Qəbələ Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(025)-435/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Qəbələ şəhəri İş № 3(025)-435/2021 16.09.2021 QƏBƏLƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İsayev Elman Bəhruz oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Tahirova Ləman Kamran qızının katibliyi, şikayətçinin vəkili və nümayəndəsi Vəkil və Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin nümayəndəsi X4 iştirakları ilə, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin 27 avqust 2021-ci il tarixli, MN ******* saylı qərarından vermiş olduğu şikayət ərizəsinə baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 məhkəməyə şikayət ərizəsi ilə müraciət edərək, barəsində çıxarılmış Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarını ləğv edilməsi və Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, Azərbaycan Respublikası ƏƏSMN yanında DƏMX Şəki regional ərazi şöbəsinin 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarına əsasən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətdiyindən, barəsində 1300 AZN məbləğində inzibati cərimə tənbeh növü tətbiq edilmişdir. “Qafqaz-Qəbələ" MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsindəki Azərbaycan Respublikası ƏƏSMN yanında DƏMX Şəki regional ərazi şöbəsinin 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarı əsassız olduğundan ləğv edilməli və onun barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-ci maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməlidir. Diqqətinizə çatdırmaq istərdik ki, ƏƏSMN yanında DƏMX Şəki regional ərazi şöbəsinin 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın qəbul edilməsinə əsas "Qafqaz-Qəbələ” MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-ci maddəsi ilə həmin İdarə tərəfindən 25.08.2021-ci il tarixdə tərtib edilmiş MN № ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol olmuşdur. Həmin inzibati xəta haqqında protokola əsasən "xxxx" MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 əvvəllər MMC-də işləmiş X10, X11, X1, X7, X8 və X12 işlədikləri dövrdə gecə vaxtına düşən saatlara görə əlavə əməkhaqqı hesablamamış və ödəməmiş, bununla da qanun pozuntusuna yol vermişdir. Lakin tərtib ediimiş inzibati xəta haqqında protokolda inzibati xəta hadisəsinin törədilmə vaxtı göstərilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 166-cı maddəsinin tələblərinə görə, gecə vaxtı yerinə yetirilən iş, habelə çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş həddən aşağı olmamaqla işəgötürən tərəfindən yüksək məbləğdə ödənilir. Gecə vaxtı yerinə yetirilən iş, habelə çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqına əlavə ödəmənin konkret məbləği əmək müqaviləsi və ya kollektiv müqavilə ilə müəyyən edilir. Qanunvericiliyin qeyd olunan tələbinə əsasən gecə vaxtı yerinə yetirilən işə görə əmək haqqına əlavə əmək haqqı ilə birlikdə ödənilməlidir. Protokolda qeyd olunan şəxslərə isə işlədikləri müddət ərzində işəgötürən tərəfindən hər ay əmək haqqı ödənilmiş, lakin işçilərin gecə növbəsinə düşən saatlara görə əmək haqqına əlavələr hesablanmamışdır. Belə olan halda qanunvericiliyin tələbləri gecə növbəsinə iş saatları düsən iscinin həmin ava görə əmək haqqısı ödənilən zaman pozulmuşdur. Həmin vaxtdan isə artıq 1 ildən cox müddət keçmişdir. Bundan əlavə protokolda adları qeyd olunan X19 və X20 ilə bağlanılmış əmək müqavilələrinə 07.02.2020-ci il tarixdə, X2 ilə bağlanılmış əmək müqaviləsinə 30.07.2019-cu il tarixdə, X14 ilə bağlanılmış əmək müqaviləsinə 01.07.2019-cu il tarixdə, X15 ilə bağlanılmış əmək müqaviləsinə 31.05.2019-cu il tarixdə və X21 ilə bağlanılmış əmək müqaviləsinə 01.06.2020-ci il tarixdə AR Əmək Məcəlləsinin 68.2-ci maddəsinin "b" bəndinə (əmək müqaviləsinin müddətinin bitməsi) əsasən xitam verilmişdir. Bu hal da bir daha təsdiq edir ki. qeyd olunan şəxslərə münasibətdə qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasından ən