Bərdə Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(021)-1183/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bərdə rayonu İş № 3(021)-1183/2024 16.11.2024 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babaşov Fuad Bəhruz oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, protokol tərtib etmiş şəxs X3, zərərçəkmiş şəxs X2 və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.2002-ci ildə Bərdə rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, orta təhsilli, Bərdə rayonu Bala Qəcər kəndində yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra İXM) 510-cu və 535.1-ci maddələri ilə müəyyən olunmuş inzibati xəta törətməsinə dair Bərdə rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında materiala açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M ü ə y y ə n e t d i: Şəxs 15 noyabr 2024-cü il tarixdə Bərdə şəhəri, Babək küçəsində mobil telefonla danışarkən uca səslə qışqıraraq ünvansız nalayiq ifadələr işlətməklə xırda xuliqanlıq əməli törətmiş və polisin qanuni tələbinə qəsdən tabe olmadığı üçün Bərdə rayon Polis Şöbəsində xx.xx.2024-cü il tarixdə İXM-in 510 və 535.1-ci mаddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibаti xətаnı törətməkdə təqsirli bilinərək, barəsində inzibati xəta haqqında MN № ******* saylı prоtоkоl tərtib оlunаrаq baxılması üçün Bərdə Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Məhkəmə iclasında protokol tərtib etmiş şəxs X3 izahatında göstərdi ki, Şəxs 15 noyabr 2024-cü il tarixdə Bərdə şəhəri, Babək küçəsində mobil telefonla danışarkən qışqıraraq uca səslə nəlayiq ifadələr işlətmişdir. Həmin vaxt ona yaxınlaşıb onu nizam intizama dəvət edən polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə qəsdən tabe olmayaraq polis əməkdaşlarını nəlayiq söyüşlərlə təhqir etmişdir və polisin tələbinə tabe olmayaraq bu hərəkətlərini davam etdirmişdir. Bundan sonra Şəxs barəsində AR İXM-nin 510 və 535.1-ci maddələri ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Əmələ hüquqi qiymət verilməsi və tədbir görülməsi üçün inzibati xəta törədən şəxs məhkəməyə gətirilmişdir. Odur ki, Şəxs barəsində qanuni qərarın qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclаsındа barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahatında göstərmişdir ki, əsəbi olmuşdur, mobil telefonla uca səslə danışaraq səs-küy salmışdır. Bundan sonra polis əməkdaşları ona yaxınlaşaraq onu nizam-intizama dəvət etsələr də həmin vaxt əsəbi olduğundan hərəkətlərini davam etdirmiş, ucadan nəlayiq söyüşlər söymüşdür. Əməlini etiraf edir, səhv etmişdir, səhvini başa düşür, etdiyi əməlindən peşmandır. Məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş Bərdə rayon Polis Şöbəsinin PPXB-nin polis nəfəri, polis serjantı X2 izahatında göstərmişdir ki, 15 noyabr 2024-cü ildə Rzazadə Rza ilə birlikdə xidmətdə olarkən bir nəfər şəxsin Bərdə şəhəri, Babək küçəsində mobil telefonla danışarkən nəlayiq ifadələr işlətməklə qışqıraraq ünvansız küçə söyüşləri işlətdiyini görmüşdür. Ona yaxınlaşaraq onu nizam-intizama dəvət etsələr də həmin şəxs həkətlərini davam etdirmiş, Polis Şöbəsinin inzibati binasına gətirərkən məlum olmuşdur ki, həmin şəxs Bərdə rayonu, Bala Qacar kəndində yaşayan Şəxsdur. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş Bərdə rayon Polis Şöbəsinin İTB-nin sahə polis nəfəri, polis sıravisi X5 izahatında göstərmişdir ki, 15 noyabr 2024-cü il tarixdə Şəxs Bərdə şəhəri, Babək küçəsində mobil telefonla danışarkən uca səslə səs küy salaraq nəlayiq söyüşlər işlətmişdir. Ona yaxınlaşaraq onu nizam intizama dəvət etsə də o polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə tabe olmayaraq onlara qarşı nəlayiq ifadələr işlətmişdir. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesаb edir ki, Şəxs İXM-in 510-ci mаddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir və o, inzibаti qаydаdа məsuliyyətə cəlb оlunmаlı, Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsinin tərkibi olmadığından həmin hissədə iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, inzibаti xəta haqqında işin mаteriаllarına əlаvə edilmiş: Bərdə rayon Polis şöbəsinin İTB-nin polis sahə rəisi X3 tərəfindən tərtib edilmiş 16 noyabr 2024-cü il tarixli, MN № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilmişdir ki, Şəxs 15 noyabr 2024-cü il tarixdə Bərdə şəhəri, Babək küçəsində uca səslə nəlayiq ifadələr işlədərək xırda xuliqanlıq hərəkətləri edərək polisin qanuni tələbinə qəsdən tabe olmamışdır. İş materiallarında olan 15 noyabr 2024-cü il tarixli inzibati qaydada tutma haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs 15 noyabr 2024-cü il tarixdə saat 20:00-da inzibati qaydada tutulmuşdur. İşdə olan xx.xx.2024-cü il tarixli inzibati iş üzrə zərərçəkmiş şəxs kimi tanınma haqqında qərardan görünür ki, Şəxs xx.xx.2024-cü il tarixdə Bərdə rayonunda ictimai qaydanı pozması və əl-qol hərəkətləri ilə polisin qanuni tələbinə qəsdən tabe olmayaraq oradan qaçmaq istəməsi səbəbindən X2 inzibati icraat materialı üzrə zərərçəkmiş şəxs qismində tanınmışdır. AR.