Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(011)-979/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(011)-979/2020 18.08.2020 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İbrahimli İbrahim Adil oğlunun sədrliyi, Əliyeva Nailə Namiq qızının katibliyi ilə, Şikayətçi X1 iştirakı ilə, X1 Bakı şəhər Dövlət X7 xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarının ləğv edilərək icraata xitam verilməsinə dair şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ M: X5 məhkəməyə müraciət edərək, Azərbaycan Respublikası DİN Bakı şəhəri DYPİ tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixli İXP3266784 nömrəli protokol əsasında qəbul edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh tətbiq edilməsi barədə qərarını ləğv edərək iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. X4 Arif oğlu şikayət ərizəsini onunla əsaslandırmşdır ki, xx.xx.2020-ci il tarixdə onun barəsində polis əməkdaşının qanuni tələbinə tabe olmamağa və əks istiqamətli hərəkət zolağına çıxmadan manevr etməyə görə İXP3266784 nömrəli protokol tərtib edilmişdir. Həmin protokol əsasında mən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1 və 327.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilmişdir. Lakin həmin dövrdə o, nəinki polis əməkdaşının qanuni tələbinə tabe olmamış, ümumiyyətlə heç bir qayda pozuntusu törətməmişdir. Protokoldan aidiyyəti üzrə şikayət versə də qaydaları pozması barədə ona hər hansı təsdiqedici fakt (sübut) və ya videogörüntü təqdim edilməmişdir. Ona görə də qeyd edilən qərar tam qanunsuz və əsassız olduğu üçün şikayət vermək məcburiyyətində qalmışdır.Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Kollegiyasının 2017-ci il 12 may tarixli Q25-001-17 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Yol-patrul xidməti haqqında Təlimat”ın 7.4-cü bəndinə əsasən nəqliyyat vasitələri “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 85-ci maddəsində nəzərdə tutulan hallarda dayandırıla bilər. Məhkəmə iclasında X4 Arif oğlu şikayət ərizəsində göstərilənlərə uyğun eyni məzmunlu izahat verərək, Bakı şəhər Dövlət Polis İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarının ləğv edilməsi və iş üzrə icraata xitam verilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə qanunamüvafiq qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, Bakı şəhər Dövlət X7 səlahiyyətli nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Bakı şəhər Dövlət X7 səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakı oladan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə şikayətçinin izahatını və iş material-larını araşdıraraq hesab edir ki, şikayət qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, hazırda şikayətçi tərəfindən mübahisələndirilən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ilə bağlı məhkəmə aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir: Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8.3-cü maddəsinə əsasən, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində olan şübhələr onun xeyrinə həll olunur. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, kollegial orqanın üzvü, vəzifəli şəxs işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin yuxarıda sadalanan normalarının tələblərindən görünür ki, şəxsin inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün sübutların məcmusu tələb olunur və heç bir sübutun, o cümlədən sübutlardan biri olan inzibati xəta haqqında protokolun və qərarın qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Belə ki, iş materiallarında olan Bakı şəhər Dövlət X7 polis mayoru X2 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarının surətindən görünür ki, X1 xx xxx 2020-ci il tarixində saat 08:00-da idarə etdiyi “Lexus LX 450D minik” markalı ** MG *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə H.Əliyev prospektində yol hərəkəti qaydalarının pozulması hallarına yol verdiyi əsas gətirilərək, barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1-ci və 327.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş və həmin protokol əsasında xx.xx.2020-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmişdir. Həmin qərarda X1 nə qədər məbləğdə cərimə olunduğu göstərilməmişdir. Materiallarına əlavə edilmiş şəxsiyyət vəsiqəsinin məlumatlarından görünür ki, X5 ünvan 1 mənzil 79 ünvanında qeydiyyatdadır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 6.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalara görə inzibati tənbeh bu Məcəlləyə uyğun olaraq tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 6.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın təmin edilməsi tədbirləri tətbiq edilərkən qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunması yuxarı orqanların və vəzifəli şəxslərin idarə nəzarəti ilə, məhkəmə və prokuror nəzarəti ilə və şikayət etmək hüququ ilə təmin edilir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, X1 xx xxx 2020-ci il tarixində saat 08:00-da idarə etdiyi “Lexus LX 450D minik” markalı ** MG *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil ilə H.Əliyev prospektində hərəkət edərkən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı əməkdaşının nəqliyyat vasitəsini saxlamaq tələbinin yerinə yetirilməməsi, əks istiqamətli hərəkət zolağına çıxmadan manevr etmə hallarına yol verdiyi əsas gətirilərək, barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1-ci və 327.