azı 1 ildən cox müddət keçmişdir. ******* MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilməsinə əsas olmuş inzibati xəta haqqında protokolda qeyd edilmiş Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsində də göstərilir ki, işçinin əmək və məzuniyyət haqlarının hesablanmasında və ödənilməsində qanun pozuntularına yol verildikdə əməl inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1-cı maddəsində deyilir ki, inzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci üç ay keçənədək verilə bilər. Yol hərəkəti qaydaları, gömrük qaydaları, ətraf mühitin qorunması qaydaları, xarici dövlətlərin qeyri-hökumət təşkilatlarının filial və ya nümayəndəliklərinin fəaliyyət göstərməsi qaydaları, qrant müqavilələrinin (qərarlarının) qeydə alınması qaydaları, eləcə də maliyyə, vergilərin və rüsumların ödənilməsi qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalara görə, habelə hüquqi şəxslərin dövlət reyestri üçün zəruri məlumatların verilməməsinə, hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı zamanı yanlış məlumatların verilməsinə, qeyri-hökumət təşkilatlan haqqında və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqqında qanunvericiliyin, habelə əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin Azərbaycan Respublikasında olması və yaşaması qaydalarının pozulmasına, xırda talamaya görə inzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci bir il keçənədək verilə bilər. İlk öncə bildirmək istəyirik ki, "xxxx" MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilməsinə əsas olmuş Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-ci maddəsi ilə tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol üzrə törədilmiş inzibati xəta İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1-ci maddəsinin 2-ci cümləsində nəzərdə tutulan və inzibati tənbehin 01 il ərzində verilməsi mümkün olan inzibati xətalar kateqoriyasına aid deyil. Daha sonra, qeyd edirik ki, inzibati xəta haqqında protokolda adları qeyd olunan şəxslərə münasibətdə inzibati xətanın törədilmə tarixindən ən azı 1 ildən çox müddət keçmişdir. Belə olan halda isə inzibati tənbeh verilməsi üçün inzibati xətanın törədildiyi gündən qanunvericiliklə müəyyən olunmuş üç aylıq müddət keçmişdir. ƏƏSMN yanında DƏMX Şəki regional ərazi şöbəsi tərəfindən ****** MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində 25.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol qanunvericilikdə nəzərdə tutulan müddət ötürüldükdən sonra tərtib edilmişdir. Həmçinin, ƏƏSMN yanında DƏMX Şəki regional ərazi şöbəsi tərəfindən "xxxx" MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində çıxarılmış 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar da İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1-cı maddəsinin 1-ci cümləsində nəzərdə tutulan 03 aylıq müddət bitdikdən təxminən 1 il sonra qəbul edilmişdir. Azərbaycan Respublikası ƏƏSMN yanında DƏMX Şəki regional ərazi şöbəsi tərəfindən ****** MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində çıxarılmış 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilərkən, inzibati məsuliyyətə cəlb etmə müddətinin ötürüldüyü həmin İdarənin rəhbərinin diqqətinə çatdırılsa da, Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın uzanan inzibati xəta olduğu, İXM-in 38.2-ci maddəsinə əsasən uzanan inzibati xətalara münasibətdə cəlb etmə müddətinin xətanın aşkara çıxarıldığı gündən hesablandığı və bu əsasla da inzibati məsuliyyətə cəlb etmə müddətinin keçmədiyi bildirilmişdir. Bununla əlaqədar bildiririk ki, "Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 9.2 və 35-ci maddələri baxımından şərh edilməsinə dair" Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 04.09.2018-ci il tarixli qərarında deyilir ki, hüquq nəzəriyyəsində "uzanan hüquqpozuntuları" (cinayət, xəta) dedikdə başlayan və uzanaraq müəyyən müddət ərzində fasiləsiz törədilən qanunsuz əməllər başa düşülür. "Uzanan hüquqpozuntusu”nun