İXM-in 510-cu maddəsinə əsasən, xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Həmçinin, İXM-in 535.1-ci maddəsinə əsasən, polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamağa görə fiziki şəxslər iki yüz manat məbləğində cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Həmin maddəyə əsasən ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edən polis əməkdaşının qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamaq inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş və mötəbərliliyi məhkəmədə heç bir şübhə doğurmayan sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, Şəxs 15 noyabr 2024-cü il tarixdə Bərdə şəhəri, Babək küçəsində mobil telefonla danışarkən ucadan nalayiq söyüşlər edib ictimai qaydanı pozaraq xırda xuliqanlıq etmişdir. Bununla da o, İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlarla Şəxs əməlində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsinin tərkibinin olmadığı sübut olunur. Belə ki, iş materiallarında olan sənədlərlə, həmçinin məhkəmə iclasında inzibati xəta törədən şəxsin və şahidlərin izahatları ilə müəyyən olunur ki, Şəxs polis əməkdaşları ilə mübahisə etmiş, lakin onlara heç bir müqavimət göstərməmiş və polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə riayət etmişdir. İnzibati xəta törədən şəxs polisin tələbindən yayınmamış və tutularkən qaçıb gizlənməyə cəhd etməmişdir. Bu isə Şəxs polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə qəsdən tabe olmaması kimi şərh edilə bilməz və beləliklə məhkəmə hesab edir ki, onun əməlində İXM-in 535.1-ci maddəsinin tərkibi mövcud deyil. Məhkəmə qeyd etməyi vacib hesab edir ki, Şəxs polis əməkdaşlarını nalayiq sözlərlə təhqir edərək cəmiyyətə açıq aşkar hörmətsizlik etməsi AR İXM-in 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın tərkibini yaratmır. İXM-in 76.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 84.2-ci maddəsinə əsasən, heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə Şəxs məhz hansı tənbehin tətbiq edilməsini müzakirə edərkən onun törətmiş olduğu inzibаti xətаnın xаrаkterini və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini, habelə onun törətdiyi əməlin cəmiyyətdə mənfi rezonans doğurmasını və polisin ictimai asayişin mühafizəsindəki roluna neqativ təsirini nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, onun barəsində inzibati həbs tənbehi tətbiq edilməlidir. Belə ki, İXM-in 2-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. Həmin Məcəllənin 3-cü maddəsində isə göstərilir ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutlmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. Həmin Məcəllənin 9.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Məcəllənin 21-ci maddəsində isə göstərilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmin Məcəllənin 31.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakterizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Həmin Məcəllənin 34.1-ci maddəsinə əsasən bir şəxs iki və ya daha çox inzibati xəta törətdikdə, onun barəsində hər bir inzibati xətaya görə ayrılıqda inzibati tənbeh tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 34.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin işlərə eyni vaxtda baxılmalıdır. Həmin Məcəllənin 34.3-cü maddəsinə əsasən şəxsin eyni vaxtda öz hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin şəxs daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir. Həmin Məcəllənin 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə başlanmış icraata xitam verilir. Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən hal onun əməlindən peşman olmasıdır, inzibati xəta törədən şəxsin əməlində onun məsuliyyətini ağırlaşdıran hal isə müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə həmçinin bildirir ki, İXM-in 31.4-cü maddəsinə qeyd edilmişdir ki, bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yalnız yuxarı həddi müəyyən edildikdə, tətbiq edilən inzibati tənbeh onun yuxarı həddinin dörddə birindən az ola bilməz. Belə olan halda, İXM-in 510-cu maddəsinin sanksiyasında on beş günədək müddətə inzibati həbs tənbehinin tətbiqi nəzərdə tutulduğundan məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, Şəxs AR. İXM-in 510-cu mаddəsi ilə təqsirli bilinib, bаrəsində inzibati həbs tətbiq edilməsi ilə оnu qаnunlаrа əməl edilməsi ruhundа tərbiyələndirmək, hаbelə gələcəkdə yeni inzibаti xətа törətməsinin qаrşısını аlmаq kimi inzibаti tənbehin məqsədlərinə nаil оlmаq mümkündür. Həmçinin, aparılan məhkəmə araşdırması ilə müəyyən edilir ki, Şəxs polis tərəfindən 15 noyabr 2024-cü il tarixdə, saat 20:00-da inzibati qaydada tutulmuşdur. Məhkəmə hesab edir ki, həbsetmənin əvvəli inzibati xəta törədən şəxsin inzibati qaydada tutulduğu vaxtdan etibarən hesablanmalıdır. Göstərilənlərə əsаsən və İXM-in 43, 112, 114, 115, 117, 128-130-cu mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q ə r a r a a l d ı: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə təqsirli bilinib barəsində 05 (beş) gün müddətinə inzibаti həbs tənbehi tətbiq edilsin. Şəxs dərhal məhkəmə iclas zalında inzibati həbsə alınsın. Həbs etmənin əvvəli 15 noyabr 2024-cü il tаrixdən sааt 20:00-dan hesablansın. Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsinin tərkibi olmadığından həmin hissədə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərаrın surəti inzibаti xətа törətmiş şəxsə və protokol tərtib edən şəxsə göndərilsin. Qərаrın icrаsı Bərdə rаyоn Polis Şöbəsinə həvаlə edilsin. Qərаrın surəti təqdim edildiyi və yа аlındığı gündən 10 (оn) gün müddətində Bərdə rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasına аpellyаsiyа şikаyəti və yа prоtesti verilə bilər. Hаkim: Fuad Babaşov