Bərdə Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(021)-1034/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bərdə rayonu İş № 3(021)-1034/2023 31.05.2023 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bərdə Rayon Məhkəməsinin hakimi Babaşov Fuad Bəhruz oğlunun sədrliyi, X4 iclas katibliyi, protokol tərtib etmiş şəxs Bərdə Rayon Polis Şöbəsinin İTB-nin sahə rəisi, polis baş leytenantı X2, Zərərçəkmiş şəxs, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirаkları ilə, xx.xx.1958-ci il tarixdə Bərdə rayon Gərənə kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, Bərdə şəhəri Təbriz küçəsi döngə 19, mənzil 9-da yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 157-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətməsinə dair Bərdə rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə, M ü ə y y ə n e t d i: Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM) 157-ci mаddəsi ilə Bərdə rayon Polis Şöbəsində 31 may 2023-cü il tarixdə, MN № ******* nömrəli inzibаti xətа haqqında protokol tərtib edilmişdir ondan ötrü ki, Şəxs 07 mart 2023-cü il tarixdə Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsində yaşayan Zərərçəkmiş şəxs döymüşdür. Protokol tərtib etmiş şəxs Bərdə RPŞ-nin İTB-nin sahə rəisi, polis baş leytenantı X5 məhkəmə iclasında izahat verərək göstərdi ki, Şəxs 07 mart 2023-cü il tarixdə Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsində yaşayan Zərərçəkmiş şəxs döymüşdür. Bərdə Rayon Polis Şöbəsinin təhqiqatçısı, polis mayoru X1 cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə 03 aprel 2023-cü il tarixli qərarına əsasən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İXMnin 157-ci maddəsi ilə inzibati qaydada tədbir görülməsi üçün qərarın surəti RPŞ-nin İTBnə göndərilmişdir. Odur ki, inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək baxılması üçün aidiyyəti üzrə rayon məhkəməsinə gətirmişdir. Məhkəmədən qanuni qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclаsındа barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs öz ifadəsində göstərdi ki, yeddi qız övladı var, qızları hər biri ailəldir. Qızı Nailə 2012-ci ildə Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsi ev 36-da yaşayan Zərərçəkmiş şəxs ilə ailə qurmuş, iki övladı vardır. Mahir uzun müddətdir ki, qızı ilə onun ata evində yaşayır. Bir neçə aydır ki, Nailə ilə Mahir boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət etmişdir. Nailənin övladının biri iflic xəstəsidir, həmin övladı isə onun himayəsində olmuş, digər övladı isə Mahir özü ilə aparmışdır. Sonuncu defə xx.xx.2023-cü il tarixdə Mahir xəstə övladını görmək üçün onu öz evinə apardı. Nailə isə uşağı istəyəndə Mahir uşağı Nailəyə verməmişdir. Uşağını görmək üçün o və Nailə xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 19 radələrində Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsinə Mahirin ata evinə getmişlər, onlar Mahirin evinə gedib nəvəsini tələb etmişlər. Bu zaman qudası Xalidə və onun oğlu Elgün onları qarşılamışlar onlar hər ikisi onun qızı Nailənin üstünü hücum edib onu döymüşlər. Həmin vaxt isə kürəkəni Mahir onun üstünə hücum edərək başı ilə qəsdən onun alın nahiyəsinə vurmuşdur. Həmçinin onun sağ qolunu burub sıxmışdır. Onun alnında və sağ qolunda ağrılar vardır. Əsas tələbi odur ki, Mahir onu döydüyü üçün məsuliyyətə cəlb olunsun. Həmin hadisə xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 19:00 radələrində Bərdə şəhəri, Bakıxanov küçəsi, ev 36-da qudasının evinin həyətində baş vermişdir. Hadisə zamanı kürəkəni Mahir başı ilə qəsdən onun alın nahiyəsinə vurmuş, həmçinin əli ilə onun sağ qolunu burub sıxmışdır. O, onları döyməmiş, ona heç bir xəsarət yetirməmişdir. Həmin vaxtı yaranmış münaqişə ve dava-dalaş təxminən 5-6 dəqiqə davam etmişdir. Hadisə qudasının yaşadığı evdə olmuş, onun ailəsi isə hadisənin şahidi olmuşur. Orada sözlə mübahisə etmişdir. Məhkəmədən ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş edir. Məhkəmə iclasında Zərərçəkmiş şəxs verdiyi izahatında göstərdi ki, 2012-ci ildə X7 ilə ailə qurmuş, iki övladı vardır. Uzun müddətdir ki, qaynatasının evinə köçmüş. Həmin evdə qeydiyyata düşmüş və evi tam olaraq təmir etmişdir. 2022-ci ilin oktyabr ayında yoldaşı Nailənin Taleh adlı Quba rayon sakini ilə telefonda sevgi mövzusunda danışmağını tutmuşdur. Bu zaman O, Talehlə danışmış və yoldaşının uzun müddət onunla telefonda danışdığını bilmiş, bu zaman baldızı Sevinc ondan xahiş etmiş ki, bu işi heç kim bilməsin. Qoy bu evdə qulluqçu kimi qalsın, sən bunu boşama. 2023-cü ilin yanvar ayında ailəsində münaqişə yaranmış və o, ata evinə getmişdir. Bundan sonra xx.xx.2023-cü il tarixde Nailə ondan boşanma ilə bağlı ərizə vermişdir. Bundan sonra o, böyük qızı 10 yaşlı Zeynəbi özü ilə ata evinə aparmışdır. Həmçinin balaca qızı Mələyi isə xx.xx.2023-cü il tarixdə ata evinə aparmışdır. Mələk serebral iflic xəstəsidir. Özü özünü tam idarə edə bilmir. xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 18:30 radələrində o, evdə olduğu zaman birdən eşitmişdir ki, evinin həyətində səs var. O, səsə həyətə çıxmış, görmüşdür ki, anası yerdə uzanıb qaynanası İntizar isə onun üstünə uzanıb. İntizar anası Xalidəni yerdə döyürmüş, Nailə isə Mələyin boynundan və Zeynəbin isə əlindən tutub həyətdən çıxarıb gəldiyi taksi avtomobilinə aparmaq istəyirmiş, O, pilləkənlə yerə düşəndə İntizar ayağa qalxıb Mələyi qucağına alıb maşına doğru qaçmış, O, isə uşağı İntizarın əlindən almaq üçün onun ardınca qaçmış, İntizar avtomobilin qapısını açıb uşağı avtomobilə qoymuş, O, qapını açıb uşağı götürmək istəyəndə İntizar yenidən qapını örtmüş, bu zaman onun sağ əli Vidadi adlı taksi sürücüsünün qızılı rəngli VAZ 2106 markalı avtomobilin qapısının arasında qalıb xəsarət almışdır. Hadisə yerinə gələn qonşusu, Fazil, Ramin və X3 həyətindən çıxarıb sakitləşdirmişlər. Həmin hadisə xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 19:00 radələrində Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsi ev 36-da öz evlərinin həyətində baş vermişdir. Hadisə zamanı qaynanası İntizar VAZ 2106 markalı Vidadi adlı şəxsə məxsus taksi avtomobilinin qapısını qəsdən vuraraq onun sağ əlini qapının arasında qoyaraq onun sağ əlinə xəsarət yetirmişdir. O, Şəxs döyməmiş, ona heç bir xəsarət yetirməmiş, Şəxs alnında olan xəsarət o avtomobilə minən zaman özü öz alnını avtomobilə vurmuşdur. Həmin vaxtı yaranmış münaqişə və dava-dalaş təxminən 5-6 dəqiqə davam etmişdir. Hadisə zamanı səs küyə qonşuları Fazil, Ramin və Bəhruz gəlmişlər və hadisəyə şahid olmuşlar. Məhkəmədən ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesаb edir ki, Şəxs AR.İXM-in 157-ci mаddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir və o, inzibаti qаydаdа məsuliyyətə cəlb оlunmаlıdır. Belə ki, inzibаti xəta haqqında işin mаteriаllarına əlаvə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Bərdə RPŞ-nin İTB-nin sahə rəisi, polis baş leytenantı X5 tərəfindən tərtib edilmiş MN ******* nömrəli protokolda göstərilmişdir ki, Şəxs qız 31 may 2023-cü il tarixdə Zərərçəkmiş şəxs Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsində döymüşdür. Bərdə RPŞ TB-nin baş təhqiqatçısı, polis mayoru X1 cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə 03 aprel 2023-cü il tarixli qərarına əsasən Şəxs əməlində cinayət tərkibi olmadığından barəsində cinayət işinin başlanması rədd edilmişdir. Şəxs barəsində İXM-in 157-ci maddəsi ilə inzibati qaydada tədbir görülməsi üçün qərarın surəti Bərdə RPŞ-nin İTB-yə göndərilmişdir. Həmin qərarda göstərilmişdir ki, AR SN-nin "MTE və PA" ETT Birliyinin Bərdə r/a zona mərkəzinin xx.xx.2023-ci il tarixli 177 nömrəli rəyindən görünür ki, vət: Zərərçəkmiş şəxs bədəni üzərindən məhkəmə-tibb müayinəsi zamanı aşkar edilmiş xəsarətlər-sağ əlin 2-ci 3-cü daraq səviyyəsində kiçik şişkinliyi və qançırı, hər iki diz oynağının ön səthinin sıyrıqları küt əşyanın təsirindən törənmişdir, müddəti xx.xx.2023-cü il tarixə uyğun gəlir və sağlamlığa zərər vurmayan xəsarət olduğu üçün dərəcələri təyin edilmir. İXM-in 157-ci maddəsinə əsasən, döymə və sair zorakı hərəkətlərlə qəsdən fiziki ağrı yetirməyə görə üç yüz manatdan beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə xətanı törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla iki ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş və mötəbərliyi məhkəmədə heç bir şübhə doğurmayan sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, inzibati xəta törədən şəxs Şəxs 07 mart 2023-cü il tarixdə Bərdə şəhəri Bakıxanov küçəsində yaşayan Zərərçəkmiş şəxs döyərək ona fiziki ağrı yetirmişdir. Toplanmış material üzrə araşdırma aparılmış, onun əməlində cinayət tərkibi olmadığından sübutlar qiymətləndirilərək barəsində 31 may 2023-cü il