Bərdə Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(021)-1147/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bərdə rayonu İş № 3(021)-1147/2025 13.01.2026 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Fərman Firidun oğlunun sədrliyi, X1 məhkəmə iclas katibliyi, Protokol tərtib edilmiş orqanın etibarnamə üzrə nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, Ş/V: AA*******, xx.xx.1991-ci ildə Bərdə şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, fərdi əməklə məşğul olan, Bərdə rayonu, Məmmədli kəndində yaşayan Şəxs Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262.2.2-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətməsinə dair Azərbaycan Dövlət Su X3 Suların İstifadəsinə və X5 Xidməti 7 saylı X4 daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M ü ə y y ə n e t d i: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262.2.2-ci mаddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibаti xətаnı törətməkdə təqsirli bilinərək, barəsində Azərbaycan Dövlət Su X3 Suların İstifadəsinə və X5 Xidməti 7 saylı X4 01 sentyabr 2025-ci il tarixdə MN №2366762 saylı inzibati xəta haqqında protokol tərtib оlunаrаq baxılması üçün Bərdə Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. İnzibati xətа hаqqındа prоtоkоl tərtib olunmuşdur ona görə ki, Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə Bərdə rayonu Məmmədli kəndi ərazisində su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə edilməsi halına yol verərək Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262.2.2-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətmişdir. Məhkəmə iclasında Nümayəndə izahatında göstərdi ki, 7 saylı X6 xx.xx.2025-ci il tarixli 12 saylı sərəncamının icrasının təmin edilməsi məqsədi ilə həyata keçirilən nəzarət tədbirləri zamanı Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə Bərdə rayonu Məmmədli kəndi ərazisində su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə edilməsi halına yol verərək Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262.2.2-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətmişdir. Bununla əlaqədar Şəxs su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə edilməsi halına yol verməsi izah olunmuş və izahatı alınmışdır. Şəxs həmin inzibati xətaya yol verməsini əks etdirən foto şəkillər, xətanın aşkarlanması zamanı tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il, 001412 saylı akt və inzibati xətaya yol vermiş Şəxs izahatı iş materiallarına əlavə edilmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsə məlumat verilmiş, lakin o məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə inzibati işə Şəxs iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq belə hesаb edir ki, Şəxs İXM-in 262.2.2-ci mаddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir və o, inzibаti qаydаdа məsuliyyətə cəlb оlunmаlıdır. Belə ki, inzibаti xəta haqqında işin mаteriаllarına əlаvə edilmiş: Azərbaycan Dövlət Su X3 Suların İstifadəsinə və X5 Xidməti 7 saylı X6 baş məsləhətçimüfəttişi X7 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, MN2366762 saylı protokolda göstərilmişdir ki, Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə Bərdə rayonu Məmmədli kəndi ərazisində su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə edilməsi halına yol verərək Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262.2.2-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətmişdir. xx.xx.2025-ci il tarixli aktdan görünür ki, Azərbaycan Dövlət Su X3 Suların İstifadəsinə və X5 Xidməti 7 saylı X6 baş müfəttiş Rəşad Atakişiyev, həmin Bölmənin müfəttişi Ruhil Məstanov və Şəxs iştirakı ilə bu aktı tərtib etmişlər ondan ötrü ki, 7 saylı X6 xx.xx.2025-ci il tarixli 12 saylı sərəncamının icrasının təmin edilməsi məqsədi ilə həyata keçirilən nəzarət tədbirləri zamanı Bərdə rayonu Məmmədli kəndi ərazisində yerləşən əkin təyinatlı torpaq sahəsinə baxış keçirilən zaman Bərdə rayonu Məmmədli kənd sakini Şəxs mülkiyyətində olan 1 ha torpaq sahəsində əkdiyi yonca bitkisinin suvarılması zamanı əkin sahəsinin bir hissəsinə böyük həcmdə su kütləsi toplanaraq su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə olunması faktı aşkar olunmuşdur. Bununlada Şəxs tərəfindən “Su məcəlləsi”nin Su təchizatı və tullatı suları haqqında” Azərbaycan Respublikası qanunun tələbləri pozulmuşdur. Azərbaycan Dövlət Su X2 Su Melorasiya Xidməti X20 X18 Sistemlərinin İstismarı İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, №3-53-2-9/2-405/2025 saylı məlumatından müəyyən olunur ki, Bərdə rayonu Məmmədli kənd sakini Şəxs əkin sahəsi Qarabağ Suvarma kanalından ayrılan P-13 suvarma kanalı və Kür çayından su götürən Məmmədli Üzən nasosu stansiyası vasitəsi ilə suvarılır. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Seriyxa RX, №0645154 Çıxarışın surətindən görünür ki, Bərdə rayonu Məmmədli kəndində yerləşən 5.11 ha torpaq sahəsi X9 adına dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Torpağa Mülkiyyəti Hüququna Dair J№161 saylı Dövlət Aktının surətindən görünür ki, X13, X10, X11, X14, Şəxs və X8 istifadələrinə Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli, 14 saylı qərarı ilə 5.11 ha pay torpaq sahəsi verilmişdir. İnternet vergi idarəsindən çıxarışdan görünür ki, Şəxs vergi ödəyicisi kimi qeydə alınmamışdır. Azərbaycan Respublikasının Su Məcəlləsinin 1-ci maddəsində qeyd edilmşdir ki, Bu Məcəllədə istifadə olunan anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir: su obyekti — relyef formasına uyğun olaraq yerin üstündə və ya yerin təkində suların toplandığı sərhədləri, ölçüləri və xüsusi su rejimi əlamətləri olan təbii formalaşmış landşaft, yaxud geoloji struktur; su ehtiyatları — su obyektlərində yerləşən, istifadə edilən və ya istifadə oluna bilən yerüstü və yeraltı suların həcmi; su obyektinin istifadəçisi — su obyektlərindən istifadə hüququ verilmiş fiziki və ya hüquqi şəxs; su istehlakçısı — öz ehtiyaclarını təmin etmək üçün su obyektlərinin istifadəçisindən su alan fiziki və ya hüquqi şəxs; su təsərrüfatı obyekti — su ehtiyatlarının istifadəsi, bərpası və mühafizəsi ilə əlaqədar yaradılmış sistemlər və qurğular; su obyektlərinin çirklənməsi — suların keyfiyyətini pisləşdirən, su obyektlərinin səthinə, dibinə və ətrafına mənfi təsir edən zərərli maddələrin tökülməsi və ya axıdılması; su obyektlərinin zibillənməsi — su obyektlərindən istifadəni çətinləşdirən əşyaların, bərk maddə hissəciklərinin müxtəlif çeşidli texnogen mənşəli və məişət tullantılarının tökülməsi; suların zərərli təsiri — su altında qalma, subasma, müəyyən əraziyə və ya obyektə yerüstü və yeraltı suların digər təsiri. Məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş və mötəbərliliyi məhkəmədə heç bir şübhə doğurmayan sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə Bərdə rayonu Məmmədli kəndi ərazisində özünün istifadəsində olan torpaq sahəsinin suvarılması zamanı 1 ha hissəsində su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə edilməsi halına yol verərək Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262.2.2-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətmişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 262-ci maddəsi; 262.1. Su obyektlərindən istifadə qaydalarının pozulmasına, yəni: 262.1.1. su obyektlərində hidrotexniki və digər qurğuların özbaşına tikilməsinə; 262.1.2. su obyektlərinin özbaşına tutulmasına; 262.1.3. su obyektlərindən istifadə üzrə lisenziya və ya icazə ilə müəyyən edilmiş şərtlərin pozulmasına görə - fiziki şəxslər üç yüz manatdan beş yüz manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər min beş yüz manatdan iki min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. 262.2. Sudan özbaşına istifadə edilməsinə, yəni: 262.2.1. sudan istifadə etmə limitlərinə əməl edilməməsinə; 262.2.2. su ehtiyatlarından israfçılıqla istifadə edilməsinə; 262.2.3. içməli məişət, texniki və tullantı sularının kənara (çöllərə, küçələrə, rabitə və enerji kommunikasiya şəbəkələrinə) təyinatsız axıdılmasına görə - fiziki şəxslər yüz manatdan yüz əlli manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər səkkiz yüz manatdan min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər iki min manatdan üç min manatadək məbləğdə cərimə edilir. 262.3. Su təchizatı şəbəkəsinə qanunsuz qoşulmaqla suyun talanması nəticəsində az miqdarda ziyan vurulmasına görə - fiziki şəxslər iki yüz manatdan dörd yüz manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər min manatdan min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər iki min beş yüz manatdan üç min beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir. Qeyd: Bu Məcəllənin 262.3-cü maddəsində “az miqdarda” dedikdə, beş min manatdan yuxarı olmayan məbləğ başa düşülür. İXM-in 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. İXM-in 84-cü maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. İXM-in 84.2-ci maddəsinə əsasən, heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə Şəxs hansı inzibati tənbeh növünün tətbiq edilməsini müzakirə edərkən onun törətmiş olduğu inzibаti xətаnın xаrаkterini və barəsində inzibati icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, o, təqsirli olduğu maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati cərimə edilməlidir. Belə ki, İXM-in 2-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. İXM-in 3-cü maddəsində isə göstərilir ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutlmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. İXM-in 9.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. İXM-in 21-ci maddəsində isə göstərilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. İXM-in 31.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Həmçinin məhkəmə İXM-in 32.1.1-ci maddəsinə əsasən Şəxs inzibati tənbeh tətbiq edərkən, inzibati xəta törətmiş şəxsin ilk dəfə inzibati xəta törətməsini onun məsuliyyətini yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alır. Eyni zamanda məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs əməlində onun məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaqla vəzifəli şəxs hesab edilən Şəxs həmin maddə ilə təqsirli bilinib, bir yüz manat məbləğində inzibati cərimə tənbehi tətbiq edilməsi vasitəsilə onun qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq kimi inzibаti tənbehin məqsədlərinə nаil оlmаq mümkündür. Göstərilənlərə əsаsən və İXM-in 43, 112, 114, 115, 117, 128-130-cu mаddələrini rəhbər tutаrаq məhkəmə, Q ə r a r a a l d ı: Şəxs İXM-in 262.2.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib bаrəsində 100 (bir yüz) manat məbləğində inzibаti cərimə tənbehi tətbiq edilsin. Qərаrın surəti inzibаti xətа törətmiş və protokol tərtib etmiş şəxsə göndərilsin. Qərаrın icrаsı Bərdə rаyоn İcra və Probasiya Şöbəsinə həvаlə edilsin. Qərаrın surəti təqdim edildiyi və yа аlındığı gündən 10 (оn) gün müddətində Bərdə rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasına аpellyаsiyа şikаyəti və yа prоtesti verilə bilər. Hаkim: Fərman Abdullayev