Şirvan Şəhər Məhkəməsi Qərar — İş №3(032)-51/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şirvan şəhəri İş № 3(032)-51/2025 24.01.2025 ŞİRVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim İmanov Əli Sərməz oğlunun sədrliyi, Hüseynov Elvin Nizami oğlunun katibliyi, Qərardan şikayət vermiş X2 iştirakı ilə, X2 barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 332.3-cü maddəsi ilə YPX İnzibati qrup polis mayoru X3 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, TP ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarından verilmiş şikayətə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: X4 şikayətlə məhkəməyə müraciət edərək, barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, TP ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın ləğv edilməsini xahiş etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə Hacıqabul-Muğan yolunda sürət həddi 50 km saat olan yerdə 62 km sürət həddində aşmışdır. Ona görə ona SMS-radardan İXM-nin 328.1-ci maddəsinə əsasn 10 manat məbləğində cərimə gəlmişdir. Cəriməni sonra ödəyəcəyini düşünmüşdür. xx.xx.2024-cü il tarixdə Oğuz rayonundan qayıdarkən adını sonradan bildiyi Kürdəmir Post yəni Vİİ tağım Yol Patrul Xidmətinin isnpektoru polis baş serjantı X5 ona saxla işarəsi vermiş, idarə etdiyi ** GN *** dövlət nömrə nişanlı avtomobili saxlamışdır. Həmin şəxs ona yaxınlaşaraq özünü təqdim etmiş, ondan idarə etdiyi avtomobilin saxlama səbəbini soruşmuşdur. Sadəcə sənədləri yoxlamaq üçün avtomobili saxladığını bildirmişdir. Həmin vaxt sənədlərini təqdim etdi. Həmin şəxs sənədlərini yoxlayarkən sücücülük vəsiqəsinin vaxtının bitdiyini dedi. Lakin onun məlumatının olmadığını, cəriməsi nədirsə onu yazmasını bildirmişdir. Polis əməkdaşı ona bildirdi ki, sürücülük hüququ olmadan avtomobil idarə etdiyi üçün 200 manat cərimə və sonra isə 400 manat cərimə gələcək. Öz narazılığını bildirdi ki, qanuna əsasən 200 manat cərimə yaza bilərsiniz. Dərhal telfonunda olan SMS radar proqramına daxil olmuş, xx.xx.2024-cü il tarixdə ona yazılan EQ 24708153 saylı protokola əsasən 10 manatlıq cərimə və dərhal eyni kodla dəyişdirlərək 200 manat cəriməyə çevrilmişdir. Onlara narazılığını bildirdi. X5 onluq bir şey olmadığını, Bakı şəhərində yerləşən “Respublikanskiyə, 402 saylı otağa” getməli olduğunu demişdir. Avtomobili almaq istəyən zaman həmin polis əməkdaşına bildirdi ki, yanında əyləşən qohumu X6 var və onun sürücülük vəsiqəsi vardır, ona onlayn etibarnamə verə bilər. Həmin vaxt dərhal DİN-in 102 xidmətinə müraciətlər etdi və heç bir nəticəsi olmadı. Daha sonra avtomobili cərimə meydançasında saxladıqdan sonra avtomobildə olan veşləri yığıb Şirvan şəhərində yerləşən evinə gəldi. xx.xx.2024-cü il tarixdə deyilən ünvana gedib 402-ci otağa yaxınlaşaraq özünü polis əməkdaşına təqdim edib düşdüyü vəziyyəti onların nəzərinə çatdırdı. Yol Patrul Xidmətinin inzibati qrup polis mayoru X3 ona bildirdi ki, barəsində tərtib olunan 200 manat cəriməni və bundan başqa 400 manatı da ödəməlidir. Yol Patrul Xidmətinin inzibati qrup polis mayoru X1 vasitəsi ilə araşdıraraq guya qanunsuz sürücülük hüququ olmadan avtomobil idarə etdiyi üçün xx.xx.2024-cü il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixdədək qərarlar yazaraq 2700 manat cərimə edildi. Onlara məhkəməyə müraciət edəcəyini bildirdi. Ona 7 dəfə 400 manat məbləğində cərimə tətbiq edilmişdir. Məhkəmə iclasında şikayət verən şəxs X4 şikayəti müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə Azərbaycan Respublikası DİN Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinə məhkəmə bildirişi göndərilmiş, lakin qərarı qəbul etmiş orqanın əməkdaşı gəlməmiş, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 133.2.4-cü maddəsinə əsasən işə onun iştirakı olmadan baxılması mümkün hesab edilmişdir. Məhkəmə şikayətçinin izahatını dinləyərək, şikayəti və materialları nəzərdən keçirərək hesab edir ki, şikayət təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmədə tədqiq edilən: xx.xx.2024-cü il tarixli, TP ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın surətindən görünür ki, X4 “Renault Megane” minik markalı, ** GN *** dövlət nömrə nişanlı avtomobili idarə edərkən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 332.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsinə görə 400 manat məbləğində cərimə edilmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixində tərtib edilmiş İXP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, X4 xx.xx.2024-cü il tarixdə, saat 13:48-də “Renault Megane” minik markalı, ** GN *** dövlət nömrə nişanlı avtomobili idarə edərkən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 332.