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında xx xxx 2020-ci il tarixli İXP seriyalı ******* saylı protokol tərtib edilmişdir. X5 barəsində tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokolla razılaşmadığı üçün Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 124.4-cü maddəsinin tələbinə əsasən tərtib edilmiş protokol baxılması üçün yuxarı səlahiyyətli orqana, yəni Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin Dövlət X9 göndərilmişdir. xx xxxx 2020-ci il tarixində Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi Dövlət X7 polis mayoru Emin Süleymanov tərəfindən işə baxılmış, lakin işə baxılmasının müddəti və yeri haqqında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs X3 məlumat verilməmiş, işə baxılmasında onun iştirakı təmin edilməmiş, xx xxxx 2020-ci il tarixli nömrəsiz inzibati tənbeh vermə haqqında qərar onun iştirakı olmadan qəbul edilmişdir. Həmçinin həmin qərarda X1 nə qədər məbləğdə cərimə olunduğu göstərilməmişdir. Beləliklə, X1 inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatda iştirak etmək hüququ pozulmuş və o, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 61-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş hüquqlarını həyata keçirməkdən məhrum olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 61.1-ci maddəsinə əsasən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin aşağıdakı hüquqları vardır: 61.1.1. inzibati xəta haqqında iş üzrə bütün materiallarla tanış olmaq; 61.1.2. izahat vermək; 61.1.3. sübutlar təqdim etmək; 61.1.4. vəsatət və etirazlar vermək; 61.1.5. işə baxılarkən müdafiəçinin hüquqi yardımından istifadə etmək; 61.1.6. inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın təmin edilməsi tədbirlərinin tətbiqindən və iş üzrə qərardan şikayət vermək; 61.1.7. ana dilində çıxış etmək və icraatın aparıldığı dildə danışa bilmirsə, tərcüməçinin xidmətlərindən pulsuz istifadə etmək; 61.1.8. inzibati xəta hadisəsinin baş verdiyi yer videomüşahidə vasitələrinin (videokameraların) nəzarəti altındadırsa, hadisənin görüntülərinin elektron daşıyıcıda surətini almaq; 61.1.9. yol hərəkəti qaydaları əleyhinə törədilən inzibati xəta, yaxud bu Məcəllənin 353.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə, nəqliyyat vasitəsinin dövlət qeydiyyat nişanının nömrəsi, inzibati xəta sürət həddinin aşılması ilə əlaqədar olduqda sürətölçən cihazın göstəricisi, inzibati xətanın törədilmə yeri və tarixi barədə məlumatlar göstərilməklə, inzibati xətanın törədildiyi anın fotoşəklini almaq. Həmin Məcəllənin 61.2-ci maddəsinə əsasən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər hüquqlardan da istifadə edə bilər. Həmin Məcəllənin 61.3-cü maddəsinə əsasən, izibati xəta haqqında işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin işə şəxsin iştirakı olmadan, yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati tənbeh vermə haqqında qərar Azərbaycan Respublikası inzibati xətalar haqqında qanunvericiliyin tələblərinə riayət edilmədən qəbul edilmişdir. X6 Məhkəməsinin Qavazov Bolqarıstana qarşı xx xxxx 2008-ci il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, sübutlar qiymətləndirilərkən, birqayda olaraq, əsaslı şübhədən kənar standartlar tətbiq edilir (§ 93). Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 63-cü maddəsinin İV bəndinə əsasən Ədalət mühakiməsi həyata keçirilərkən qanunu pozmaqla əldə edilmiş sübutlardan istifadə oluna bilməz. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129.1.3-cü maddəsinə əsasən, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qərarından məhkəməyə verilən şikayət, şikayət verən şəxsin yaşayış yeri və ya hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yer üzrə rayon (şəhər) məhkəməsinə verilir. Həmin Məcəllənin 130.1-ci maddəsinə əsasən, qərarın surəti bu Məcəllənin 57-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət verilə bilər. Həmin Məcəllənin 134.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılaraq aşağıdakı qərarlardan biri qəbul edilir: 134.1.1. qərarın dəyişdirilmədən, şikayətin və ya protestin isə təmin edilmədən saxlanılması haqqında; 134.1.2. bu Məcəllənin 135.1.2 – 135.1.5-ci maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın dəyişdirilməsi haqqında və ya qərarı ləğv edərək yeni qərarın çıxarılması haqqında; 134.1.3. bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında; 134.1.4. bu Məcəllənin 135.1.1 və 135.1.6-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın ləğv edilməsi və inzibati xəta haqqında işin yenidən baxılmaq üçün hakimə, səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) göndərilməsi haqqında; 134.1.5. şikayətə və ya protestə baxılarkən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarı buna səlahiyyəti çatmayan hakimin, orqanın (vəzifəli şəxsin) qəbul etdiyi müəyyən olunduqda, qərarın ləğv edilməsi və işin aidiyyəti üzrə baxılmaq üçün göndərilməsi haqqında. Həmin Məcəllənin 135.1.1 və 135.1.2-ci maddələrində göstərilir ki, müvafiq olaraq, hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) gəldiyi nəticələr üzrə mühüm əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halların araşdırılmaması və hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) gəldiyi nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmaması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üçün əsasdır. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, X1 şikayəti qismən təmin edilməli, Bakı şəhər Dövlət X10 xx xxx 2020-ci il tarixli İXP seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol əsasında qəbul edilmiş xx xxxx 2020-ci il tarixli inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarı ləğv edilməli və iş yenidən baxılması üçün Bakı şəhər Dövlət X9 göndərilməli, qalan hissələrdə isə şikayət təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 128-136-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X1 şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı şəhər Dövlət X7 tərəfindən xx xxx 2020-ci il tarixli İXP seriyalı ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol əsasında qəbul edilmiş xx xxxx 2020-ci il tarixli inzibati xəta haqqında iş üzrə qərar ləğv edilsin və və iş yenidən baxılmaq üçün Bakı şəhər Dövlət X9 göndərilsin. Şikayət qalan hissələrdə təmin edilməsin. Qərardan, rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən İbrahim İbrahimli