tarixdə Bərdə RPŞ-də İXM-in 157-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmuş və baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. Belə ki, məhkəmə iclasında Bərdə RPŞ TB-nin baş təhqiqatçısı, polis mayoru X1 cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə 03 aprel 2023-cü il tarixli qərarı tədqiq edilərkən müəyyən edildi ki, inzibati xəta törədən Şəxs Zərərçəkmiş şəxs qarşı İXM-in 157-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi hadisənin şahidi olanların izahatları ilə də təsdiq edilmişdir. Belə olan halda Şəxs İXM-in 157-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi təsdiq olunur. Məhkəmə iş üzrə barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxsin, protokol tərtib etmiş şəxsin və zərərçəkmiş şəxsin izаhаtlarını dinləyib və tədqiq edilmiş sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, Şəxs İXM-in 157-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi iş üzrə tоplаnmış materiallarla tam sübuta yetir. Onun inzibati məsuliyyətdən azad edilməsi və iş üzrə icraata xitam verilməsi üçün heç bir əsas yoxdur və Şəxs törətdiyi inzibati xətaya görə tənbeh edilməlidir. İXM-in 76.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 84.2-ci maddəsinə əsasən, heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə Şəxs məhz hansı tənbehin tətbiq edilməsini müzakirə edərkən onun törətmiş olduğu inzibаti xətаnın xаrаkterini və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, onun barəsində inzibati cərimə tənbehi tətbiq edilməlidir. Belə ki, İXM-in 2-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsində isə göstərilir ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutlmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 21-ci maddəsində isə göstərilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmçinin, Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 332.1-ci maddəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” 2015ci il 5 mart tarixli Qərarında formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə, inzibati xətalar sahəsində yaranan münasibətlər təbiətinə görə repressiv (tənbehləndirici) və preventiv (xəbərdaredici) xarakter daşıyır. Çünki səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) xəta törətmiş subyektə qarşı məsuliyyət tədbirlərini tətbiq edərkən inzibati xarakterli məcburetmə səlahiyyətlərinə malikdir. İnzibati xətalar qanunvericiliyi (inzibati-delikt hüququ) təbiətinə görə cinayət qanunvericiliyinə daha yaxındır. Bu hüquq sahələri müəyyən etdikləri qanun pozuntularının ictimai təhlükəliliyi dərəcəsinə görə fərqlənir. İnzibati-delikt normalarının cinayət qanunvericiliyi normalarından fərqi birincinin nisbətən yüngül ictimai təhlükəli əməlləri qadağan etməsi ilə əlaqədardır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Bundan başqa, məhkəmə cəza təyin edən zaman inzibati xətanın xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, həmçinin qeyd olunan əməlin cəmiyyətdə yaratdığı mənfi rezonansı da nəzərə alır. Məhkəmə iclasında müəyyən olunmuşdur ki, inzibati xəta törədən şəxs Şəxs əməlində onun məsuliyyətini yüngülləşdirən hal onun ilk dəfə inzibati xəta törətməsidir. Eyni zamanda məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs əməlində onun məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. Belə olan halda, Şəxs AR.İXM-in 157-ci mаddəsi ilə təqsirli bilinib, bаrəsində 300 (üç yüz) manat inzibati cərimə tənbehi tətbiq edilməsi yolu ilə оnun qаnunlаrа əməl edilməsi ruhundа tərbiyələndirmək, hаbelə gələcəkdə yeni inzibаti xətа törətməsinin qаrşısını аlmаq kimi inzibаti tənbehin məqsədlərinə nаil оlmаq mümkündür. Göstərilənlərə əsаsən və İXM-in 43, 112, 114, 115, 117, 128-130-cu mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q ə r a r a a l d ı: Şəxs AR.İXM-in 157-ci mаddəsi ilə təqsirli bilinib, bаrəsində 300 (üç yüz) manat məbləğində inzibаti cərimə tənbehi tətbiq edilsin. Qərаrın surəti protokol tərtib etmiş şəxsə, inzibаti xətа törətmiş şəxsə və zərərçəkmiş şəxsə göndərilsin. Qərаrın icrаsı Bərdə rаyоn İcra və Probasiya Şöbəsinə həvаlə edilsin. Qərаrın surəti təqdim edildiyi və yа аlındığı gündən 10 (оn) gün müddətində Bərdə Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsi ilə və ya birbaşa Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinə аpellyаsiyа şikаyəti və yа prоtesti verilə bilər. Hаkim: Fuad Babaşov