Bərdə Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(021)-1159/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bərdə rayonu İş № 3(021)-1159/2023 17.07.2023 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babaşov Fuad Bəhruz oğlunun sədrliyi, X11 iclas katibliyi, protokol tərtib etmiş şəxs X1 və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirаkları ilə, xx.xx.1988-ci il tarixdə Bərdə şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, orta təhsilli, işləməyən, Bərdə şəhəri, Qarabağ küçəsində qeydiyyatda olmaqla yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində müəyyən olunmuş inzibati xəta törətməsinə dair Bərdə rayon İcra və Probasiya Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M ü ə y y ə n e t d i: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM) 528.1-ci mаddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibаti xətаnı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində Bərdə rayon İcra və Probasiya şöbəsində, 17 iyul 2023-cü il tarixdə MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında prоtоkоl tərtib оlunmuşdur. Həmin protokol baxılması üçün Bərdə Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. İnzibati xətа hаqqındа prоtоkоl ona görə tərtib olunmuşdur ki, icra işi üzrə borclu Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızının Bərdə rayon məhkəməsinin 2(021)- 1342/2023 saylı xx.xx.2023-cü il tarixli icra sənədinə əsasən 1400 manat aliment borcu yaranmışdır. Məhkəmə iclasında Bərdə rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X4 izahatında göstərdi ki, Bərdə rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(021)- 1342/2023 nömrəli icra sənədinə əsasən 21 dekabr 2007-ci il təvəllüdlü X5 yetkinlik yaşına çatana qədər hər ay bir uşağın saxlanılması üçün 140 (bir yüz qırx) manat olmaqla, cəmi 280 (iki yüz səksən) manat sabit pul məbləğində aliment cavabdeh X6 iddiaçı X15 verilməlidir. İcra Şöbəsi tərəfindən borcluya dəfələrlə rəsmi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, o borcunu ödəməmiş, icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirməmişdir. Bununla da Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızı barəsində İXMin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunaraq baxılması üçün Bərdə Rayon Məhkəməsinə gətirilmişdir. Hazırda borclunun tələbkara 1400 manat aliment borcu toplanmışdır. Odur ki, məhkəmədən qanuni qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Sədrlik edənin sualına cavabında icra məmuru borcluya icraata başlama haqqında qərarı göndərdiyini, lakin borclunun şəxsən qərarı almasına dair hər hansı məlumatı olmadığını, borclunun özünün könüllü olaraq icra şöbəsinə gəldiyini, icra şöbəsində izahat verməkdən imtina etdiyini, borclunun hazırda himayəsində uşaq olması barədə hər hansı məlumata malik olmadıqlarını bildirdi. Məhkəmə iclаsındа barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızı məhkəmə iclasında çıxış edərək bildirdi ki, onun ünvanına məhkəmə qətnaməsi barədə, icra məsələləri barədə sənəd gəlməyib. Ona görə də aliment ödəməli olduğu barədə məlumat olmayıb. İkinci dəfə ailə həyatı qurduğunu və ikinci evliliyindən bir azyaşlı uşağı olduğunu və həmin uşağın atasının vəfat etməmişdən öncə nikahının pozularaq uşağın onun himayəsinə verildiyini, atasının vəfat etdiyini, uşağı müalicə etdirdiyini, bacısının evində yaşadığını, birinci evlilikdən olan uşaqlarının onun göndərdiyi yemək və geyimləri qəbul etmədiyini bildirmişdir. Bundan başqa Ləman Səmədova hazırki icra sənədinin verilməsinə əsas olmuş qətnamədən apellyasiya şikayəti verəcəyini məhkəməyə bildirmişdir. Odur ki, barəsində tərtib edilmiş Bərdə rayon İcra və Probasiya şöbəsinin protokolunun ləğv edilməsini xahiş edir. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesаb edir ki, Şəxs barədə İXM-in 528.1-ci mаddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməlidir. Belə ki, inzibаti xəta haqqında işin mаteriаllarına əlаvə edilmiş: Bərdə rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(021)-1342/2023 nömrəli icra sənədindən görünür ki, cavabdeh Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızından 21 dekabr 2007-ci il təvəllüdlü X5 və 06 avqust 2009-cu il təvəllüdlü X7 yetkinlik yaşına çatana qədər hər ay bir uşağın saxlanılması üçün 140 (bir yüz qırx) manat olmaqla, cəmi 280 (iki yüz səksən) manat sabit pul məbləğində aliment alınaraq iddiaçı X15, iş üzrə ödənilmiş 53,60 (əlli üç manat, altmış qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu isə iddiaçı X12 alınaraq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Bərdə rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru Məhəmmədəli Qasımzadə tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli icraata başlamaq haqqında qərardan görünür ki, Bərdə rayon Məhkəməsinin 2(021)-1342/2023 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli icra sənədi üzrə icraata başlanmış, borclu X9 dərhal icranı könüllü olaraq təmin etmək təklif edilmiş, icra könüllü təmin edilmədikdə borclu barəsində məcburi icra tədbirlərinin görülməsi qərara alınmışdır. İş materiallarında olan bildirişdən görünür ki, tələbin könüllü icrası barədə borcluya xəbərdarlıq edilmişdir. Bərdə rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin icra məmuru X4 tərəfindən tərtib edilmiş 17 iyul 2023-cü il tarixli MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızı icra sənədi üzrə icra məmurunun tələblərini yerinə yetirməmiş, nəticədə 1400 manat aliment borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan borclunun axtarışı haqqında xx.xx.2023-cü il tarixli qərarından görünür ki, Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızı barəsində axtarış elan edilmişdir. İş materiallarında olan tələbkar X17 tərəfindən yazılmış xx.xx.2023-cü il tarixli ərizədən görünür ki, icra sənədi üzrə 2 uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün borclu X6 hər ay 280 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq tələbkar X13 xeyrinə ödənilməlidir. Lakin icra sənədi üzrə bu günə kimi heç bir ödəniş edilməmişdir. Borcun tam ödənilməsi və aliment pulunun vaxtı vaxtında ödənilməsi üçün məcburi icra tədbirlərinin görülməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Beləliklə iş materiallarından icra sənədi və icraata başlama haqqında qərarın, habelə tələbin könüllü icrası barədə bildirişin borcluya göndərilməsi və borclunun icra sənədindən xəbərdar edilməsi barədə hər hansı sənədə rast gəlinmədi və icra məmuru tərəfindən icra işi üzrə borclunun xəbərdar edilməsi məhkəmədə sübut edilməmişdir. Bundan başqa Şəxs özü könüllü şəkildə icra şöbəsinə gəlmiş, qətnamənin icrasından yayınmır. Bundan başqa onun himayəsində azyaşlı uşağı vardır. İş materiallarında olan ölüm haqqında akt qeydləri kitabında 2019-cu ilin 08-ci ayının 26-cı günündə 89 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış, 12 sentyabr 2019-cu tarixli, AZ-İİ 031872 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X10 24 avqust 2019-cu il tarixdə bağırsaq yolunun bədxassəli yenitörəməsi səbəbindən vəfat etmişdir. İş materiallarında olan 17 may 2017-ci il tarixli, AZ-İİ 945624 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X8 04 aprel 2017-ci il tarixdə Gəncə şəhərində anadan olmuş, bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında 2338 nömrə ilə qeyd edilmişdir. İş materiallarında olan 26 iyul 2021-ci il tarixli, AZ-İ 393893 nömrəli, nikahın pozulması haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X10 ilə Şəxs Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 2(043)- 2606 nömrəli, xx.xx.2019-cu il tarixli qərarı ilə nikahları pozulmuşdur. İş materiallarında olan Kəpəz Rayon Məhkəməsinin qətnaməsindən görünür ki, iddia qismən təmin edilməsi, iddiaçı Şəxs ilə cavabdeh X10 arasında 15 may 2016-cı il tarixdə, 1107 nömrəli akt qeydi ilǝ bağlanmış nikahın pozulması, nikahdan doğulmuş 04 aprel 2017-ci il təvəllüdlü X8 nikah pozulduqdan sonra iddiaçı Şəxs yanında qalması, cavabdeh X2 04 aprel 2017-ci il tavallüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadak saxlanılması üçün hər ay 140 (bir yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq, iddiaçı Şəxs ödənilməsi qət edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızının əməlində İXM-in 528.1-ci maddəsinin tərkibinin olması qənaətinə gəlmək olmur. Bundan başqa o, borcu bu günədək tam ödəyə bilməməsini qətnamədən xəbərdar olmaması ilə əlaqələndirmiş, hər bir halda özünü təqsirli bilməmiş, icra sənədinin icrasından qərəzli yayınması nəticəsinə gələcək hər hansı hərəkətə yol verməmişdir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə qərar qəbul edilmiş şəxs Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızının bu günə qədər borcu ödəməməkdə heç bir qərəzliliyi yoxdur, sadəcə olaraq icra sənədindən məlumatı olmadığından bu günədək borcunu tam ödəyə bilməmişdir. İXM-in 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 84.2-ci maddəsinə əsasən, heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. İş materiallarından borclunun icranı qərəzli gecikdirməsindən və əməlində İXM-in 528.1ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta tərkibinin olmasından söhbət gedə bilməz. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 306.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 2 oktyabr 2012-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, icra etməmə o halda qərəzli olur ki, təqsirkar şəxsə yazılı şəkildə xəbərdarlıq edildikdən sonra da o, məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. Məhkəmə aktlarının qərəzli icra edilməməsini aşağıdakılara əsasən müəyyən etmək olar: - məhkəmə qərarında nəzərdə tutulmuş tələblərin həmin qərarda müəyyən edilmiş müddət ərzində icra edilməməsi; - borcluya məhkəmə qərarının icra edilməməsi haqqında dəfələrlə rəsmi xəbərdarlıq edilməsi; - borclunun məhkəmə qərarını icra etməməsinə görə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi; - borclu tərəfindən məhkəmə qərarının icrası üçün yetərli tədbirlərin görülməməsi; - borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının olması. Göstərilənlərdən belə nəticəyə gəlmək olar ki, məhkəmə qətnaməsini, hökmünü, qərarını, yaxud digər aktını icra etməmə dedikdə, icra üçün daxil olmuş məhkəmə qətnaməsinin, hökmünün, qərardadının və ya qərarının icrasını həyata keçirmək üçün bu və ya digər hərəkəti etməli olan şəxsin qanunla müəyyən edilmiş müddətdə həmin hərəkətləri etməməsi başa düşülür. İXM-in 53.0-cı maddəsinə əsasən, aşağıdakı hallarda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir: 53.0.1. inzibati xəta hadisəsi olmadıqda; 53.0.2. inzibati xəta tərkibi olmadıqda; İXM-in 12-ci mаddəsində göstərilmişdir ki, bu Məcəllə ilə qоrunаn ictimаi münаsibətlərə qəsd edən, hüquqаzidd оlаn, təqsirli sаyılаn (qəsdən və ehtiyаtsızlıq üzündən törədilən) və inzibаti məsuliyyətə səbəb оlаn əməl (hərəkət və yа hərəkətsizlik) inzibаti xətа hesаb оlunur. Həmin Məcəllənin 3-cü mаddəsinə görə isə yаlnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibаti xətаlаrın törədilməsində təqsirli hesаb edilən və inzibаti xətа tərkibinin bütün digər əlаmətlərini dаşıyаn əməli (hərəkət və yа hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibаti məsuliyyətə cəlb оlunur və tənbeh edilir. Həmin Məcəllənin 8.1-ci maddəsinə əsasən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Həmin Məcəllənin 8.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 8.3-cü maddəsinə əsasən, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Həmin Məcəllənin 114.1.4-cü maddəsinə əsasən, inzibati xəta haqqında işə baxılarkən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Həmin Məcəllənin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda çıxarılır. Göstərilənlərə əsаsən və İXM-in 112, 114, 115, 117, 128-130-cu mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q ə r a r a a l d ı: Səmədova (Məmmədova) Ləman Arzuman qızı barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci mаddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərаrın surəti təqdim edildiyi və yа аlındığı gündən 10 (оn) gün müddətində Bərdə Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsi ilə Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinə аpellyаsiyа şikаyəti və yа prоtesti verilə bilər. Hаkim: Fuad Babaşov