində gömrük bəyannaməsi təqdim edilməmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı hüquqi şəxs Şəxs barəsində məsuliyyəti yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə törədilmiş inzibati xətaların xarakterini, məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini nəzərə alıb, iş üzrə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 493-cü maddəsi ilə təqsirli bilinməli və barəsində həmin maddənin sanksiyası həddində cərimə növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 18.5, 114-115, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə R A R A A L D İ: Hüquqi şəxs Şəxs MMC Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 493cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək, 300 (üç yüz) manat məbləğində cərimə edilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova