Bərdə Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(021)-351/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bərdə rayonu İş № 3(021)-351/2022 10.03.2022 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Məhkəmənin hakimi Elsun Məzahir oğlu Əhmədovun sədrliyi ilə, Məhkəmə iclas katibi Orxan Elşən oğlu Bayramovun katibliyi, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin nümayəndəsi X2, Barəsində inzibati icraat aparılan Şəxs müdfiəçisi X1 iştirakları ilə, xx xxxxxx 1968-cı il tarixdə Bərdə rayonunda anadan olmuş, orta təhsilli, fərdi əməklə məşğul olan, evli, Bərdə şəhəri, Gəncə küçəsi ev 5 yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü maddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında materiala Bərdə Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Nəbiyev X5 Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü mаddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibаti xətаnı törətməkdə təqsirli bilinərək barəsində Dövlət Vergi Xidməti 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən 11 fevral 2022-ci il tarixdə inzibati xəta haqqında prоtоkоl tərtib оlunaraq baxılması üçün Bərdə Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin nümayəndəsi X4 bildirdi ki, Bərdə mal bazarında xronometraj metoduynan yoxlama keçirilən zaman yoxlamanın gedişatına maneaçilik törədilmiş, qirişdə maşınlar daxil olur ki, günün dövriyyəsini müəyyən etmək üçün, əməkdaşlar yoxlama keçirən zaman ora qoyduqları özlərinin nümayəndələrinin onların kimliyi barədə məlumat verməməsi, həmçinin nəqliyyat vasitələrinə nəzarət edən şəxslərin ərazidən uzaqlaşdırılması, onunla bağlı məlumat verilməməsi. Yoxlamanın gedişatına maneaçilik törədilməsinə görə Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü maddəsi ilə protokol tərtib edilmişdir. Yoxlamanın hüquqi bazasını səyyar vergi yoxlama təşkil edir. Şəxs cərimə olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Şəxs müdafiəçisi X3 izahatında bildirdi ki, tərtib etdikləri aktda heç bir pozuntu qeyd edilməyib. Halbuki Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü maddəsinin dispozisiyasında yoxlama prosesində yoxlamaya aid sənədlərin yoxlayıcıya təqdim edilməməsi, yoxlama zamanı yaranan suallara şifahi və (və ya) yazılı izahatlar verilməməsinə, təhrif olunmuş, yanlış məlumatın verilməsinə və ya sahibkarlıq fəaliyyəti üçün istifadə olunan əraziyə, istehsal və emal müəssisələrinə, anbarlara, satış sahələrinə, nəqliyyat vasitələrinə, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti üçün istifadə olunan digər yerlərə baxış keçirilməsinə mane olmağı kimi manealər aktda göstərilməyib. Maneəçilik nədən ibarət olduğu müəyyən deyil. Birdə yoxlama zamanı nə videoçəkiliş təqdim edib, nə akt tərtib edib. Akta maneə göstərilməyib. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb hesаb edir ki, inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan Dövlət Vergi Xidməti 11 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş 11 fevral 2022-ci il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs 11 fevral 2022-ci il tarixdə, saat 12:05-də Bərdə rayonu Alpoud kəndi ərazisində yerləşən iri və xırda buynuzlu mal bazarında yoxlamaya aid yazılı və şifahi izahatlar verilməmiş, dürüst olmayan və yanlış məlumatlar verilmişdir. Bununla da Azərbayca Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Azərbaycan Resublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü maddəsinə əsasən sahibkar tərəfindən yoxlama prosesində yoxlamaya aid sənədlərin yoxlayıcıya təqdim edilməməsinə, yoxlama zamanı yaranan suallara şifahi və (və ya) yazılı izahatlar verilməməsinə, təhrif olunmuş, yanlış məlumatın verilməsinə və ya sahibkarlıq fəaliyyəti üçün istifadə olunan əraziyə, istehsal və emal müəssisələrinə, anbarlara, satış sahələrinə, nəqliyyat vasitələrinə, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti üçün istifadə olunan digər yerlərə baxış keçirilməsinə mane olmağa görə vəzifəli şəxslər min manatdan min beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir. Azərbaycan Resublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 84-cü maddəsinə əsasən, inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 84.2-ci maddəsinə əsasən, heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. İş materiallarında olan 11 fevral 2022-ci il tarixli aktan görünür ki, “......Bərdə rayonu Alpout kəndində yerləşən mal bazarı adlanan obyektdə xronometraj metodu ilə müşahidənin aparılmasına bazarın işçiləri tərəfindən aşağıda qeyd olunan maneələr yaradılmaqla yoxlamamnın aparılmasına imkan verilmədi. Belə ki, adətən bazara daxil olan nəqliyyat vasitələrinin hər birindən (Şəhid ailələri və digər imtyazlı şəxslər istisna olmaqla) 5 (beş) manat giriş haqqı ollduğu halda bu dəfə süni surətdə gəlirini azaltmaq məqsədilə bazara daxil olan nəqliyyat vasitələrdən ödəniş haqqı gəbul edilmədi. Hansıkı bazara gələn sürücü girişin bu dəfə pulsuz olmasına təcübünü gizləmək mümükün deyildi. Bazardan çıxarılan iri və xirda buynuzlu mal-qaraya görə rüsum bir manat olaraq olmadığı halda suni sürətdə gəliri azaltmaq məqsədilə əksər mal qoyun satanlardan bu rüsum alınmadı......” İş üzrə materialdan görünür ki, Şəxs barəsində tərtib edilmiş 11 feval 2022-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol Şəxs mal bazarında yoxlama keçirilməsinə şərait yaradılmaması yoxlamaya aid yazılı və şifahi izahatlar verilməməsi, dürüst olmayan və yanlış məlumatların təqdim olunması olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü maddəsinin dispozisiyasından göründüyü kimi həmin maddə ilə inzibati məsuliyyətin yaranması üçün sahibkar tərəfindən müəyyən hüquqa zidd hərəkət və ya hərəkətsizlik olmalıdır. Lakin hazırki, inzibati xəta haqqında materialdan Şəxs hansı hüquqa zidd hərəkətə və ya hərəkətsizliyə yol verməsi müəyyən olunmamışdır. İş materiallarında yoxlayıcı orqan tərəfindən rəsmi olaraq hansısa sənədlərin təqdim edilməsi ilə bağlı rəsmi müraciəti olmamış, konkret olaraq hansı qayda pozuntularının baş verməsi hər hansısa bir sənədlə öz təsdiqini tapmır. Tərtib edilmiş aktda isə sadəcə olaraq yoxlayıcı orqanın mülahizələri qeyd edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.0.2-ci maddəsinə əsasən, şəxsin əməlində inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilməlidir. Həmin Məcəllənin 12-ci mаddəsində göstərilmişdir ki, bu Məcəllə ilə qоrunаn ictimаi münаsibətlərə qəsd edən, hüquqаzidd оlаn, təqsirli sаyılаn (qəsdən və ehtiyаtsızlıq üzündən törədilən) və inzibаti məsuliyyətə səbəb оlаn əməl (hərəkət və yа hərəkətsizlik) inzibаti xətа hesаb оlunur. Həmin Məcəllənin 3-cü mаddəsinə görə isə yаlnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibаti xətаlаrın törədilməsində təqsirli hesаb edilən və inzibаti xətа tərkibinin bütün digər əlаmətlərini dаşıyаn əməli (hərəkət və yа hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibаti məsuliyyətə cəlb оlunur və tənbeh edilir. Həmin Məcəllənin 8.1-ci maddəsinə əsasən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Həmin Məcəllənin 8.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 8.3-cü maddəsinə əsasən, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Həmin Məcəllənin 114.1.4-cü maddəsinə əsasən, inzibati xəta haqqında işə baxılarkən inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarılır. Həmin Məcəllənin 114.2.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda çıxarılır. Göstərilənlərə əsаsən və İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 112, 114, 115, 117, 128-130-cu mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə QƏRAR ALDİ Şəxs barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 602.4-cü mаddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata əməlində inzibati xəta tərkibi olmaması əsası ilə xitam verilsin. Qərаrın surəti təqdim edildiyi və yа аlındığı gündən 10 (оn) gün müddətində Bərdə Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsi ilə Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinə аpellyаsiyа şikаyəti və yа prоtesti verilə bilər. HakimElsun Əhmədov