Qax Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(024)-170/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Qax rayonu İş № 3(024)-170/2024 25.07.2024 QAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Kərimov Taleh Etibar oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi (məsləhətçi) Fətəliyev Mansur Məhəmməd oğlunun katibliyi, Protokol tərtib etmiş Qax rayon X3 Təhlükəsizlik Bölməsinin sahə rəisi, polis mayoru X1, Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və Zərərçəkmiş şəxs iştirakı ilə, FİN-xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il tarixdə Qax rayonu, Qaxbaş kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, subay, deməsinə görə əvvəllər məhkum olunmamış, il ərzində eyni inzibati xətanı törətməsinə görə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməmiş, fərdi əməklə məşğul olan, əlilliyi olmayan, Qax rayonu, Qaxbaş kəndində qeydiyyatda olan və yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair Qax Rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokola məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: Qax rayon X3 Təhlükəsizlik Bölməsinin sahə rəisi, polis mayoru X2 tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi barədə xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* saylı protokol tərtib edilərək Qax Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Protokolda qeyd olunmuşdur ki, Şəxs xx.xx.2024-cü il tarixdə Qax rayonu, Qaxbaş kəndi ərazisində həmkəndlisi Zərərçəkmiş şəxs söyüb təhqir edərək xırda xuliqanlıq etmişdir. Bununla da onun tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə iclasında Qax rayon X3 Təhlükəsizlik Bölməsinin sahə rəisi, polis mayoru X2 protokola uyğun izahat verərək, Şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs ifadə verərək bildirdi ki, Qax rayonu, Qaxbaş kəndində yaşayır. Xumarə bir həftə əvvəl ona Bakıya gedəcəyini bildirmiş və ondan 40 manat borc pul almışdır. O isə Xumarənin mağazasından iki ədəd paltar almış, evdə alt paltarını geyindikdən sonra onlardan birinin ölçüsünün böyük olduğunu görmüşdür. Xumarə Bakı şəhərindən qayıtdıqdan sonra ona gəlib 40 manat pulu götürməsini demiş, o isə ölçüsü böyük olan alt paltarını geri qaytarmış, lakin paltarda 3 ədəd ləkə olmasını deməyi unutmuşdur. xx.xx.2024-cü il tarixdə Qax rayonu, Qaxbaş kəndi ərazisində həmkəndlisi və qonşusu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında mübahisə olmuş, bu zaman Zərərçəkmiş şəxs onu təhqir etmişdir. O, Xumarəni təhqir etməmiş, ictimai qaydanı pozmamışdır. Xumarə onu nalayiq ifadələrlə təhqir edərkən evinə getmiş, ona cavab qaytarmamışdır. Barəsində inzibati xəta haqqında protokolun tərtib olunmasını düzgün hesab etmir. Odur ki, məhkəmədən barəsində qərar qəbul edilərkən ifadəsində qeyd etdiyi halların nəzərə alınmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Zərərçəkmiş şəxs izahatında göstərdi ki, Şəxs ondan nisyə mal almışdır. O, kənd ərazisində illərdir ki, ticarətlə məşğul olur. Hadisədən əvvəl də Həyatdan aldığı malın pulunu ödəməsini tələb etmiş, əvəzində isə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs onu nalayiq ifadələrlə təhqir etmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixdə Qax rayonu, Qaxbaş kəndi ərazisində Şəxs ilə aralarında mübahisə olmuş, mübahisə zamanı ictimai yerdə Şəxs onu nalayiq ifadələrlə yenidən söyüb təhqir etmişdir. Odur ki, Şəxs barəsində qanunamüvafiq qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə inzibati xəta haqqında işin materiallarını tədqiq edərək, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxsi, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxsi, habelə zərərçəkmiş şəxsi dinləyərək hesab edir ki, toplanmış sübutlarla Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510-cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsi özünün etirafı və iş materialları ilə tam sübuta yetirilir. Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsiplərindən bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 4-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, bu Məcəllə insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır. İnzibati xəta anlayışından bəhs edən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulan əməllərə görə inzibati məsuliyyət o halda yaranır ki, bu əməllər cinayət məsuliyyətinə səbəb olmasın. Məhkəmə göstərir ki, Şəxs ictimai qaydanı pozmaqla xırda xuliqanlıq etməsi iş materialları və zərərçəkmiş şəxsin ifadəsi ilə təsdiqin tapır. Məhkəmə Şəxs xırda xuliqanlıq əməlini törətməməsi barədə məhkəmə iclasında verdiyi izahatını işin faktiki hallarını gizlətmək, inzibati məsuliyyətdən yaxa qurtarmaq və inzibati məsuliyyətə cəlb edilməmək üçün özünümüdafiə kimi qiymətləndirir. Tərəflərin izahatından görünür ki, Şəxs Zərərçəkmiş şəxs nisyə paltar almış, sonradan alt paltarında 3 ədəd ləkə olması və ölçüsünün böyük olması səbəbi ilə onu Xumarəyə geri qaytarmış, Zərərçəkmiş şəxs isə ondan borcunu ödəməsini tələb etdiyinə görə aralarında mübahisə yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs il ərzində ilk dəfə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsini İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 32.2-ci maddəsinə əsasən məsuliyyətini yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alır. Həmin normaya əsasən inzibati tənbeh tətbiq edilərkən bu məcəllənin 32.1.1-32.1.7-ci maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da hakim tərəfindən məsuliyyəti yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alınır. Həmçinin barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs məsuliyyətini ağırlaşdıran hal müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 21-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Məhkəmə inzibati xətanın xarakterini, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin şəxsiyyətini, qadın olmasını, il ərzində ilk dəfə inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsini nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs törətdiyi inzibati xətanın sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati cərimə növündə tənbeh edilməklə inzibati tənbehin məqsədinə nail oluna bilər. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 9.1-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Məhkəmə şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 40, 43, 53, 114, 115 və 128-130-cu maddəsini rəhbər tutaraq, Q ə r a r a a l d ı: Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli bilinsin və 50 (əlli) manat məbləğində cərimə edilsin. Qərardan surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Qax rayon məhkəməsi vasitəsilə və ya bilavasitə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim : Taleh Kərimov