Qax Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(024)-149/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Qax rayonu İş № 3(024)-149/2024 03.06.2024 QAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Kərimov Taleh Etibar oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Fətəliyev Mansur Məhəmməd oğlunun katibliyi, Protokol tərtib etmiş şəxs Qax rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X5, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs, Zərərçəkmiş şəxs iştirakı ilə, xx.xx.1986-cı ildə Ermənistan Respublikası Vardenis rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, orta təhsilli, işsiz, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan və Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Zığ qəsəbəsində yaşayan Şəxs barəsində, FİN-xxxxxxx, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Qax rayon İcra və Probasiya şöbəsi tərəfindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə, Müəyyən etdi: Qax rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X8 tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli protokol tərtib edilərək Qax Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Protokolda qeyd olunmuşdur ki, Şəxs Qax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2019-cu il tarixli 2(024)-589/2019 saylı və xx.xx.2023-cü il tarixli 2(024)-627/2023 saylı icra sənədləri üzrə yaranmış 1280 (bir min iki yüz səksən) manat məbləğdə aliment, xx.xx.2024-cü il tarixli 2(024)- 222/2024 saylı icra sənədi üzrə isə 4060 (dörd min altmış) manat pul borcunu ödəməkdən boyun qaçırır. Bununla da Şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasında Qax rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X8 bildirdi ki, protokol tərtib olunan vaxt Şəxs 1280 (bir min iki yüz səksən) manat aliment və 4060 (dörd min altmış) manat məbləğdə pul borcu olmuşdur. Hazırda borclu şəxs aliment borcundan 500 (beş yüz) manat pulu tələbkarın hesabına ödəyə bilir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmədən qanunamüvafiq qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs X6 bildirdi ki, tələbkara olan aliment və pul borcunu ödəməkdən imtina etmir. Bu gün üçün aliment borcundan tələbkara 500 manat ödəniş edə bilər. Qalıq aliment borcunu 2024-cü ilin iyun ayının sonuna qədər ödəməyə çalışacaq. Bir müddət işləmədiyi üçün aliment borcu yaranmışdır. 4060 manat pul borcunu da tələbkara hissə-hissə ödəməyə çalışacaq. Halhazırda yeni işə düzəlib və aylıq 1000 (bir min) manat əmək haqqı alır. Odur ki, qeyd edilənləri nəzərə alaraq, onun barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında zərəçəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs bildirdi ki, Şəxs 1280 manat aliment borcundan 500 manat ödəmiş, qalan hissəsini də ödəyəcəyinə söz vermişdir. Bu barədə Aqillə razılaşmışlar. Onun məqsədi borclunun həbs olunması yox, uşaqları üçün alimentin hər ay ödənilməsidir. Özünün maddi vəziyyəti aşağıdır və uşaqlara baxmaqda çətinlik çəkir. Odur ki, inzibati iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etdi. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş: Qax Rayon Məhkəməsinin 2(024)-627/2023 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli icra sənədindən görünür ki, X2 ilə maraqlı şəxs Şəxs arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli MŞŞ/MT01822023-01920 nömrəli barışıq sazişi qismən təsdiq edilmiş, barışıq Sazişi qismən məcburi icra edilərək maraqlı şəxs Şəxs xx.xx.2020-ci il tarixdə anadan olmuş X3 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanması üçün tələbkar X1 ödənilməsi və alimentin tutulmasının əvvəli barışıq sazişinin bağlandığı xx.xx.2023-cü il tarixdən hesablanması, tələbkar Zərərçəkmiş şəxs məhkəməyə müraciət etmək üçün ödədiyi 39.20 manat məbləğində dövlət rüsumunun maraqlı şəxs Şəxs tutularaq tələbkara ödənilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlama haqqında” xx.xx.2023-cü il tarixli qərardan və “Tələbin könüllü icrası barədə” xx.xx.2023-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, Qax Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 2(024)-627/2023 saylı icra vərəqəsi üzrə icraata başlanılmışdır. Qax Rayon Məhkəməsinin 2(024)-589/2019 nömrəli, xx.xx.2019-cu il tarixli icra sənədindən görünür ki, borclu Şəxs xx.xx.2016-cı il tarixdə doğulmuş X4 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanması üçün hər ay sabit pul məbləğində 160 manat aliment tutularaq Zərərçəkmiş şəxs verilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlama haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli qərardan və “Tələbin könüllü icrası barədə” xx.xx.2019-cu il tarixli bildirişdən görünür ki, Qax Rayon Məhkəməsinin 2(024)- 589/2019 nömrəli, xx.xx.2019-cu il tarixli icra vərəqəsi üzrə icraata başlanılmışdır. Qax Rayon Məhkəməsinin 2(024)-222/2024 nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədindən görünür ki, tələbkar Zərərçəkmiş şəxs ilə maraqlı şəxs Şəxs arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli MŞŞ/MT01822023-01920 nömrəli barışıq sazişi 4000 (dörd min) manat qızıl-zinət əşyalarına dair hissədə təsdiq edilməsi, barışıq sazişinin qızıl-zinət əşyalarına dair hissəsi məcburi icra edilərək maraqlı şəxs Şəxs qızıl-zinət əşyalarının dəyəri olan 4000 (dörd min) manat pulun alınaraq tələbkar Zərərçəkmiş şəxs ödənilməli, tələbkar Zərərçəkmiş şəxs məhkəməyə müraciət etmək üçün ödədiyi 60 (altmış) manat məbləğində dövlət rüsumunun maraqlı şəxs Şəxs tutularaq ərizəçiyə ödənilməsi qət edilmişdir. “İcraata başlama haqqında” xx.xx.2024-cü il tarixli qərardan və “Tələbin könüllü icrası barədə” xx.xx.2019-cu il tarixli bildirişdən görünür ki, Qax Rayon Məhkəməsinin 2(024)- 222/2024 nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli icra vərəqəsi üzrə icraata başlanılmışdır. Zərərçəkmiş şəxs məhkəməyə təqdim etdiyi ərizədən görünür ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs ona olan 1280 manat aliment borcundan 500 manatını ödəmişdir. Şəxs şikayəti yoxdur və onun inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsini istəmir. xx.xx.2024-cü il tarixli ********* nömrəli ödəniş qəbzindən görünür ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs tərəfindən zərərəçəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs kart hesabına aliment borcuna görə 500 manat məbləğində pul köçürülmüşdür. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsi, zərərçəkmiş şəxsi və icra məmurunu dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsiplərindən bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 4-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. İnzibati xəta anlayışından bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Qanunun ifadə etdiyi mənadan belə nəticəyə gəlmək olur ki, göstərilən norma üzrə məsuliyyət o vaxt yaranır ki, borclu məhkəmə qərarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə məcbur edən icra sənədini üzrsüz səbəbdən icra etməsin. İcra etməmə isə o halda üzrsüz olur ki, borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının müəyyən edildiyi halda o, məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. Hazırki iş üzrə isə məhkəmə göstərir ki, barəsində inzibati icraat aparılan şəxs Şəxs qətnamənin icrasından qərəzli şəkildə yayınması halı yoxdur, o məhkmə iclasında 1280 manat aliment borcundan 500 manatını zərərçəkmiş şəxs Həbibə Abdullayevaya ödəmiş, eyni zamanda Zərərçəkmiş şəxs həmin vaxtı məhkəməyə ərizə təqdim edərək Şəxs aliment borcundan 500 manatı ödədiyini, ondan şikayət və tələbinin olmadığını göstərərək onun inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsini istəmədiyini göstərmişdir. Bu halda onun qətnamənin icrasından yayınmasından söhbət gedə bilməz. Məhkəmə əlavə olaraq qeyd etməyi vacib hesab edir ki, Qax rayon məhkəməsinin 2(024)-222/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli icra sənədi xx.xx.2024-cü il tarixdə şöbənin icraatına daxil olmuş, icraata başlamaq haqqında qərar və tələbin könüllü icrası barədə bildiriş icra məmurunun verdiyi izahata əsasən yalnız protokol tərtib olunan gün borclu şəxsə təqdim edilmişdir. İş materiallarından da göründüyü kimi, icra məmuru tərəfindən icra sənədinin icrasını təmin etmək üçün müvafiq məcburi icra tədbirləri tam həyata keçirilməmiş, bildiriş isə borcluya vaxtında təqdim edilməmiş inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. İcra haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Qanunun 8.2-ci maddəsinin üçüncü bəndində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, icra məmuru icra sənədini aldığı gündən iki ay müddətində bütün zəruri icra hərəkətlərini həyata keçirməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 306.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair xx.xx.2012-ci il tarixli qərarında Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etmişdir ki, icra sənədini icra etməmə o halda qərəzli olur ki, təqsirkar şəxsə yazılı şəkildə xəbərdarlıq edildikdən sonra da o, məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. Məhkəmə aktlarının qərəzli icra edilməməsini aşağıdakılara əsasən müəyyən etmək olar: məhkəmə qərarında nəzərdə tutulmuş tələblərin həmin qərarda müəyyən edilmiş müddət ərzində icra edilməməsi; borcluya məhkəmə qərarının icra edilməməsi haqqında dəfələrlə rəsmi xəbərdarlıq edilməsi; borclunun məhkəmə qərarını icra etməməsinə görə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi; borclu tərəfindən məhkəmə qərarının icrası üçün yetərli tədbirlərin görülməməsi; borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının olması. İnzibati məsuliyyətin əsaslarından bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Adıçəkilən Məcəllənin təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipindən bəhs edən 8-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İnzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Məhkəmə diqqətə çatdırır ki, hazırki vəziyyətdə inzibati xəta haqqında protokolu tərtib edən və şəxsin təqsirli olmasına dair qərar qəbul edən vəzifəli şəxs sübut etməlidir ki, şəxs tərəfindən inzibati xəta hadisəsi törədilmişdir. Məhkəmə də qərar qəbul edərkən konkret sübuta istinad etməlidir. Həmin sübut şəxsin təqsirliliyini təkzibedilməz qaydada müəyyən etməlidir. Məhkəmənin istinad etdiyi və əsaslandığı sübut İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 75-82-ci maddələrində əks olunan mövqeyə, yəni Qanunun tələblərinə uyğun məzmunda və növdə olmalıdır. Hakim həmin sübutları göstərilən Məcəllənin 84-cü maddəsinin tələblərinə uyğun əsaslandırmalıdır. İnzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. (İXM-nin 84.1 və 84.2-ci maddələri). Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, materialda olan sənədlərə əsasən Şəxs qətnamə üzrə borcunu qərəzli olaraq ödəməkdən yayınmasını müəyyən etmək mümkün deyildir. Əksinə ona icraata başlama haqqında qərarın və tələbin könüllü icrası barədə bildirişin bu gün təqdim edilməsi, habelə onun icra sənədi üzrə icra etdiyi ödənişləri etməsinə niyyətinin olması qərəzlilik faktını təkzib edir. Odur ki, borclu barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 105.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Məhkəmə şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İXM-in 40, 43, 53, 105, 115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, Q ə r a r a a l d ı: Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata inzibati xəta tərkibi olmaması əsası ilə xitam verilsin. Qərardan surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Taleh Kərimov