Quba Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(027)-348/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Quba şəhəri İş № 3(027)-348/2025 05.05.2025 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babayev Aydın Vahid oğlunun sədrliyi, Xudaverdiyev Elşad Mütəllim oğlunun katibliyi, X1 iştirakı ilə, X2 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5 və 333.1-ci maddələrilə tərtib olunmuş Quba RPŞ-in İXP ******* saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli qərarından şikayətə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyənetdi: X5 şikayət ərizəsilə müraciət edərək Azərbaycan Respublikası İXM-nin 342.5 və 333.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutularaq barəmdə xx.xx.2025-ci il tarixli, İXP ******* saylı protokol əsasında Quba RPŞ-nin Yol Patrul Xidmətinin inspektoru X6 tərəfindən tərtib edilmiş inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ləğv edilməklə, barəsindəki inzibatr xəta haqqında iş-üzrə icraata xitam verilməsi və əməkdaş X3 qanunsuz hərəkətlərinə hüquqi qiymət verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, 09 aprel 2025-ci il tarixdə Quba şəhərində X9 əməkdaşı X3 qanunsuz hərəkətləri nəticəsində ona 400 manat məbləğində inzibati cərimə tətbiq edilmişdir. Protokol barədə heç bir qərar qəbul edilməmişdir. Belə ki, idarə etdiyi “Opel Astra” minik markalı,**- GO-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin qeydiyyatı Xaçmaz rayon DYP idarəsində tamamlanmış və texniki baxışdan keçmişdir. Quba şəhərindən keçərkən DYP əməkdaşı tərəfindən avtomobil saxlanılmış və qeydiyyat nişanlarının vəziyyəti bəhanə gətirilmişdir. Əməkdaş spirtli içki qəbul edibetmədiyimi soruşmuş, o da, bir gün əvvəl (təxminən 24 saat öncə) 150 qram qəbul etdiyini demişdir. O, isə onu düzgün şəkildə yoxlamadan, alkoqolu ölçən cihazı ağızdan təxminən 10 sm uzaqda saxlayaraq ölçmə aparmış və heç bir tibbi yoxlama təşkil etmədən videoyazını yarımçıq saxlamışdır. Saat təxminən 15:00-da (2 saat sonra) məni Sərraf adlı vəzifəli şəxs qəbul etdi. Avtomobil cərimə meydançasına aparılmış və etiraz etməyinə baxmayaraq, ikinci yoxlama (tibbi ekspertiza) aparılması rədd edilmişdir. Avtomobil isə “ayıq sürücü” olmadan ona qaytarılmışdır. Beləliklə, hadisə yerindən videoçəkiliş etməyə imkan verilməməsi, yoxlamanın yeni alkoqol ölçən vasitəsilə olunmaması, alkoqol ölçmənin nəticəsinin ona təqdim edilməməsi, tibbi ekspertiza tələbinin rədd edilməsi, tərtib edilən protokolun subyektiv əsaslara söykənməməsi kimi hallar DYP əməkdaşının səlahiyyətlərini aşaraq qanunsuz hərəkətlərə yol verdiyini sübut edir. Məhkəmə iclasında X5 şikayət ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək qeyd edilən protokolun və qərarın ləğv edilməsini, inzibati işin icraatına xitam verilməsini xahiş etmişdir. İşə baxılmasının yeri və vaxtı barədə qərarından şikayət verilmiş orqana məlumat verilsə də, Azərbaycan Respublikası DİN Quba RPŞ DYPB nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, səbəbləri barədə məlumat verməmiş və işə baxılmasının təxirə salınması barədə vəsatət verməmişdir. Məhkəmə işə, qərarından şikayət verilmiş orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxmılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, şikayət verən şəxsi dinləyib, şikayəti iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq, hesab edir ki, şikayət təmin olunmalı və inzibati xəta haqqında qərar ləğv edilməli və iş üzrə icraata xitam verilməlidir. İş materiallarında olan İXP ******* saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında qərardan görünür ki, X5 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5 və 333.1-ci maddələri ilə təqsirili bilinib, 400 manat məbləğində cərimə edilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, DİN Quba RPŞ DYPB-nin İXP ******* saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarına əsasən, X5 Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5 və 333.1-ci maddələrilə təqsirli bilinərək, 400 manat cərimə edilməsi qərara alınmış, Ə.Əliyev həmin qərarla razılaşmayaraq, məhkəməyə müraciət edərək barəsində tərtib edilmiş qərarın ləğv edilməsini və inzibati xətaya görə əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından, icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə bununla bağlı qeyd edir ki, AR İXM-nin Məcəllənin 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sistemində, habelə digər dövlət informasiya sistemlərində (ehtiyatlarında) aşkar olunan məlumatlarla, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. Qeyd edilən Məcəllənin 81.1-ci maddəsinə əsasən müvafiq sertifikatı olan və metroloji sınaqdan keçmiş ölçü cihazları və bu Məcəllənin 81.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan vasitələr xüsusi texniki vasitələr adlanır, habelə 81.3-cü maddəsinə əsasən xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri inzibati xəta haqqında iş üzrə protokolda (inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarda) qeyd edilir. Qeyd edilən Məcəllənin 69.2-ci maddəsinə əsasən şəxsi axtarış, əşyaların yoxlanılması, nəqliyyat vasitəsinə baxış, əşyaları və sənədləri götürmə, eləcə də sərxoşluq vəziyyətinin müayinəsi aparılarkən hal şahidlərinin iştirakı məcburidir. Hal şahidləri onların iştirakı ilə həyata keçirilən prosessual hərəkətləri, onların məzmununu və nəticəsini protokolda öz imzası ilə təsdiq edirlər. Həmin Məcəllənin 96.2-ci maddəsinə əsasən nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin sərxoş vəziyyətdə olmasını güman etməyə kifayət qədər əsas olduqda, onun sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün xüsusi texniki vasitələrdən istifadə edilir. Həmin şəxs sərxoş vəziyyətdə olub-olmamasının xüsusi texniki vasitədən istifadə edilməklə müəyyən edilməsindən imtina etdikdə və ya xüsusi texniki vasitə ilə müayinənin nəticəsi ilə razılaşmadıqda, tibbi müayinəyə aparılır. Qeyd edilən Məcəllənin 96.3-cü maddəsinə əsasən nəqliyyat vasitəsini idarə etməkdən kənarlaşdırma barədə və sərxoşluq vəziyyətini müəyyən etmək üçün xüsusi texniki vasitələrdən istifadə etmək və ya tibbi müayinəyə göndərmək barədə protokol tərtib olunur və həmin sənədin surəti barəsində belə tədbir tətbiq edilən şəxsə verilir. Həmin Məcəllənin 96.6-cı maddəsinə əsasən sərxoşluq vəziyyətini müəyyən etmənin tibbi müayinəsi barədə akt müvafiq protokola əlavə olunur. Məhkəmə iclasında həmçinin müəyyən olunmuşdur ki, X5 idarə etdiyi avtomobillə hərəkətdə olarkən polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılaraq alkotester müayinəsilə alkoqol istifadəsi nəticəsinə gəlinmiş və müvafiq prokol tərtib olunmuşdur. Sərxoşluq vəziyyətinin tibbi müayinəsindən keçirilmədən protokol əsasında cərimə edilməsi barədə qərar qəbul edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. “Nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 27 iyun 2014-cü il tarixli, 209 №-li qərarının 2.3-cü bəndinə əsasən alkoqolun qəbulu faktının xüsusi texniki vasitə ilə yoxlanılması şəxsin nəfəsvermə, narkotik vasitələrdən, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrin qəbulu faktının xüsusi texniki vasitə ilə yoxlanılması isə şəxsin ağız suyundan nümunənin götürülməsi üsulu ilə aparılır. Həmin qərarın 2.4-cü bəndində əsasən xüsusi texniki vasitə qanda alkoqolun konsentrasiyasının 0,3 promilli və daha artıq olması və yaxud narotik vasitələrin, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrin qəbulunu göstərdiyi halda şəxsin Həmin qərarın İİİ hissəsinə yəni Nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin sərxoşluq vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün tibbi müayinənin aparılması qaydalarının 3.3-cü bəndinə əsasən Narkotik vasitələrdən, psixotrop maddələrdən və digər güclü təsir edən maddələrdən istifadə