Qazax Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(023)-790/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Qazax rayon İş № 3(023)-790/2025 08.10.2025 QAZAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mansırov Elçin Faxrəddin oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Hümmətov Anar Fərmayıl oğlunun katibliyi, X1, Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi Tabeliyində AYNA Tovuz Regional İdarəsinin inspektoru Nümayəndə iştirakları ilə, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X9 İdarəsi Mərkəzi Məlumat Xidmətinin səlahiyyətli vəzifəli şəxsinin «inzibati tənbeh vermə haqqında» xx.xx.2025-ci il tarixli EQ 30499171 nömrəli qərarından X4 tərəfindən verilmiş şikayətə açıq məhkəmə iclasında baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: X4 məhkəməyə şikayətlə müraciət edərək, xx.xx.2025-ci il tarixli EQ 30499171 nömrəli qərarın ləğv edilməsi və həmin iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, X4 ** BN *** dövlət nömrə nişanlı nəqliyyat vasitəsilə sürücü işləyir. xx.xx.2025-ci il tarixdə Şəmkir Aqroparkdan 24960 kq çəkisi olan kartof məhsulunu götürərək Qaradağ rayonu ərazisində yerləşən "Meyvəli" bazarına təhvil verdim. Ümumi qaydaya uyğun olaraq mal həmin bazarda tərəziyə çıxarıldı və tərəzinin çekindən də göründüyü kimi 24960 kq kartof, nəqliyyat vasitəsinin boş çəkisi 15020 kq olmaqla nəqliyyat vasitəsinin tam kütləsi 39980 kq-dır. DİN BDYPİ-nin X3 tərəfindən barəmdə Ucar rayonu ərazisində (M-2 244.2 km) xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 20:42-də xüsusi texniki vasitənin məlumatına əsasən iriqabaritli və ya ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin icazə verilən çəki və yüklə birlikdə oxa düşən kütlə parametrlərini aşmaqla ümumi istifadədə olan avtomobil yollarında idarə edilməsi səbəbi ilə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 353.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə görə 600 manat məbləğində inzibati cərimə növündə tənbeh tətbiq edilmişdir. Hesab edirəm ki, qərar qanunsuz və əsassızdır. Belə ki, təqdim etdiyim tərəzi çekindən də görünür ki, nəqliyyatın boş çəkisi 15020 kq, malın çəkisi isə 24960 kq, yüklə birlikdə çəkisi 39.980 kqdır. Portala yüklənmiş şəkildən görünür ki, mənim idarə etdiyim avtomobilin icazə verilən çəkisi 40 tondur. Amma hansısa səbəbdən çəki ölçmə nəzarət sistemi ilə avtomobilin çəkisi 43220 kq hesablanıb. Qeyd edim ki, M-2 avtomobil yolunda azı iki hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemi tətbiq edilən yoldan keçmişəm. Əgər hər hansı bir problem olsa ilk olaraq həmin ərazilərdə qeydə alınmalı və nəqliyyat vasitəsi dayandırılmalı idi. Həmin nəzarət sistemlərinin tətbiq edildiyi ərazilərdən keçməyim barədə məhkəmə BDYPİ-yə sorğu göndərə bilər. "Azərbaycan Respublikasının ümumi istifadədə olan avtomobil yolları ilə iriqabaritli və ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin hərəkət etməsi və onların hərəkətinə xüsusi icazənin verilməsi" Qaydasının 4-cü maddəsinə və İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 127-1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən nəqliyyat vasitəsi nəzarət məntəqəsində saxlanılmalı və hərəkətinə icazə verilməməli idi. Lakin nəqliyyat vasitəsinin hərəkətinə heç bir əlavə nəqliyyat vasitəsi cəlb edilmədən icazə verildi. Bu da əslində nəqliyyat vasitəsinin icazə verilən çəkidən artıq olmadığının bilindiyini göstərir. İXM-in tələblərinə görə, mən öz təqsirsizliyimi sübut etməli deyiləm. M-2 (Bakı-Ələt-Qazax) yolu üzərində olan digər hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemi ilə inzibati xətanın aşkar edilməməsi, tərəzi çekində göstərilmiş çəkinin 40 tondan az olması, avtomobil yollarında hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemindən çoxsaylı şikayətlərin mediada təqdim edilməsi həmin çəki ölçmə nəzarət sisteminin düzgün işləməsi barədə şübhələr yaradır. Konstitusion hüquq olan təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipi İXM-in 8-ci maddəsində də təsbit edilib və həmin prinsipə əsasən şübhə inzibati məsuliyyətə cəlb edilmiş şəxsin xeyrinə həll edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 353.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X9 İdarəsi Mərkəzi Məlumat Xidməti tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixli EQ 30499171 nömrəli qərarın ləğv edilməsi və həmin iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İnzibati tənbeh vermə haqqında qərardan şikayət vermiş şəxs X4 məhkəmə iclasında şikayəti müdafiə edərək təmin olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi Tabeliyində AYNA Tovuz Regional İdarəsinin inspektoru Nümayəndə çıxış edərək bildirdi ki, Ucar rayonu ərazisində yerləşən hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemi tərəzisi həmin tarixdə və saatda işlək vəziyyətdə olmuş və onda hər hansı bir texniki problem olmamışdır. Odur ki, şikayətin təmin olmadan qərarın qüvvəd saxlanmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə səlahiyyətli orqana lazımi qaydada məlumat verilsə də, məhkəmədə nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş və bunun səbəbi barədə məhkəməyə hər hansı bir məlumat daxil olmamışdır. Məhkəmə işə səlahiyyətli orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə şikayət vermiş şəxsi dinləyib, iş materiallarını tədqiq edərək aşağıda qeyd olunanlara əsasən hesab edir ki, şikayət təmin edilməməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X9 İdarəsi Mərkəzi Məlumat Xidməti tərəfindən X2 barəsində xx.xx.2025-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 353.2-ci maddəsi ilə EQ 30499171 nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir ona görə ki, o, həmin tarixdə, saat 20:42 radələrində “MAN TGX 18.440 yük” markalı **-BN-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini idarə edərkən iribaritli və ya ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin icazə verilən çəki və yüklə birlikdə oxa düşən kütlə parametrlərini aşmaqla ümumi istifadədə olan avtomobil yollarında idarə etmişdir. Buna görə də Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 353.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 600 manat məbləğində cərimə cərimə edilmişdir. Ucar rayonu, Ucar şəhəri, Bakı istiqamətində olan M-2 nömrəli stansiyada olan hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemi vasitəsi çəkilmiş şəkillərdən görünür ki, icazə verilən maksimal iribaritli və ya ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin icazə verilən çəki 40000 kq olmasına baxmayaraq, xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 20:42 radələrində “MAN TGX 18.440 yük” markalı **-BN-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin çəkisi 43220 kq olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeleyində olan Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş ölçmə vasitələrinin yoxlanılması haqqında R№015691 nömrəli şəhadətnamədən görünür ki, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti yanında Azərbaycan Respublikası Metrologiya X6 Şəxs tərəfindən Kistler markalı 9835A modelli hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sisteminin sazlığı xx.xx.2025-ci il tarixdə yoxlanılmış və heç bir qüsur aşkar edilməmişdir. X8 printer vasitəsilə çap edilən qeydlərdən görünür ki, **-BN-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 20:14-də olan çəkim zamanı yüklə birlikdə çəkisi 39980 kq olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin: 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur; 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir; 128.1-ci maddəsinə əsasən barəsində qərar çıxarılmış fiziki şəxs, yetkinlik yaşına çatmayanların qanuni nümayəndəsi, hüquqi şəxsin nümayəndəsi, zərər çəkmiş şəxs, müdafiəçi və nümayəndə, həmçinin bu Məcəllənin 43.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan vəzifəli şəxs inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət, prokuror isə protest verə bilər; 130.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 126.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, qərarın surəti bu Məcəllənin 57-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan on gün müddətində inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan şikayət verilə bilər; 133.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə hakim və ya vəzifəli şəxs tərəfindən təkbaşına baxılır; 134.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılaraq aşağıdakı qərarlardan biri qəbul edilir: 134.1.1-ci maddəsinə əsasən qərarın dəyişdirilmədən, şikayətin və ya protestin isə təmin edilmədən saxlanılması haqqında; 134.1.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 135.1.2-135.1.5-ci maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın dəyişdirilməsi haqqında və ya qərarı ləğv edərək yeni qərarın çıxarılması haqqında; 134.1.3-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında; 134.1.4-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 135.1.1 və 135.1.6-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın ləğv edilməsi və inzibati xəta haqqında işin yenidən baxılmaq üçün hakimə, səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) göndərilməsi haqqında; 134.1.5-ci maddəsinə əsasən şikayətə və ya protestə baxılarkən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarı buna səlahiyyəti çatmayan hakimin, orqanın (vəzifəli şəxsin) qəbul etdiyi müəyyən olunduqda, qərarın ləğv edilməsi və işin aidiyyəti üzrə baxılmaq üçün göndərilməsi haqqında; 134.2-ci maddəsinə əsasən şikayətə və ya protestə baxılma haqqında qərarda bu Məcəllənin 115-ci maddəsində qeyd edilən məlumatlar göstərilir; Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sistemində, habelə digər dövlət informasiya sistemlərində (ehtiyatlarında) aşkar olunan məlumatlarla, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 81.1-ci maddəsinə əsasən müvafiq sertifikatı olan və metroloji sınaqdan keçmiş ölçü cihazları və bu Məcəllənin 81.2ci maddəsində nəzərdə tutulan vasitələr xüsusi texniki vasitələr adlanır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 81.2-ci maddəsinə əsasən yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətaların aşkarlanmasında istifadə olunan, foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələr müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sisteminə inteqrasiya olunmalıdır. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 100.1.8-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın aşkar edilməsində xüsusi texniki vasitələrdən istifadə olunmuşdursa, onların göstəriciləri, habelə istifadə olunmuş xüsusi texniki vasitənin tipi, markası, modeli, yerləşdiyi yer, ölçmə vasitəsinin son dəfə müqayisəli dövlət yoxlamasından keçdiyi vaxt (bunu təsdiq edən sənədin nömrəsi, tarixi) və növbəti yoxlamanın keçirilməli olduğu vaxt barədə məlumatlar göstərilməlidir. Mübahisələndirlən «inzibati tənbeh vermə haqqında» qərarda göstərilən tələblərə riayət edilmişdir. Məhkəmədə tədqiq olunmuş sübutlara əsasən müəyyən edilmişdir ki, «MAN TGX 18.440 yük” markalı **-BN-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsini idarə edərkən iribaritli və ya ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin icazə verilən çəki və yüklə birlikdə oxa düşən kütlə parametrlərini aşmaqla ümumi istifadədə olan avtomobil yollarında idarə etmişdir. Buna görə də Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 353.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 600 manat məbləğində cərimə edilmişdir. İnzibati xəta Kistler markalı 9835A modelli hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemi vasitəsi ilə aşkar edilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı işin tam, hər tərəfli və obyektiv araşdırılmasını təmin etmək məqsədilə verilmiş müvafiq sorğuların icrası ilə əlaqədar təqdim edilmiş sənədlərdən məlum olmuşdur ki, «inzibati tənbeh vermə haqqında» qərar qanunvericliyin tələblərinə əsasən qəbul edilmişdir. Belə ki, inzibati xətanı aşkarlayan Kistler markalı 9835A modelli hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sistemi Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 81.1-ci maddəsinə əsasən müvafiq sertifikatı olan və metroloji sınaqdan keçmiş ölçü cihazları olmaqla, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 81.2-ci maddəsinə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sisteminə inteqrasiya olunmuşdur. Məhkəmənin sorğusuna cavab Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeleyində olan Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş ölçmə vasitələrinin yoxlanılması haqqında R№024988 nömrəli şəhadətnamədən görünür ki, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti yanında Azərbaycan Respublikası Metrologiya X6 Şəxs tərəfindən Kistler markalı 9835A modelli hərəkət halında çəki ölçmə nəzarət sisteminin sazlığı xx.xx.2025-ci il tarixdə yoxlanılmış və heç bir qüsur aşkar edilməmişdir. Bunun əksini təsdiq heç bir sübut şikayətçi tərəfindən məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Məhkəmə printer vasitəsilə çap edilən qeydlərə təndiqi yanaşaraq hesab edir ki, həmin qeydlər mötəbər sübut kimi qəbul edilə bilməz. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 80.1-ci maddəsinə əsasən sənədlərdə müəssisələrin, idarələrin, təşkilatların, vəzifəli şəxslərin və fiziki şəxslərin təsdiq etdikləri və ya şərh etdikləri məlumatların inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat üçün əhəmiyyəti vardırsa, bu sənədlər iş üzrə sübutlar hesab edilir. Göründüyü kimi, həmin qeydlər müəssisələrin, idarələrin, təşkilatların, vəzifəli şəxslərin və fiziki şəxslər tərəfindən təsdiq edilməmi, müvafiq vəzifəli şəxsin imzası və müəssisənin möhürü ilə təsdiq edilməmişdir. Eyni zamanda, şikayətçi tərəfindən həmin qeydlərin müvafiq müəssisələrə məxsus olan tərəzilərin qeydləri olmasını bildirilmiş və bununla bağlı həmin tərəzinin şəhadətnaməsini məhkəməyə təqdim etməmiş, təqdim edilən yazılı sənədin üzərində isə hər hansı səlahiyyətli şəxsin imzası və ya möhürünün olmadığı aşkar edilmişdir. Eyni zamanda, şikayətçi tərəfindən həmin qeydlərin müvafiq müəssisələrə məxsus olan tərəzilərin qeydləri olması bildirilsə də, həmin tərəzilərin müvafiq şəhadətnamə və serfikatları məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Eyni zamanda, həmin qeydlərdə tərəzilər tərəfindən ölçəmənin göstəriciləri əks olunsa belə, həmin göstəricilər inzibati xətanın baş verdiyi tarixdə və vaxtda yəni, xx.xx.2025-ci il tarixində saat 20:42-də olan çəkini deyil, digər saatlarda olan çəkini əks etdirir. Bütün bunlara görə məhkəmə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X9 İdarəsi mərkəzi Məlumat xidmətinin səlahiyyətli vəzifəli şəxsinin «inzibati tənbeh vermə haqqında» xx.xx.2025-ci il tarixli EQ 30499171 nömrəli qərar qanuni və əsaslı olmuşdur. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, səlahiyyətli orqan Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 353.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilərək inzibati qaydada tənbeh etməkdə haqlı olmuşdur. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 133-136-cı maddələrini rəhbər tutaraq Q Ə R A R A A L D İ: Şikayət təmin olunmasın. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Qazax Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. HAKİM Elçin Mansırov