Balakən Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(019)-37/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Balakən Rayonu İş № 3(019)-37/2023 07.02.2023 BALAKƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Balakən Rayon Məhkəməsinin hakimi Tahirov Zamin Cəbrayıl oğlu, məhkəmə iclas katibi Qədirov İbadullah Şamil oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs Şəxs (bundan sonra Şəxs MMC) nümayəndəsi-direktoru X1 iştirakı ilə hüquqi ünvanı Zaqatala rayonu Yuxarı Tala kəndi olan Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası İXM) 483-cü maddəsilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i m: Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmuşdur ona görə ki, Şəxs MMC tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi əsasında Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin Balakən Gömrük Postunda rəsmiləşdirilərək ixrac olunmuş «qurudulmuş xurma» yükünün müqabilində qaytarılmalı olan 270000 ABŞ dolları (45900 manat, kurs:1 ABŞ dolları=1,70 AZN) məbləğində vəsaitdən 43 ABŞ dolları (73,10 manat, kurs:1 ABŞ dolları =1,70 AZN) məbləğində vəsaitin müvəkkil bank hesabına köçürülməsi təmin edilməmişdir. Bu barədə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixli, 11000-00375/23 nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmuşdur. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxs hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin nümayəndəsi-direktoru X2 Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində hüquqi şəxsi təqsirli bilməyərək, izahatında göstərdi ki, Şəxs MMC tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixli SAR/1121 nömrəli müqavilə əsasında xx.xx.2021-ci il tarixli **********7799 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə 30000 ABŞ dolları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********9940 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə 25000 ABŞ dolları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə isə 27000 ABŞ dolları dəyərində mal ixraxc edilmişdir. Qeyd edilən gömrük bəyənnamələri üzrə ixrac edilmiş malların dəyəri hissə-hissə Şəxs MMC-nin müvəkkil bank hesabına köçürülmüşdür. Köçürülən vəsaitlərə görə banklararası xidmət haqqı tutulduğu üçün müvəkkil bank bütün köçürmələrin xidmət haqqısını xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə köçürülən vəsaitdən tutmuşdur. Buna görə də gömrük bəyənnamələri müvəkkil bank tərəfindən konsiqnasiya edilən zaman Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sisteminə sonuncu qeyd edilən gömrük bəyənnaməsi üzrə ümumilikdə 43 ABŞ dolları məbləğində vəsait kəsr, yəni köçürülməmiş vəsait olaraq işlənmişdir. Bu xətanın törədilməsində heç bir təqsirləri yoxdur. İnzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsini xahiş edir. İşə baxılmasının yeri və vaxtı haqqında məlumat verilməsinə baxmayaraq inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş və işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 62.4-cü maddəsinə əsasən işə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İnzibati materialda olan sənədlərdən görünür ki, hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsilə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata başlanmış, Şəxs MMC tərəfindən konsiqnasiya yolu ilə ixrac olunmuş və şirkətin müvəkkil bankdakı hesabına məcburi qaydada köçürülməli olan 43 ABŞ dolları (73,10 AZN) məbləğində xarici valyutanın geri qaytarılmamasının səbəbi ilə bağlı hüquqi şəxs Şəxs MMC-nin nümayəndəsi-direktoru gömrük idarəsinin elektron poçt ünvanına məktub yazaraq bildirmişdir ki, Şəxs MMC tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixli SAR/1121 nömrəli müqavilə əsasında xx.xx.2021-ci il tarixli **********7799 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə 30000 ABŞ dolları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********9940 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə 25000 ABŞ dolları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə isə 27000 ABŞ dolları dəyərində mal ixraxc edilmişdir. Qeyd edidlən gömrük bəyənnamələri üzrə ixrac edilmiş malların dəyəri hissə-hissə Şəxs MMC-nin müvəkkil bank hesabına köçürülmüşdür. Köçürülən vəsaitlərə görə banklararası xidmət haqqı tutulduğu üçün müvəkkil bank bütün köçürmələrin xidmət haqqısını xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə köçürülən vəsaitdən tutmuşdur. Buna görə də gömrük bəyənnamələri müvəkkil bank tərəfindən konsiqnasiya edilən zaman Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sisteminə sonuncu qeyd edilən gömrük bəyənnaməsi üzrə ümumilikdə 43 ABŞ dolları məbləğində vəsait kəsr, yəni köçürülməmiş vəsait olaraq işlənmişdir. Məhkəmə işdəki sübutlara hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın tərkibi olmadığı üçün hazırki iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyi bu