edilməsi nəticəsində yaranan sərxoşluq hallarının təyini həkimnarkoloq tərəfindən bioloji mayelərin (qan, tüpürcək, sidik, hava və s.) müayinəsi vasitəsilə həyata keçirilir. Şəxsə aid bioloji mayelərdə narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və digər güclü təsir edən maddələrin izi və sərxoşluğun kliniki əlamətləri aşkar edildikdə, həmin şəxs sərxoş hesab edilir. Həmin Qərarın 2.4-cü bəndinə əsasən Xüsusi texniki vasitə qanda alkoqolun konsentrasiyasının 0,3 promilli və daha artıq olmasını və yaxud narkotik vasitələrin, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrin qəbulunu göstərdiyi halda şəxsin sərxoşluq vəziyyətində olduğu hesab edilir. Həmin Qərarın 2.5-ci bəndinə əsasən Şəxsin xüsusi texniki vasitələrlə yoxlanılması zamanı alkoqollu içkidən və yaxud narkotik vasitələrdən, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrdən istifadə edilməsi nəticəsində sərxoşluq vəziyyəti müəyyən olunarsa, polis əməkdaşları tərəfindən Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinə uyğun olaraq protokol tərtib edilir. Həmin qərarın 2.7-ci bəndinə əsasən Nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs alkoqollu içkidən və yaxud narkotik vasitələrdən, psixotrop və digər güclü təsir edən maddələrdən istifadə edilməsi nəticəsində sərxoş vəziyyətdə olub-olmamasının müəyyən edilməsindən imtina etdikdə və ya xüsusi texniki vasitə ilə müayinənin nəticəsindən narazı olduqda, lakin onun sərxoşluq əlamətləri özünü aşkar büruzə verdikdə, həmin şəxs tibbi müayinəyə göndərilir. Göründüyü kimi, Ə.Əliyev texniki vasitədən istifadə edilməsindən sonra tibbi müayinəyə aparılmamış, habelə nəqliyyat vasitəsini idarə etməkdən kənarlaşdırma barədə və sərxoşluq vəziyyətini müəyyən etmək üçün xüsusi texniki vasitələrdən istifadə etmək və ya tibbi müayinəyə göndərmək barədə protokol tərtib olunmamışdır. Habelə avtomobili elə həmin gün ona qaytarılmışdır. Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Məhkəmə hesab edir ki, İXM-nin 342.5 və 333.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan inzibati xəta ilə bağlı icraat üzrə barəsində şikayət verilmiş qərar ləğv edilməli və X2 əməlində inzibati xəta tərkibi olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 53.1.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir: Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 135.1.5-1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halların müəyyən olunması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsasdır. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, X5 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5-ci maddəsilə inzibati məsliyyətə cəlb olunması ilə bağlı şikayət vermədiyindən, hər iki inzibati xəta üzrə vahid qərar qəbul olunduğundan və hazırda qərar ləğv olunmaqla İXM-nin 333.1-ci hissədə inzibati icraata xitam verildiyindən, material Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5-ci maddəsilə inzibati məsliyyətə cəlb olunması üçün material həmin hissədə Quba RPŞ-ə gndərilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 43, 131, 134.1.4 və 135.1.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə r a r a a l d ı: Şikayəti təmin edilsin. X5 barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5-ci və 333.1-ci maddələrilə tərtib edilmiş inzibati tənbeh vermə haqqında Quba RPŞ-nin DYPB-nin İXP ******* saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli qərarı ləğv edilsin. X2 əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 333.1-ci maddələsilə inzibati xəta tərkibi olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata 53.1.1-ci maddəsinə əsasən həmin hissədə xitam verilsin. X2 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.5-ci maddəsilə inzibati məsliyyətə cəlb olunması üçün material həmin hissədə Quba RPŞ-ə göndərilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Sədrlik edən: Aydın Babayev