Balakən Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(019)-418/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Balakən Rayonu İş № 3(019)-418/2022 08.12.2022 BALAKƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tahirov Zamin Cəbrayıl oğlu, məhkəmə iclas katibi Qədirov İbadullah Şamil oğlunun katibliyi ilə, Türkiyə Respublikasının vətəndaşı, xx.xx.1984-cü ildə Türkiyə Respublikasının Şanlı Urfa vilayəti, Birecik rayonunda anadan olan, Türkiyə Respublikası, Şanlı Urfa vilayəti, Birecik rayonu, Adalar səmti, ev 5 ünvanda qeydiyyatda olan və yaşayan- X2 haqqında Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası İXM) 480-cı maddəsilə icraatı başlanmış inzibati xəta haqqında işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i m: xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 22:30 radələrində Gürcüstan Respublikasından «Mazımqara» gömrük postunun idxal gömrük nəzarəti xəttinə daxil olan Türkiyə Respublikasının vətəndaşı X1 idarə etdiyi «Mersedes-Benz» markalı, 27U6103/27ADB180 dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsinin kabinasında cihazlar panelinin içərisindəki boşluqdan 40 qutu «Marlboro touch one» markalı, hər birindən 10 qutu olmaqla kabinanın sağ və sol qapılarında olan səs gücləndiricilərin arxasındakı boşluqdan 20 qutu «Marlboro touch one» markalı, nəqliyyat vasitəsinin mühərrikinin hava filtirinin içərisindən 30 qutu «Marlboro touch one» markalı və 15 qutu «LARK» markalı gömrük nəzarətindən gizlədilmiş siqaretlər aşkar edilmişdir. İşə baxılmasının yeri və müddət haqqında vaxtında məlumatlandırılmış barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs X2 və Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş və işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında onlardan vəsatət daxil olmamışdır. Ona görə də Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3-cü və 62.4-cü maddələrinə əsasən işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edirəm. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 61.3-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin işə şəxsin iştirakı olmadan yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 62.4-cü maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə zərərçəkmiş şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin şəxsin iştirakı olmadan işə yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. İş materiallarını araşdırıb, işdəki sübutlara hüquqi qiymət verərək, hesab edirəm ki, X1 Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsində təqsirli olması sübuta yetirilir. Həm də X1 əməli Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsilə düzgün tövsif edilmişdir. Belə ki, inzibati materialda olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsi Əməliyyat-Təhqiqat İdarəsinin rəisi X5 Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin rəis müavini Azər Leysanova yazdığı xx.xx.2022-ci il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 22:30 radələrində Gürcüstan Respublikasından «Mazımqara» gömrük postunun idxal gömrük nəzarəti xəttinə daxil olan Türkiyə Respublikasının vətəndaşı X1 idarə etdiyi «Mersedes-Benz» markalı, 27U6103/27ADB180 dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsinin kabinasında cihazlar panelinin içərisindəki boşluqdan 40 qutu «Marlboro touch one» markalı, hər birindən 10 qutu olmaqla kabinanın sağ və sol qapılarında olan səs gücləndiricilərin arxasındakı boşluqdan 20 qutu «Marlboro touch one» markalı, nəqliyyat vasitəsinin mühərrikinin hava filtirinin içərisindən 30 qutu «Marlboro touch one» markalı və 15 qutu «LARK» markalı gömrük nəzarətindən gizlədilmiş siqaretlər aşkar edilmiş və götürülmüşdür. xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 22:30 radələrində Gürcüstan Respublikasından «Mazımqara» gömrük postunun idxal gömrük nəzarəti xəttinə daxil olan Türkiyə Respublikasının vətəndaşı X1 idarə etdiyi «Mersedes-Benz» markalı, 27U6103/27ADB180 dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsinin kabinasında cihazlar panelinin içərisindəki boşluqdan 40 qutu «Marlboro touch one» markalı, hər birindən 10 qutu olmaqla kabinanın sağ və sol qapılarında olan səs gücləndiricilərin arxasındakı boşluqdan 20 qutu «Marlboro touch one» markalı, nəqliyyat vasitəsinin mühərrikinin hava filtirinin içərisindən 30 qutu «Marlboro touch one» markalı və 15 qutu «LARK» markalı gömrük nəzarətindən gizlədilmiş siqaretlərin aşkar edilməsi xx.xx.2022-ci il tarixli nəqliyyat vasitəsinin və malların yoxlaması haqqında protokolda, xx.xx.2022-ci il tarixli barəsində icraat aparılan şəxsin sorğu-sual edilməsi haqqında protokolda və xx.xx.2022-ci il tarixli, 11000-3441/22 №-li inzibati xəta haqqında protokolda və digər iş materiallarında öz təsdiqini tapmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizasının xx.xx.2022ci il tarixli, 9/7126 saylı rəyindən görünür ki, ekspertiza tədqiqatına təqdim edilmiş 90 qutu «Marlboro touch one» siqaretlərinin xx.xx.2022-ci