Balakən Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(019)-179/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Balakən Rayonu İş № 3(019)-179/2023 04.05.2023 BALAKƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tahirov Zamin Cəbrayıl oğlu, məhkəmə iclas katibi Qədirov İbadullah Şamil oğlunun katibliyi ilə, Türkiyə Respublikası vətəndaşı, xx.xx.1984-cı ildə Türkiyə Respublikası Siirt vilayəti, Kurtalan rayonunda anadan olan, Türkiyə Respublikası, Adana şəhəri, X2 Emre məhəlləsi, 953 ci küçə, ev 75 ünvanında qeydiyyatda olan və yaşayan- Şəxs haqqında Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası İXM) 480-cı maddəsilə icraatı başlanmış inzibati xəta haqqında işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i m: xx.xx.2023-cü il tarixində 05.22 radələrində Gürcüstandan tranzit keçməklə İtaliya Respublikasından Azərbaycan Respublikasına yük gətirən Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxs idarə etdiyi “MERCEDES-BENZ” markalı, 33CTE87/33AJN700 qeydiyyat nişanlı yük nəqliyyat vasitəsi ilə “Mazımqara” gömrük postunun idxal nəzarət xəttinə daxil olub, maşını talvarın altında saxladıqdan sonra, onunla şifahi olaraq üzərində və nəqliyyat vasitəsində bəyan olunmalı hər hansı bir predmetin olub-olmaması barədə sorğu-sual aparılmışdır. Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxs nəqliyyat vasitəsində 20 (iyirmi) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı siqaret olduğunu bildirmişdir. Yoxlama zamanı, bəyan edilmiş 20 (iyirmi) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı siqaretdən əlavə avtomobilin salonunda cihazlar panelinin mərkəzinin aşağı hissəsindən gömrük nəzarətindən gizlədilmiş 10 (on) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı siqaret aşkar olunduğundan Türkiyə Respublikası vətəndaşı Şəxs üzərində, gömrük nəzarətindən gizlədilmiş və ya bəyan olunmayan malların olması ehtimalı olduğu üçün, onun üzərində şəxsi yoxlama aparılması zərurəti yaranmışdır. Keçirilmiş şəxsi yoxlama zamanı Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxs bədəninə yapışqanlı lentlə sarılmış halda 60 (altmış) qutu “Marlboro touch one” markalı gömrük nəzarətindən gizlədilmiş siqaretlər aşkar olunmuşdur. İşə baxılmasının yeri və müddət haqqında vaxtında məlumatlandırılmış barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında onlardan vəsatət daxil olmamış, yaxud belə vəsatət rədd edilməmişdir. Oona görə də Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3-cü və 62.4-cü maddələrinə əsasən işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edirəm. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin işə şəxsin iştirakı olmadan yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 62.4-cü maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə zərərçəkmiş şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin şəxsin iştirakı olmadan işə yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. İş materiallarını araşdırıb, işdəki sübutlara hüquqi qiymət verərək, hesab edirəm ki, Şəxsnın Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsində təqsirli olması sübuta yetirilir. Həm də Şəxsnın əməli Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsilə düzgün tövsif edilmişdir. İnzibati materialda olan «Mazımqara» gömrük postunun rəisi X1 Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin rəisinin müavini Məhəmməd Qasımova yazdığı xx.xx.2023-ci il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2023-cü il tarixində Gürcüstandan tranzit keçməklə İtaliya Respublikasından Azərbaycan Respublikasına yük gətirən Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxs idarə etdiyi “MERCEDES-BENZ” markalı, 33CTE87/33AJN700 qeydiyyat nişanlı yük nəqliyyat vasitəsi ilə “Mazımqara” gömrük postunun idxal nəzarət xəttinə daxil olub, maşını talvarın altında saxladıqdan sonra, onunla şifahi olaraq üzərində və nəqliyyat vasitəsində bəyan olunmalı hər hansı bir predmetin olub-olmaması barədə sorğu-sual aparılmışdır. Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxs nəqliyyat vasitəsində 20 (iyirmi) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı siqaret olduğunu bildirmişdir. Yoxlama zamanı, bəyan edilmiş 20 (iyirmi) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı siqaretdən əlavə avtomobilin salonunda cihazlar panelinin mərkəzinin aşağı hissəsindən gömrük nəzarətindən gizlədilmiş 10 (on) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı siqaret aşkar olunduğundan Türkiyə Respublikası vətəndaşı Şəxs üzərində gömrük nəzarətindən gizlədilmiş və ya bəyan olunmayan malların olması ehtimalı olduğu üçün, onun üzərində şəxsi yoxlama aparılması zərurəti yaranmışdır. Keçirilmiş şəxsi yoxlama zamanı Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxs bədəninə yapışqanlı lentlə sarılmış halda 60 (altmış) qutu “Marlboro touch one” markalı gömrük nəzarətindən gizlədilmiş siqaretlər aşkar olunmuşdur. Aşkar olunmuş ümilikdə 70 (yetmiş) qutu siqaretlər protokollar tərtib olunaraq götürülmüşdür. xx.xx.2023-ci il tarixdə saat 05.22 radələrində “Mazımçay” gömrük postunda Türkiyə Respublikasının vətəndaşı Şəxsnın idarə etdiyi “MERCEDES-BENZ” markalı, 33CTE87/33AJN700 qeydiyyat nişanlı yük nəqliyyat vasitəsində gömrük nəzarətindən gizlədilmiş və ya bəyan olunmayan 10 (on) qutu “AMERİCAN LEGEND” markalı və Şəxs bədəninə yapışqanlı lentlə sarılmış halda 60 (altmış) qutu “Marlboro touch one” markalı siqaretlərin aşkar olunması xx.xx.2023-ci il tarixli nəqliyyat vasitəsinin və malların yoxlaması haqqında protokolda, xx.xx.2023-cü il tarixli şəxsi yoxlama aparılması haqqında protokolda, 27 mart 2023-cü il tarixli barəsində icraat aparılan şəxsin sorğu-sual edilməsi haqqında protokolda, məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizasının xx.xx.2023-cü il tarixli 9/2250 nömrəli rəyində və xx.xx.2023-ci il tarixli, 11000-02138/23 №-li inzibati xəta haqqında protokolda və digər iş materiallarında öz təsdiqini tapmışdır. İş materiallarında olan 27 mart 2023-cü il tarixli barəsində icraat aparılan şəxsin sorğusual edilməsi haqqında protokoldan görünür ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs verdiyi izahatında idarə etdiyi “MERCEDES-BENZ” markalı, 33CTE87/33AJN700 qeydiyyat nişanlı yük nəqliyyat vasitəsinin kabinasında, sürücünün başı üzərindəki çəkməcənin arxa hissəsində 10 (on) qutu “AMERİCAN LEGEND” və üzərində 60 (altmış) qutu “Marlboro touch one” markalı siqaretləri gömrük orqanlarına bəyan etməyərək gömrük nəzarətindən gizlətməsini və gömrük əməkdaşları tərəfindənxx.xx.2023-cü il tarixdə “Mazımqara” gömrük postunda həmin siqaretlərin aşkar olunmasını etiraf etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizasının xx.xx.2023-ci il tarixli, 9/2250 saylı rəyindən görünür ki, ekspertiza tədqiqatına təqdim edilmiş nümunələrə əsasən 2 adda siqaretlərin xx.xx.2023-ci il tarixə olan ümumilikdə orta bazar qiyməti təxminən 450 manat müəyyən edilir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ekspertiza xərclərinə dair xx.xx.2023-ci il tarixli, 9/2250 №-li bildirişindən görünür ki, iş üzrə aparılmış məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizası tədqiqatının dəyəri 50 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyi bu Məcəllədən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 2-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını,əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını,ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 3-cü maddəsinə görə yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutlmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən gizlədilməklə keçirilməsinə, yəni gizli saxlanc yerlərindən və ya malların aşkar edilməsini çətinləşdirən digər üsullardan istifadə edilməklə, yaxud bir qəbildən olan malların digər şəklə salınmaqla keçirilməsinə görə, bu az miqdarda olduqda,Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 479-cu maddəsinin «Qeyd» hissəsinə əsasən bu Məcəllənin 479- 481, 482.1 və 482.2-ci maddələrində “az miqdarda olduqda” dedikdə, əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. İşdəki sübutlara hüquqi qiymət verərək, hesab edirəm ki, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir, onun əməli Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsilə düzgün tövsif edilmişdir, Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və onun barəsində inzibati tənbeh tətbiq olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 21-ci maddəsinə görə, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.2-ci maddəsinin tələbinə görə fiziki və vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. İş materialları ilə Şəxsnın məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 26.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxsin xüsusi mülkiyyətində olan, inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş hallarda həmin predmetin məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsindən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 26.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. Törədilmiş xətanın xarakterini, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini və məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdırılan halların olmamasını nəzərə alaraq, Şəxs barəsində inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan malların müsadirəsi (məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsi) tənbehinin tətbiq edilməsini qanuni və əsaslı hesab edirəm. Həmçinin belə nəticəyə gəlirəm ki, iş üzrə 50 manat ekspertiza xərci Azərbaycan Respublikasının Dövlət büdcəsinə aid edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 55.1.1-ci maddəsinə əsasən zərər çəkmişlərə, şahidlərə, onların qanuni nümayəndələrinə, hal şahidlərinə, ekspertlərə, mütəxəssislərə və tərcüməçilərə verilmiş məbləğlər inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflərə daxildir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 55.2-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər barəsində inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflər dövlət hesabına ödənilir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 49-51, 114, 115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, q ə r a r a a l d ı m: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin və ondan aşkar olunaraq götürülmüş inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan və Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin «Mazımqara» gömrük postunda saxlanılan 10 (on) qutu “AMERİCAN LEGEND” və 60 (altmış) qutu “Marlboro” markalı siqaretlər müsadirə edilsin (məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçirilsin); iş üzrə 50 manat ekspertiza xərci Azərbaycan Respublikasının Dövlət büdcəsinə aid edilsin. Qərardan surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Balakən Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Zamin Tahirov