mahiyyəti onun fasiləsizliyində ifadə olunur və bu onun əsas meyarıdır. İnzibati xətalar qanunvericiliyində uzanan inzibati xətaların təsnifatı və ya mahiyyəti açıqlanmasa da, nəzəri cəhətdən qeyd etmək olar ki, uzanan inzibati xəta bir müddət ərzində inzibati cəza təhdidi altında qanunverici tərəfindən müəyyən şəxsin üzərinə qoyulmuş öhdəliklərin hərəkət və ya hərəkətsizlik formasında yerinə yetirilməməsidir. "Uzanan hüquqpozuntuları"nın bəzi səciyyəvi xüsusiyyətləri ondan ibarətdir ki, onlar konkret məqamda - qanunla müəyyən edilmiş öhdəliklərin pozulması məqamında başlayır, o cümlədən hüquqazidd əməlin konkret bitmə məqamında subyektin özü tərəfindən konkret hərəkətlərin dayandırılması məqamında başa çatır və ya bu hərəkət kənardan müdaxilə nəticəsində dayandırılır. Konstitusiya Məhkəməsinin yuxarıda qeyd edilən mövqeyi ilə razılaşaraq bir daha qeyd edirik ki, Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta (işçinin əmək və məzuniyyət haqlarının hesablanmasında və ödənilməsində, riyazi hesablamalar nəticəsində yol verilən nöqsanlar istisna olmaqla, qanun pozuntularına yol verilməsi) heç bir halda uzanan inzibati xəta hadisəsi sayıla bilməz. Çünki, burada yalnız bir dəfə inzibati xəta baş verir və bu xəta vahid niyyətlə əhatə olunur, heç bir halda inzibati xəta uzanan formada davam etmir. Maddənin dispozisiyasından da göründüyü kimi xəta işçinin əmək və məzuniyyət haqlarının hesablanması və ödənilməsi anında törədilmiş olur. İşçilərin əmək haqqısı isə qanunvericiliyin tələblərinə əsasən adətən işlədiyi ayın sonunda bir dəfə hesablanır və işçiyə ödənilir. Bu halda isə xətanın müəyyən müddət ərzində fasiləsiz davam etməsi mümkün deyil. Belə ki, inzibati xəta işçinin əmək haqqısının hesablanıb ödənildiyi anda törədilir və həmin anda da başa çatır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 12-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta tərkibinin bütün əlamətləri bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və va ehtiyatsızlıq üzündən törədilən1 və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl 'hərəkət və va hərəkətsizlik inzibati xəta hesab olunur) eyni anda bas verir və bitir. Konkret olaraq "xxxx" MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 əməlində də inzibati xəta haqqında protokolda adları qeyd olunan şəxslərə münasibətdə qanun pozuntusu (xəta) müxtəlif vaxtlarda baş verir (işçilərin əmək haqqısının hesablanıb ödənildiyi anda) və bir pozuntu ilə digər pozuntu arasında kifayət qədər fasilələr vardır. Belə olan halda isə "Uzanan hüquqpozuntusu’’nun əsas mahiyyətini ifadə edən onun fasiləsizliyi meyarı (Konstitusiya Məhkəməsinin yuxarıda qeyd edilən qərarında göstərilmiş mövqeyə əsasən) pozulmuş olur. Bu da bir daha onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta uzanan xəta deyildir. Belə olan halda, "xxxx" MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində tərtib edilmiş Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta heç bir halda uzanan inzibati xəta hesab edilə bilməz və buna görə də inzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci üç ay keçənədək verilməli idi. Qeyd olunanlara əsasən şikayətin təmin edilməsi haqqında qərar qəbul edilməsi məhkəmədən xahiş olunur. Məhkəmə iclasında şikayətçinin vəkili və nümayəndəsi Vəkil şikayətə uyğun izahat verərək şikayətin təmin edilməsi, ****** MMC-nin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində çıxarılmış Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin 27.08.2021-ci il tarixli MN № ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarını ləğv edilməsi və Nümayəndə1 barəsində Azərbaycan Respublikası İXMin 192.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin nümayəndəsi X16 izahatında göstərmişdir ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində işləmiş E.Mirzəyev, P.