il tarixə ümumi qiyməti 720 manat, 15 qutu «LARK» markalı siqaretlərin ümumi qiyməti 90 manat olmaqla siqaretlərin orta bazar qiyməti təxminən 810 manat müəyyən edilir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ekspertiza xərclərinə dair xx.xx.2022-ci il tarixli, 9/7126 №-li bildirişindən görünür ki, iş üzrə aparılmış məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizası tədqiqatının dəyəri 100 manat təşkil edir. 28 sentyabr 2022-ci il tarixli barəsində icraat aparılan şəxsin sorğu-sual edilməsi haqqında protokolda Türkiyə Respublikasının vətəndaşı X2 idarə etdiyi «Mersedes-Benz» markalı, 27U6103/27ADB180 dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsinin kabinasında cihazlar panelinin içərisindəki boşluqda 40 qutu «Marlboro touch one» markalı, hər birindən 10 qutu olmaqla kabinanın sağ və sol qapılarında olan səs gücləndiricilərin arxasındakı boşluqda 20 qutu «Marlboro touch one» markalı, nəqliyyat vasitəsinin mühərrikinin hava filtirinin içərisində 30 qutu «Marlboro touch one» markalı və 15 qutu «LARK» markalı siqaretləri gizlətdiyini və həmin siqaretlərin kömrük işçiləri tərəfindən aşkar olunduğunu etiraf etmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyi bu Məcəllədən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 2-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını,əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını,ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 3-cü maddəsinə görə yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutlmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən gizlədilməklə keçirilməsinə, yəni gizli saxlanc yerlərindən və ya malların aşkar edilməsini çətinləşdirən digər üsullardan istifadə edilməklə, yaxud bir qəbildən olan malların digər şəklə salınmaqla keçirilməsinə görə, bu az miqdarda olduqda, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 479-cu maddəsinin «Qeyd» hissəsinə əsasən bu Məcəllənin 479- 481, 482.1 və 482.2-ci maddələrində “az miqdarda olduqda” dedikdə, əlli min manatadək olan məbləğ başa düşülür. İşdəki sübutlara hüquqi qiymət verərək, hesab edirəm ki, X2 Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir, onun əməli Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsilə düzgün tövsif edilmişdir. X2 Azərbaycan Respublikası İXM-nin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və onun barəsində inzibati tənbeh tətbiq olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 21-ci maddəsinə görə, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 31.2-ci maddəsinin tələbinə görə fiziki və vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. İş materialları ilə X1 məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 26.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxsin xüsusi mülkiyyətində olan, inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş hallarda həmin predmetin məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsindən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 26.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsində alət və ya inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. Törədilmiş xətanın xarakterini, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini və məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdırılan halların olmamasını nəzərə alaraq, X1 barəsində inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan malların müsadirəsi (məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçməsi) tənbehinin tətbiq edilməsini qanuni və əsaslı hesab edirəm. Həmçinin belə nəticəyə gəlirəm ki, iş üzrə 100 manat ekspertiza xərci Azərbaycan Respublikasının Dövlət büdcəsinə aid edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 55.1.1-ci maddəsinə əsasən zərər çəkmişlərə, şahidlərə, onların qanuni nümayəndələrinə, hal şahidlərinə, ekspertlərə, mütəxəssislərə və tərcüməçilərə verilmiş məbləğlər inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflərə daxildir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 55.2-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər barəsində inzibati xətalar haqqında işlər üzrə məsrəflər dövlət hesabına ödənilir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 49-51, 114, 115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, q ə r a r a a l d ı m: X2 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 480-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin və ondan aşkar olunaraq götürülmüş inzibati xətanın bilavasitə obyekti olan və Qərb Ərazi Baş Gömrük İdarəsinin «Mazımqara» gömrük postunda saxlanılan 90 qutu «Marlboro touch one» markalı və 15 qutu «LARK» markalı siqaretlər müsadirə edilsin (məcburi qaydada və ödənişsiz dövlətin mülkiyyətinə keçirilsin); iş üzrə 100 manat ekspertiza xərci Azərbaycan Respublikasının Dövlət büdcəsinə aid edilsin. Qərardan surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində Balakən Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Zamin Tahirov