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 332.3-cü maddəsinin dizpozisiyasında göstərilmişdir ki, maddədə nəzərdə tutulmuş xətanın inzibati tənbeh almış şəxs tərəfindən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qüvvəyə mindiyi gündən bir il ərzində təkrar törədilməsinə və ya nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ məhdudlaşdırılmış şəxs tərəfindən nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsinə görə dörd yüz manat məbləğində cərimə edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. 61.3-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında işə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin iştirakı ilə baxılır. Həmin işə şəxsin iştirakı olmadan, yalnız o hallarda baxılır ki, işə baxılmasının yeri və müddətinin ona vaxtında bildirilməsi barədə məlumat olsun və ya işə baxılmasını təxirə salmaq haqqında ondan vəsatət daxil olmasın, yaxud belə vəsatət rədd edilmiş olsun. 100.1.8-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 54-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, inzibati xətanın törədilməsi haqqında protokol tərtib edilir. 100.2-ci maddəsinə əsasən protokol tərtib edilərkən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə, habelə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın digər iştirakçılarına bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqları və vəzifələri izah edilir və bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır. 100.3-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə inzibati xəta haqqında protokolun surəti verilir. İnzibati xəta haqqında iş üzrə zərər çəkmiş şəxsin də inzibati xəta haqqında protokolun surətini almaq hüququ vardır. 101.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsi faktı aşkar edildikdən dərhal sonra inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilir. 101.2-ci maddəsinə əsasən işin hallarının, eləcə də barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin şəxsiyyətinin və ya hüquqi şəxs barəsində məlumatların əlavə aydınlaşdırılması tələb olunduğu hallarda, inzibati xəta haqqında protokol inzibati xətanın aşkar edildiyi vaxtdan iki gün müddətində tərtib edilir. 101.3-cü maddəsinə əsasən inzibati araşdırma aparıldığı hallarda, inzibati xəta haqqında protokol bu Məcəllənin 102.5-ci maddəsində göstərilən müddətdə tərtib edilir. 102.5-ci maddəsinə əsasən inzibati araşdırma inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın başlama vaxtından bir aydan artıq olmayan müddətə aparılır. İcraatında inzibati xəta haqqında iş olan səlahiyyətli vəzifəli şəxsin əsaslandırılmış vəsatəti olduqda, bu müddət yuxarı vəzifəli şəxs tərəfindən bir ayadək müddətə uzadılır. 124.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxmaq hüququ səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) aid edilmiş yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalar səlahiyyətli vəzifəli şəxs tərəfindən bilavasitə aşkar edildikdə və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs inzibati xəta hadisəsinin mövcudluğu ilə razılaşdıqda, inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərar çıxarılır. 124.3-cü maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs inzibati xəta hadisəsinin mövcudluğu ilə razılaşmadıqda, səlahiyyətli vəzifəli şəxs inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir. 124.4-cü maddəsinə əsasən inzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərar və ya inzibati xəta haqqında protokol operativ nəqliyyat vasitəsində quraşdırılmış bortkompüter vasitəsilə tərtib olunaraq dərhal, yaxud belə kompüter olmadıqda həmin günün sonunadək müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sistemində yerləşdirilir və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə bu Məcəllənin 125.2.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada bu barədə məlumat verilir. İnzibati tənbeh tətbiq etmə haqqında qərarın və ya inzibati xəta haqqında protokolun kağız daşıyıcıda surəti səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən yerindəcə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə, həmçinin belə müraciəti olduqda inzibati xəta haqqında iş üzrə zərər çəkmiş şəxsə verilir. Bu Məcəllənin 124.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda inzibati xəta haqqında protokol baxılması üçün yuxarı səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) göndərilir. Yuxarı səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) tərəfindən həmin iş üzrə qəbul edilən qərar qəbul edildiyi gün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sistemində yerləşdirilir və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə həmin qərar barədə bu Məcəllənin 125.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilir.[131] 125.2-ci maddəsinə sasən İnzibati xətanı törətmiş nəqliyyat vasitəsinin istifadəçisi (həmçinin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan nəqliyyat vasitələri ilə əlaqədar hüquqi şəxs, yaxud istifadəsində olan nəqliyyat vasitələri ilə əlaqədar dövlət qurumu) inzibati xəta haqqında protokol və inzibati xəta haqqında iş üzrə qərar barədə aşağıdakı qaydada məlumatlandırılır: 125.2.1-ci maddəsinə sasən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sistemi inzibati xəta haqqında protokolu və ya inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarı və onların əlavələrini hər bir nəqliyyat vasitəsinin istifadəçisi üçün internet informasiya resursunda yaradılmış elektron kabinetə dərhal yerləşdirir və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin elektron ünvanına (olduğu halda) göndərir; 125.2.2-ci maddəsinə sasən eyni zamanda müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sistemi nəqliyyat vasitəsi istifadəçisinin elektron kabinetində olan mobil telefon nömrəsinə inzibati xəta törətməsi, törətdiyi xətanın qısa məzmunu, xətanın törədildiyi yer və vaxt, bu Məcəllənin hansı maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunması, cərimənin məbləği, inzibati xəta haqqında elektron protokolun və ya inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın nömrəsi, həmin sənədlə və ona əlavə edilmiş materiallarla tanış ola biləcəyi elektron kabinetin internet ünvanı və daxilolma qaydası barədə ödənişsiz SMS məlumatı dərhal göndərir; 125.2.3-ci maddəsinə sasən inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar əlavə edilmiş materiallarla birlikdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sistemi tərəfindən kağız daşıyıcıda çap olunaraq, bu Məcəllənin 57.1 – 57.5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş rəsmi qaydada verilməsi üçün 2 gün ərzində müvafiq icra hakimiyyəti orqanına göndərilir. Məhkəmənin hazırki inzibati işlə əlaqədar mövqeyi və əsaslandığı hallar İnzibati xətanın anlayışından bəhs edilən İXM-in 12-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Məhkəmə araşdırması zamanı şəxsin öz izahatından, iş materiallarından məlum olur ki, səlahiyyətli orqan şəxsin xx.xx.2024-cü il tarixdə inzibati xəta törətməsini müəyyən etmiş, bununla əlaqədar 17 dekabr 2024-cü il tarixdə inzibati protokol tərtib etmiş və istinad etdiyi xətanın törədilməsindən 23 gün sonra, yəni xx.xx.2024-cü il tarixdə həmin “inzibati protokol” əsasında inzibati tənbeh vermə barədə qərar qəbul etmişdir. Təbii ki, inzibati orqanın yol hərəkət qaydalarına qarşı aşkar etdiyi inzibati xətanın törədilməsindən inzibati qərarın qəbul edilməsinədək qanunla nəzərdə tutulmuş (1 il) müddət keçməsə də, lakin inzibati qanunvericiliklə barəsində icraat aparılan şəxsin qanunla imperativ qaydada nəzərdə tutulmuş formada məlumatlandırılmaması səlahiyyətli orqan tərəfindən “aşkar edilmiş inzibati xəta üzrə” icraatın qanunamüvafiq qaydada aparılmamasını göstərir. Həmçinin qanun inzibati xətanın aşkar edilməsindən sonra müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməsinin, buna dair qərar qəbul edilməsinin müddətlərini və hansı hallarda inzibati araşdırmanın uzadılmasını (ekspertizanın və ya digər prosessual hərəkətlərin aparılması zərurəti yarandıqda) və uzadılmanın prosedurunu (vəzifəli şəxs tərəfindən inzibati araşdırma aparılması haqqında qərardadın qəbul edilməsi ilə) müəyyən etdiyi təqdirdə, hazırki inzibati iş üzrə səlahiyyətli orqanın hansı üzrlü səbəbdən inzibati xətanı aşkar etdikdən sonra şəxsin xəbəri olmadan barəsində 23 gün sonra inzibati tənbeh verilməsinə dair qərarın qəbulu, göstərilən müddət ərzində inzibati araşdırmanın aparılıbaparılmaması, aparıldığı təqdirdə müvafiq qərardadın qəbulu, araşdırmanın hər hansı ekspertiza və ya digər prosessual hərəkətlərin aparılması zərurətinin mövcudluğu səbəbindən uzanması təsdiq edilmədiyindən məhkəmə şəxsin barəsində aparılan inzibati icraatın yekunu ilə bağlı qəbul edilmiş qərarın qanunazidd olmasını və bu səbəbdən də ləğv edilməsini ədalətli hesab edir. Azərbaycan Respublikası İXM-in 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. 134.1.3-cü maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə və ya protestə baxılarkən bu Məcəllənin 135.1.5-1-ci maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərarı ləğv edərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edilir; 135.1.5-1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş halların müəyyən olunması inzibati xəta haqqında iş üzrə qərarın ləğv edilməsi əsasdır. Məhkəmə sübutlara məcmu halda qiymət verərək qeyd edir ki, şikayət təmin edilməli, X2 barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 332.3-cü maddəsi ilə YPX İnzibati qrup polis mayoru X3 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, TP ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarı ləğv edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 125, 128-134-cü maddərini rəhbər tutaraq, qərara aldı: Şikayət təmin edilsin. X4 barəsində Azərbaycan Respublikası İXM-nin 332.3-cü maddəsi ilə YPX İnzibati qrup polis mayoru X3 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, TP ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ləğv edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Şirvan şəhər Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Sədrlik edən: Əli İmanov