Əhmədov, X.Məmmədhüseynov, F.Atakişiyev, K.Məcnunov və İ.Məmmədova işlədikləri dövr ərzində gecə vaxtına düşən saatlara görə əlavə əmək haqqı hesablanmamış və ödənilməmişdir. Bununla da Azərbaycan Respublikası Əmək qanunvericiliyinin tələbləri pozulmuşdur. Nəticədə "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 tərəfindən İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Qeyd olunan halla bağlı onun tərəfindən 25.08.2021-ci il tarixdə M№ ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunmuşdur. Həmin protokol əsasında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin rəisi X17 tərəfindən MN № ******* nömrəli 27 avqust 2021-ci il tarixli qərar qəbul edilmiş və Nümayəndə1 İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətdiyinə görə 1300 manat məbləğində cərimə edilmişdir. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə X19 arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə 06 fevral 2020-ci il tarixdə, X20 arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə 06 fevral 2020-ci il tarixdə, X2 arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə 30 iyul 2019-cu il tarixdə, X22 arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə 01 iyul 2019-cu il tarixdə, X15 arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə 30 may 2019-cu il tarixdə, X21 arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə 31 may 2020-ci il tarixdə xitam verilmişdir. Altı əmrin hər biri üzrə işəgötürən tərəfindən İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Qeyd olunan pozuntular üzrə protokol 25.08.2021-ci il tarixdə tərtib edilmişdir. Hesab edir ki, qeyd olunan pozuntular uzanan hüquqpozuntularına aid olduğundan qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddət ötürülməmişdir. Sonda isə məhkəmədən şikayətin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə inzibati orqanın nümayəndəsini və barəsində inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmiş şəxsin vəkil və nümayəndəsini dinləyib, şikayətin dəlillərini inzibati xəta haqqında işin materialları ilə birlikdə araşdırıb və Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin qərarının qanuniliyi və əsaslılığını iş üzrə olan materiallar əsasında yoxlayıb hesab edir ki, aşağıda şərh olunan əsaslara görə, şikayət təmin edilməli və iş üzrə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin 27 avqust 2021-ci il tarixli, MN ******* saylı qərarı ləğv edilməlidir. Belə ki, işdə olan 25.08.2021-ci il tarixli MN № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolun surətindən görünür ki, aparılan araşdırma zamanı müəyyən olunmuşdur ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində işləmiş ****** işlədikləri dövr ərzində gecə vaxtına düşən saatlara görə əlavə əmək haqqı hesablanmamış və ödənilməmişdir. Bununla da Azərbaycan Respublikası Əmək qanunvericiliyinin tələbləri pozulmuşdur. Nəticədə "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 tərəfindən İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. İşdə olan inzibati tənbeh vermə haqqında MN № ******* nömrəli 27 avqust 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin rəisi X17 "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barədə tərtib edilmiş 25.08.2021ci il tarixli MN № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola baxaraq, Nümayəndə1 İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətdiyinə görə 1300 manat məbləğində cərimə edilməsini qərara almışdır. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 06 fevral 2020-ci il tarixli 0001/D nömrəli əmrdən görünür ki, Heydər Əliyev adına X13 və Buraxılış xidmətinin əməkdaşı X19 ilə bağlanmış müddətli əmək müqaviləsinə 07 fevral 2020-ci il tarixdən Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2.b maddəsinə əsasən (əmək müqaviləsinin müddəti bitdiyi üçün) xitam verilmişdir. İşçi ilə son haqq-hesabın edilməsi qərara alınmışdır. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 06 fevral 2020-ci il tarixli 0001/X nömrəli əmrdən görünür ki, Heydər Əliyev adına X13 və Buraxılış xidmətinin əməkdaşı X20 ilə bağlanmış müddətli əmək müqaviləsinə 07 fevral 2020-ci il tarixdən Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2.b maddəsinə əsasən (əmək müqaviləsinin müddəti bitdiyi üçün) xitam verilmişdir. İşçi ilə son haqq-hesabın edilməsi qərara alınmışdır. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 30 iyul 2019-cu il tarixli 0376/İÇ nömrəli əmrdən görünür ki, X18 iaşə şöbəsində menecer köməkçisi vəzifəsində çalışan əməkdaşı X2 ilə bağlanmış müddətli əmək müqaviləsinə 30 iyul 2019-cu il tarixdən Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2.a maddəsinə əsasən (öz xahişi ilə) xitam verilmişdir. İşçi ilə son haqq-hesabın edilməsi qərara alınmışdır. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 01 iyul 2019-cu il tarixli 0328/İÇ nömrəli əmrdən görünür ki, X18 kassir vəzifəsində çalışan əməkdaşı X22 ilə bağlanmış müddətli əmək müqaviləsinə 01 iyul 2019-cu il tarixdən Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2.a maddəsinə əsasən (öz xahişi ilə) xitam verilmişdir. İşçi ilə son haqq-hesabın edilməsi qərara alınmışdır. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 30 may 2019-cu il tarixli 0265/İÇ nömrəli əmrdən görünür ki, X9 kassir vəzifəsində çalışan əməkdaşı X15 ilə bağlanmış müddətli əmək müqaviləsinə 31 may 2019-cu il tarixdən Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2.a maddəsinə əsasən (öz xahişi ilə) xitam verilmişdir. İşçi ilə son haqq-hesabın edilməsi qərara alınmışdır. İşdə olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 31 may 2020-ci il tarixli X-20/24 nömrəli əmrdən görünür ki, Cəmiyyətin anbardar vəzifəsində çalışan əməkdaşı X21 ilə bağlanmış müddətli əmək müqaviləsinə 01 iyun 2020-ci il tarixdən Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 68.2.a maddəsinə əsasən (öz xahişi ilə) xitam verilmişdir. İşçi ilə son haqq-hesabın edilməsi qərara alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 83.2-ci maddəsinə əsasən əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə işəgötürənin əmri (sərəncamı, qərarı) onun tərəfindən imzalanmalı və müəssisənin möhürü ilə təsdiqlənməlidir. Bu əmrin surəti, işçinin əmək kitabçası və işəgötürənin son haqq-hesabı (istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə pul əvəzi, işçiyə ödənilməli əmək haqqı və digər ödəmələr) ilə birlikdə sonuncu iş günü işçiyə verilməlidir. Həmin Məcəllənin 172.4-cü maddəsinə əsasən işçi işdən çıxarkən ona düşən bütün ödənclər tam məbləğdə işdən çıxdığı gün verilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.4-cü maddəsinə əsasən işçinin əmək və məzuniyyət haqlarının hesablanmasında və ödənilməsində, riyazi hesablamalar nəticəsində yol verilən nöqsanlar istisna olmaqla, qanun pozuntularına yol verilməsinə görə vəzifəli şəxslər yeddi yüz manatdan min beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir. Məhkəmə razılaşır ki, işçilər X19 ilə (06 fevral 2020-ci il), X20 ilə (06 fevral 2020-ci), X2 ilə (30 iyul 2019-cu il), X22 ilə (01 iyul 2019-cu il), X15 ilə (30 may 2019-cu il) və X21 ilə (31 may 2020-ci il) işəgötürən arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə işəgötürən tərəfindən xitam verilərkən Azərbaycan Respublikası Əmək Qanunvericiliyinin tələbləri pozulmuşdur. Lakin, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsi nəzərə almamışdır ki, işəgötürən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti qeyd olunan işçilərin əmək müqavilələrinə xitam verməklə İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı məhz 31 may 2019-cu il, 30 may 2019-cu il, 30 iyul 2019-cu il, 01 iyul 2019-cu il, 06 fevral 2020-ci il, 31 may 2020-ci il tarixlərdə törətmişdir. Həmin vaxtdan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barədə inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilənədək, yəni 27 avqust 2021-ci il tarixədək 03 (üç) aydan çox müddət keçmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci üç ay keçənədək