Bərdə Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(021)-714/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bərdə rayonu İş № 3(021)-714/2022 23.06.2022 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bərdə Rayon Məhkəməsinin hakimi Əbilov Qamət Mehman oğlunun sədrliyi, X3 iclas katibliyi, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X5 Xidmətinin Bərdə regional ərazi şöbəsinin nümayəndəsi X4 və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Bərdə Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X5 Xidmətinin Bərdə regional ərazi şöbəsindən daxil olmuş, Bərdə Şəxs barəsində Аzərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundаn sоnrа İXM) 469.2-ci mаddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol üzrə işin baxılmağa hazırlanması zamanı mаteriаlı аrаşdırıb, məhkəmə M ü ə y y ə n e t d i: Bərdə Rayon Məhkəməsinə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X5 Xidmətinin Bərdə regional ərazi şöbəsindən Bərdə Şəxs MMC barəsində İXM-in 469.2-ci maddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqında protokol daxil olmuşdur. İnzibati xətа hаqqındа prоtоkоl ona görə tərtib olunmuşdur ki, Bərdə Şəxs MMC işçilərlə istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta olunmaması halına yol vermişdir. Məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X5 Xidmətinin Bərdə regional ərazi şöbəsinin nümayəndəsi X6 bildirdi ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Elektron informasiya sisteminə baxılarkən müəyyən edilmişdirki, Bərdə Şəxs MMC işçilərlə istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta olunmaması halına yol verərək İXM-nin 469.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Hüquqi şəxs Bərdə Şəxs barəsində inzibati tənbeh verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Bərdə Şəxs MMC-nin nümayəndəsi X2 bildirdi ki, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X5 Xidmətinin Bərdə regional ərazi şöbəsi tərəfindən Bərdə Şəxs MMC-yə ünvanlanmış 12 may 2022-ci il tarixli, **********5 saylı icbari sığorta müqaviləsinin işçi ilə bağlanmaması və əməldə inzibati xəta tərkibi olmasına dair bildiriş tərəflərindən 16 may 2022-ci il tarixdə alınmış, "xxxx" ASC ilə Bərdə Şəxs MMC arasında 17 may 2022-ci il tarixli, **********587 saylı istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta müqaviləsi bağlanmışdır. Bərdə Şəxs MMC-nin əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından inzibati icraat materialı üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin və X5 Xidmətinin Qarabağ Regional şöbəsinin baş əmək müfəttişinin izahatlarını dinləyib, inzibati materiala əlavə olunmuş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, hüquqi şəxs Bərdə Şəxs MMC-nin əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından icraata xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının X5 Xidmətinin Qarabağ Regional şöbəsindən daxil olmuş 24 may 2022-ci il tarixli MN ******* saylı inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Bərdə Şəxs MMC tərəfindən işçilərə bədbəxt hadisə və peşə əmək qabilliyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta olunmadığı müəyyən edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 12 may 2022-ci il tarixli xəbərdarlıq bildirişindən görünür ki, Bərdə Şəxs MMC Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 225-ci maddəsində nəzərdə tutulan işəgötürənin qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada hər bir işçinin istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığortalanmasını təmin etməli olması, əməlində inzibati xəta tərkibi olması barədə məlumatlandırılmış və bu məqsədlə 23 may 2022-ci il tarixdə saat 11:00-da Azərbaycan Respublikasının X5 Xidmətinin Qarabağ Regional şöbəsinə dəvət edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş işçinin istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından 17 may 2022-ci il tarixli, **********587 saylı saylı icbari sığorta müqaviləsindən görünür ki, Bərdə Şəxs MMC tərəfindən bütün işçilər qanunamüvafiq qaydada "xxxx" ASC-də sığorta edilmişdirlər. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 225-ci maddəsinə əsasən işəgötürən qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada hər bir işçinin istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığortalanmasını təmin etməlidir. Əmək müqaviləsində işçinin sığortalanması barədə müvafiq məlumatların göstərilməsi mütləqdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 469.2-ci maddəsinə əsasən “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, müvafiq riskləri icbari qaydada sığorta etdirmək vəzifəsi müəyyən edilmiş fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən sığortaçı ilə icbari sığorta müqaviləsinin bağlanmamasına görə fiziki şəxslər beş yüz manat məbləğində, vəzifəli şəxslər min beş yüz manat məbləğində, hüquqi şəxslər beş min manat məbləğində cərimə edilir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, hüquqi şəxs “Bərdə Şəxs MMC tərəfindən işçilərə bədbəxt hadisə və peşə əmək qabilliyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta olunmaması barədə tərtib olunmuş protokol əsassızdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqa zidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Həmin Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 105.1-ci maddəsinə görə, bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər-hansi biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə iclasında hüquqi şəxs Bərdə Şəxs MMC tərəfindən işçilərə bədbəxt hadisə və peşə əmək qabilliyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta olunmaması ilə bağlı hallar aşkar olunmamışdır. Bundan başqa X5 Xidmətinin Qarabağ Regional şöbəsinin nümayəndəsi də məhkəmədə bildirdi ki, həmin iş üzrə sadəcə portalda sığorta müqaviləsi olmadığını, tərəf də idarəyə gəlmədiyindən inzibati protokol tərtib etmişlər. Həmçinin, X5 Xidmətinin Qarabağ Regional şöbəsi Bərdə Şəxs MMC-nin işçiləri barədə məlumatları, hansı işçilərin əmək müqaviləsi əsasında işləmərini, həmin işçilər barəsində məlumatları toplamadan sadəcə olaraq inzibati xəta protokolunun tərtib etməsini inzibati araşdırma ilə bağlı qanunvericiliyin tələblərinin pozulması kimi qiymətləndirir. Belə olduğu təqdirdə məhkəmə hesab edir ki, hüquqi şəxs Bərdə Şəxs MMC-nin əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 469.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi mövcud olmadığından sonuncu barəsində başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43,112, 114, 115, 117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qərara aldı: Bərdə Şəxs MMC barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 469.2-ci maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata Bərdə Şəxs MMC-nin əməlində inzibati xəta tərkibi olmaması əsası ilə xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bərdə Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hаkim Qamət Əbilov