Məcəllədən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 2-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 3-cü maddəsinə görə yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Xarici iqtisadi fəaliyyətin həyata keçirilməsi nəticəsində əldə edilmiş və Azərbaycan Respublikasının müvəkkil olunmuş banklarının hesablarına məcburi qaydada köçürülməli olan az miqdarda xarici valyuta vəsaitlərinin xaricdən qaytarılmamasına görə Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsində inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarında olan sənədlərlə (xx.xx.2021-ci il tarixli kontrakt, xx.xx.2021-ci il tarixli **********7799 saylı gömrük bəyənnaməsi, xx.xx.2022-ci il tarixli **********9940 saylı gömrük bəyənnaməsi, xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi, X3 rəisi X4 Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin rəis müavini Məhəmməd Qasımova ünvanladığı xx.xx.2022-ci il tarixli raport, xx.xx.2023-cü il tarixli 11000-00375/23 №-li inzibati xəta haqqında protokol, Şəxs MMC-nin Balakən Rayon Məhkəməsinə ünvanladığı xx.xx.2023cü il tarixli 01 saylı arayış-məktub və sair sənədlərlə) təsdiq olunur ki, Şəxs MMC tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixli SAR/1121 nömrəli müqavilə əsasında xx.xx.2021-ci il tarixli **********7799 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə 30000 ABŞ dolları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********9940 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə 25000 ABŞ dolları, xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə isə 27000 ABŞ dolları dəyərində mal SARMANT-UG LLC şirkətinə ixraxc edilmişdir. Qeyd edilən gömrük bəyənnamələri üzrə ixrac edilmiş malların dəyəri hissə-hissə Şəxs MMC-nin müvəkkil bank hesabına köçürülmüşdür. Köçürülən vəsaitlərə görə banklararası xidmət haqqı tutulduğu üçün müvəkkil bank bütün köçürmələrin xidmət haqqısını xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə köçürülən vəsaitdən tutmuşdur. Buna görə də gömrük bəyənnamələri müvəkkil bank tərəfindən konsiqnasiya edilən zaman Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sisteminə xx.xx.2022-ci il tarixli **********8711 saylı gömrük bəyənnaməsi üzrə ümumilikdə 43 ABŞ dolları məbləğində vəsait kəsr, yəni köçürülməmiş vəsait olaraq işlənmişdir. Faktiki olaraq 43 ABŞ dolları (73,10 AZN) vəsaitin Azərbaycan Respublikasına qayıtmaması barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin təqsiri olmadan baş vermişdir. Göstərilənləri, 43 ABŞ dollarının (73,10 manatın) Azərbaycan Respublikasına qayıtmamasının barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs MMC-nin iradəsindən asılı olmayaraq baş verməsini və bunda onun təqsirinin olmamasını nəzərə alaraq, hesab edirəm ki, Şəxs MMC Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməmişdir. Başqa sözlə, Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi mövcud deyildir. Şəxs MMC-nin barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat başlamış orqanın vəzifəli şəxsi tərəfindən Şəxs MMC-nin Azərbaycan Respublikası İXMnin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsində təqsirli olmasını təsdiq edən əsaslı şübhədən uzaq, faktlar barəsində eyni cür təkzibedilməz nəticələrə gəlməyə əsas yaradan hər hansı mötəbər sübutlar məhkəməyə təqdim olunmamışdır. Halbuki qanuna görə bu vəzifə həmin orqanın vəzifəli şəxsinin üzərinə düşür. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 8.1-ci maddəsinə görə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 8.2-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 8.3-cü maddəsinin tələbinə görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Göründüyü kimi, Şəxs MMC-nin xarici iqtisadi fəaliyyətin həyata keçirilməsi nəticəsində Azərbaycan Respublikasının müvəkkil olunmuş bankının hesabına məcburi qaydada köçürülməli olan qalan 43 ABŞ dolları (73,10 manat) məbləğində vəsaitin köçürülməməsində təqsiri mövcud deyildir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 53.0.2-ci maddəsinə görə inzibati xəta tərkibi olmadıqda, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. İnzibati material üzrə araşdırılan sübutların məcmusunu hərtərəfli, tam və obyektiv qiymətləndirərək, hesab edirəm ki, Şəxs MMC-nin Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsiri sübut yetirilmədiyindən, onun əməlində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibi olmadığından, Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 483-cü maddəsilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 18, 31, 53, 105.1, 109.2, 114-115, 117 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, qəraraaldım: Əməlində inzibati xəta tərkibinin olmamasına görə Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 483-cü maddəsilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində qərarı qəbul etmiş Balakən Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Zamin Tahirov