verilə bilər. Yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları, gömrük qaydaları, ətraf mühitin qorunması qaydaları, xarici dövlətlərin qeyri-hökumət təşkilatlarının filial və ya nümayəndəliklərinin fəaliyyət göstərməsi qaydaları, qrant müqavilələrinin (qərarlarının) qeydə alınması qaydaları, eləcə də maliyyə, vergilərin və rüsumların ödənilməsi qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalara görə, habelə hüquqi şəxslərin dövlət reyestri üçün zəruri məlumatların verilməməsinə, hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı zamanı yanlış məlumatların verilməsinə, qeyri-hökumət təşkilatları haqqında və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqqında, həmçinin dərman vasitələri haqqında qanunvericiliyin, habelə əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin Azərbaycan Respublikasında olması və yaşaması qaydalarının, əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin işə cəlb edilməsi qaydasının pozulmasına, xırda talamaya görə inzibati tənbeh inzibati xətanın törədildiyi gündən ən geci bir il keçənədək verilə bilər. Həmin Məcəllənin 38.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 38.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan müddətlər uzanan inzibati xətalara münasibətdə xətanın aşkara çıxarıldığı gündən hesablanır. Məhkəməyə göndərilmiş şikayətin materiallarından görünür ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin vəzifəli şəxsin əməlindəki inzibati xətanın törədilməsi faktı müvafiq olaraq 30 iyul 2019-cu il, 01 iyul 2019-cu il, 30 may 2019-cu il, 06 fevral 2020-ci il və 31 may 2020-ci il tarixlərdən hesab edilməli, həmin tarixlərdən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilənədək isə 03 (üç) aydan çox müddət keçmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1 və 430.4-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 19 dekabr 2019-cu il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, qanunverici inzibati tənbehin tətbiqinin müddətini müəyyən edərkən ilk növbədə inzibati xətanın aşkar edilməsi və müvafiq icraatın aparılması meyarlarından çıxış edir. Digər tərəfdən, inzibati tənbeh vermə müddətinin üç ay müəyyən edilməsi onunla izah olunur ki, qanunverici “prosessual qənaət” prinsipinə əsaslanaraq məhkəmə prosesinin əsassız olaraq uzadılmasının qarşısını almış olur. Belə yanaşma işlərə ağlabatan müddətlərdə baxılması prinsipinin və son nəticədə ədalətli məhkəmə araşdırmasının təmin edilməsinə xidmət edir. Bu, öz növbəsində, inzibati xətalar qanunvericiliyinin prinsiplərinə də uyğundur. Həmçinin, X6 111.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, inzibati xəta haqqında işə baxmağa səlahiyyəti olan hakim, orqan (vəzifəli şəxs) bu cür işlərə inzibati xəta haqqında protokolu və işin digər materiallarını aldığı vaxtdan on beş gün müddətində baxır. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu inzibati xətalar üzrə işlərin məhkəmələr tərəfindən baxılmasına dair özünün əvvəlki hüquqi mövqeyinə əsaslanaraq qeyd edir ki, inzibati xətalara dair işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasını, inzibati xəta törətmiş şəxs barəsində qanunvericiliyin tələbinə görə yalnız üç ay müddətində inzibati tənbehin verilməsinin mümkünlüyünü və tərtib edilmiş materialların tamamlanmasının bilavasitə onların da vəzifəsinə aid edildiyini nəzərə alaraq, məhkəmələr daxil olmuş materiallara qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq müəyyən olunmuş müddətlər çərçivəsində obyektiv və qərəzsiz baxmalıdırlar. Bundan başqa, "Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 9.2 və 35-ci maddələri baxımından şərh edilməsinə dair" Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 04.09.2018-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, hüquq nəzəriyyəsində "uzanan hüquqpozuntuları" (cinayət, xəta) dedikdə başlayan və uzanaraq müəyyən müddət ərzində fasiləsiz törədilən qanunsuz əməllər başa düşülür. "Uzanan