İmişli Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №3(036)-75/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD İmişli rayonu İş № 3(036)-75/2025 15.01.2025 İMİŞLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ İmişli Rayon Məhkəməsinin hakimi Mahmud Orxan Əlövsət oğlu, Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra – İXM) 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materialın baxılmağa hazırlanması zamanı, Müəyyən etdim: Məhkəmənin icraatına Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış material daxil olmuşdur. İnzibati xəta haqqında materialın Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 106-cı maddəsinə müvafiq olaraq baxılması üçün hazırlanması zamanı müəyyən edilmişdir ki, təqdim edilmiş materiallar natamamdır və işə baxılarkən tamamlamaq mümkün deyildir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İXM-nin 100.1.7-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta haqqında protokolda “barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinin izahatları” göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 100.2-ci maddəsinə əsasən “Protokol tərtib edilərkən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə, habelə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın digər iştirakçılarına bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqları və vəzifələri izah edilir və bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır”. Eyni Məcəllənin 100.3-cü maddəsinə əsasən “Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə inzibati xəta haqqında protokolun surəti verilir”. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 100.4-cü maddəsinə əsasən “Protokol onu tərtib etmiş şəxs, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxs və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsi tərəfindən imzalanır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxs və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsi protokolu imzalamaqdan imtina etdikdə, bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinin izahatlar və protokolun məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək, habelə protokolu imzalamaqdan imtina etməsinin səbəblərini göstərmək hüquqları vardır. Onların bu izahatları və mülahizələri protokola əlavə olunur”. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1 və 430.4-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 19 dekabr 2019-cu il tarixli Qərarında aşağıdakılar qeyd olunur “Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu bir daha qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, inzibati protokolu tərtib etmək səlahiyyəti olan orqan, həmin protokolu tərtib edərkən müvafiq qanunvericiliyin tələblərinə ciddi riayət etməli, məhkəmələr, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyət tədbirlərinin həyata keçirilməsi üçün səlahiyyətli orqan tərəfindən tərtib edilən protokol əsasında inzibati xətanı törədən şəxsin təqsirini İnzibati Xətalar Məcəlləsinin tələblərinə uyğun müəyyən etməli, süründürməçiliyə yol vermədən, həmin işlərə qanunla müəyyən edilmiş müddətlərə ciddi riayət etməklə baxmalıdırlar”. Beləliklə, qüvvədə olan inzibati xətalar qanunvericiliyi inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatı aparan səlahiyyətli orqanın vəzifəli şəxsin üzərinə qanunvericiliyin tələblərinə ciddi riayət etmək, o cümlədən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki və ya hüquqi şəxsin qanunvericilikdə təsbit olunmuş hüquqlarını təmin etmək vəzifəsini qoyur. Əks yanaşma şəxsin hüquqlarının xüsusilə də müdafiə hüququnun məhkəməyədək icraat dövründə kobud şəkildə pozulması ilə nəticələnə bilər. Hazırki iş üzrə İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin nümayəndəsinin izahatının göstərilməli olduğunu, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin nümayəndəsinə, habelə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın digər iştirakçılarına Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş hüquqlarının və vəzifələrinin izah edilməli olduğunu nəzərdə tutan bölmələr mövcuddur. Həmçinin xx.xx.2024-cü il tarixli, EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin (hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin nümayəndəsinin) imzası üçün yer nəzərdə tutulmuşdur. Bundan başqa xx.xx.2024-cü il tarixli, EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda “Qeyd” kimi aşağıdakılar da göstərilir: “Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti (hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin nümayəndəsi) protokolu imzalamaqdan imtina etdikdə, bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin (hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin nümayəndəsinin) izahatlar və protokolun məzmunu barəsində öz mülahizələrini təqdim etmək, habelə Protokolu imzalamaqdan imtina etməsinin səbəblərini göstərmək hüquqları vardır. Onların bu izahatları və mülahizələri protokola əlavə olunur”. Əlavə olaraq həmin protokol formasında inzibati xəta haqqında protokolun surətinin barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinə (hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin nümayəndəsinə) verilməli olduğunu təsbit edən bölmə də mövcuddur. Göründüyü kimi, İXM-nin müvafiq normalarından irəli gələn tələblərin nəzərə alınmalı olduğu Mərkəzi Bankın səlahiyyətli vəzifəli şəxsinin tərtib etdiyi protokolun özündə belə təsbit edilmişdir. Odur ki, material üzrə məhkəməyədək icraat dövründə Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti MMC-nin inzibati xətalar qanunvericiliyinin yuxarıda istinad edilən və s. aidiyyəti normalarından irəli gələn hüquqları təmin edilməmiş, "xxxx" ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim olunmuş sənədlərdə müvafiq hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin səlahiyyətli Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin ad, soyad və ata adı konkret olaraq göstərilməsinə baxmayaraq Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti MMC-yə xidmət göstərən "xxxx" ASC-də həmin hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti barədə digər zəruri əlaqə məlumatlarının (məsələn, e-mail ünvanı, telefon nömrəsi) olması halı da istisna deyil), hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat barədə nəinki yazılı, hətta şifahi məlumat verilməsi üçün belə ümumiyyətlə heç bir səy göstərilməmiş, bununla yanaşı Azərbaycan Respublikası İXM-nin 100.3-cü maddəsinin tələbinə zidd olaraq inzibati xəta haqqında protokolun surəti Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti MMC-yə göndərilməmişdir. Göründüyü kimi, inzibati xəta haqqında iş üzrə məhkəməyədək icraat kobud prosessual pozuntularla aparılmış, həmin icraat dövründə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin qanunvericilikdə təsbit edilmiş hüquqları kobud şəkildə pozulmuşdur. Bu və digər səbəblərdən inzibati xəta haqqında protokol düzgün tərtib edilmiş sayıla bilməz. İXM-nin 109.1, 109.1.6-cı maddələrinə əsasən inzibati xəta haqqında işin baxılmağa hazırlanması zamanı protokol və digər materiallar səlahiyyəti olmayan Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti tərəfindən tərtib edildikdə, protokol və digər sənədlər düzgün tərtib olunmadıqda, yaxud təqdim edilmiş materiallar natamam olduqda işə baxılarkən tamamlamaq mümkün olmadıqda, inzibati xətalar haqqında protokolun və ya digər sənədlərin onu tərtib etmiş orqana, vəzifəli Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinə geri qaytarılması barədə qərardad qəbul edilir. Odur ki, qeyd olunanları məhkəmə inzibati xəta haqqında materialın natamamlığı kimi qiymətləndirməklə işə baxılarkən bu natamamlığın aradan qaldırılmasını qeyri-mümkün hesab edir və belə olduğu təqdirdə məhkəmənin gəldiyi qənaətə görə Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından daxil olmuş inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə olunmuş sənədlər Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına geri qaytarılmalıdır. “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129.1.3-cü maddəsinin şərh olunmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 04 noyabr 2020-ci il tarixli Qərarına əsasən inzibati xətalar qanunvericiliyinin ümumi və xüsusi normalarında məhkəmə qərardadlarından şikayət verilməsi nəzərdə tutulmamışdır. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 128-ci maddəsinin tələbləri baxımından həmin Məcəllənin 109-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalar haqqında işin baxılmasına hazırlanması zamanı qəbul edilən qərardadlardan apellyasiya şikayəti vermək hüququ istisna edilir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və İXM-in 106 və 109-cu maddələrini rəhbər tutaraq, qərara aldım: Şəxs Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP № ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılsın. Qərardaddan apelyasiya şikayəti verilə bilməz. Sədrlik edən Orxan Mahmud