hüquqpozuntusu”nun mahiyyəti onun fasiləsizliyində ifadə olunur və bu onun əsas meyarıdır. İnzibati xətalar qanunvericiliyində uzanan inzibati xətaların təsnifatı və ya mahiyyəti açıqlanmasa da, nəzəri cəhətdən qeyd etmək olar ki, uzanan inzibati xəta bir müddət ərzində inzibati cəza təhdidi altında qanunverici tərəfindən müəyyən şəxsin üzərinə qoyulmuş öhdəliklərin hərəkət və ya hərəkətsizlik formasında yerinə yetirilməməsidir. "Uzanan hüquqpozuntuları"nın bəzi səciyyəvi xüsusiyyətləri ondan ibarətdir ki, onlar konkret məqamda - qanunla müəyyən edilmiş öhdəliklərin pozulması məqamında başlayır, o cümlədən hüquqazidd əməlin konkret bitmə məqamında subyektin özü tərəfindən konkret hərəkətlərin dayandırılması məqamında başa çatır və ya bu hərəkət kənardan müdaxilə nəticəsində dayandırılır. Konstitusiya Məhkəməsinin yuxarıda qeyd edilən mövqeyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası İXM-in 192.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta (işçinin əmək və məzuniyyət haqlarının hesablanmasında və ödənilməsində, riyazi hesablamalar nəticəsində yol verilən nöqsanlar istisna olmaqla, qanun pozuntularına yol verilməsi) uzanan inzibati xəta hadisəsi sayıla bilməz. Belə ki, burada yalnız bir dəfə inzibati xəta baş verir və bu xəta vahid niyyətlə əhatə olunur, heç bir halda inzibati xəta uzanan formada davam etmir. Maddənin dispozisiyasından da göründüyü kimi xəta işçinin əmək və məzuniyyət haqlarının hesablanması və ödənilməsi anında törədilmiş olur. İşçilərin əmək haqqısı isə qanunvericiliyin tələblərinə əsasən adətən işlədiyi ayın sonunda bir dəfə hesablanır və işçiyə ödənilir. Bu halda isə xətanın müəyyən müddət ərzində fasiləsiz davam etməsi mümkün deyildir, yəni inzibati xəta işçinin əmək haqqısının hesablanıb ödənildiyi anda törədilir və həmin anda da başa çatır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Göründüyü kimi, həm Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1-ci maddəsinin, həm də Konstitusiya Məhkəməsinin qeyd olunan qərarlarının tələbləri baxımından Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin iş üzrə gəldiyi nəticə düzgün olmamışdır. Ona görə də müddətin keçməsi ilə bağlı barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 inzibati məsuliyyətdən azad edilməlidir. Çünki, İXM-in 53.1.6-cı maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 38-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətlər başa çatdıqda iş üzrə icraat başlana bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Həmin Məcəllənin 134.1.3-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılaraq bu Məcəllənin 135.1.5-1-ci maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 135.1.5-1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halların müəyyən olunması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsasdır. Beləliklə məhkəmə hesab edir ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 şikayəti təmin olunmalı, Azərbaycan Respublikası İXM-in 135.1.5-1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin rəisi X5 inzibati tənbeh vermə haqqında MN № ******* nömrəli 27 avqust 2021-ci il tarixli qərarı ləğv edilməli və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38, 53, 133-137-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şikayət təmin edilsin. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında X23 Xidməti Şəki Regional Ərazi Şöbəsinin rəisi X5 inzibati tənbeh vermə haqqında 27 avqust 2021-ci il tarixli, MN ******* saylı qərarı ləğv edilsin və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin klaster maliyyə meneceri Nümayəndə1 barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.4-cü maddəsi ilə başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti təqdim edildiyi və ya alındığı gündən 10 (on) gün müddətində Qəbələ Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəkil Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Sədrlik edən Elman İsayev