Goranboy Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(045)-2197/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Goranboy rayonu İş № 3(045)-2197/2025 13.10.2025 GORANBOY RAYON MƏHKƏMƏSİ (inzibati xəta haqqında iş üzrə) Hakim Mustafayev Taleh Məhəmmədəli oğlunun sədrliyi, Namazov Arzu Etibar oğlunun katibliyi, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Goranboy RPŞ-nin İTB-nin polis sahə rəisi X2, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1984-cü ildə Goranboy rayonu Qarasuçu kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, Goranboy rayonu Qarasuçu kəndində qeydiyyatda olan və Goranboy rayonu Dəliməmmədli şəhərində yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 510 və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan inzibati xətaları törətməsinə dair Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin Goranboy Rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş materiallara məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Goranboy Rayon Polis Şöbəsinin İTB-nin polis sahə rəisi X5 tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 510 və 535.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməsinə dair 09 oktyabr 2025-ci il tarixli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. 09 oktyabr 2025-ci il tarixli, MN seriyalı ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilir ki, Şəxs 09 oktyabr 2025-ci il tarixdə Goranboy rayonu ərazisində uca səslə səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozmuş və Goranboy RPŞ-nin DYPB-nin YPX-nin əməkdaşlarının qanuni tələbinə qəsnən tabə olmamışdır. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Goranboy RPŞ-nin İTB-nin polis sahə rəisi X5 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun çıxış edərək bildirdi ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə Goranboy RPŞ-nin DYPB-nin YPX-nin əməkdaşları Süleyman Piriyev və Nail Şükürov “KİA” markalı ** YP *** dövlət qeydiyyat nişanlı xidməti patrul avtomaşını ilə Goranboy rayonu ərazisində xidmətdə olan zaman təxminən saat 19:45 radələrində “Baic” markalı ** YC *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşında sərnişinin təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etmədiyi üçün saxlanılmışdır. Bort komputer vasitəsi ilə yoxlanılan zaman sürücünün X3 olduğu və ona məxsus sürücülük vəsiqəsi nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququndan məhdudlaşdırıldığı, 1 il ərzində 1 dəfə tənbeh aldığı və adına heç bir etibarnamənin olmadığı məlum olmuşdur. Həmin vaxt X8 avtomobilin yol vərəqəsi ilə həyat yoldaşı Şəxs məxsus olduğunu bildirmişdir. YPX-nin əməkdaşları tərəfindən aparılmış yoxlama zamanı Şəxs adına olan etibarnamənin istifadə müddətinin bitdiyi aşkar edilmişdir. YPX-nin inspektorları şəxs barəsində inzibati protokol tərtib edərək avtomaşını duracağa yerləşdirilməsini təmin etmək istəyən zaman avtomaşında sərnişin qismində əyləşmiş Şəxs sərnişin oturacağından düşərək sükana əyləşib ünvanlı-ünvansız nalayiq ifadələr işlədərək polisin qanuni tələbinə qəsdən tabe olmayıb avtomaşını hərəkətə gətirərək idarə etməyə başlamışdır. Onlar həmin avtomaşının yenidən məcburi saxlanılmasını təmin etmişlər və saxlanılan zaman Şəxs yenidən ünvanlı-ünvansız nalayiq ifadələr işlədərək ictimai qaydanı pozmuşdur. Bununla da Şəxsnun hərəkətlərində İXM-in 510 və 535.1-ci maddələrinin tərkibi olduğu üçün tərəfindən onun barəsində həmin maddələr ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməsinə dair protokol tərtib edilmişdir. Göstərilənləri nəzərə alaraq Şəxs barəsində inzibati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü İXM-in 510 və 535.1-ci maddələri ilə təqsirli bilərək izahatında göstərdi ki, 09 oktyabr 2025-ci il tarixdə, saat təxminın 19 radələrində həyat yoldaşı Xaliq Qasımov ilə birlikdə özlərinə məxsus avtomobillə Goranboy şəhəri ərazisində hərəkətdə olan zaman YPX-nin əməkdaşları tərəfindən saxlanılmışdır. YPX-nin inspektoru onlara yaxınlaşaraq özünü təqdim etmiş və sərnişrin qismində əyləşən şəxsin təhlükəsiz kəmərindən istifadə etmədiyinə görə saxlanıldığını bildirmişdir. Bu zaman o YPX-nin inspektoruna öz etirazını bildirərək səs-küy salmağa başlamış və sükan arxasına əyləşərək oradan uzaqlaşmışdır. Daha sonra YPX-nin inspektoru onların avtomobilini məcburi saxlamışdır. Həmin vaxt onların arasında sözlə mübahisə olmuş və o yenidən uca səslə səs-küy salaraq nalayiq ifadələr işlətmişdir. Əsəbi olduğu üçün YPX inspektorunun tələbinə tabe olmamışdır. Hazırda əməlindən çox peşman olduğu üçün məhkəmədən barəsində yüngül inizbati tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş Goranboy RPŞ-nin DYPB-nin YPXnin inspektoru X4 bildirdi ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə “KİA” markalı ** YP *** dövlət qeydiyyat nişanlı xidməti patrul avtomaşını ilə Goranboy rayonu ərazisində xidmətdə olan zaman təxminən saat 19:45 radələrində “Baic” markalı ** YC *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşında sərnişinin təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etmədiyi üçün tərəfindən saxlanılmışdır. Bort komputer vasitəsi ilə yoxlanılan zaman sürücünün X3 olduğu və ona məxsus sürücülük vəsiqəsi nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququndan məhdudlaşdırıldığı, 1 il ərzində 1 dəfə tənbeh aldığı və adına heç bir etibarnamənin olmadığı məlum olmuşdur. Həmin vaxt X8 avtomobilin yol vərəqəsi ilə həyat yoldaşı Şəxs məxsus olduğunu bildirmişdir. Onun tərəfindən aparılmış yoxlama zamanı Şəxs adına olan etibarnamənin istifadə müddətinin bitdiyi aşkar edilmişdir. O, şəxs barəsində inzibati protokol tərtib edərək avtomaşını duracağa yerləşdirilməsini təmin etmək istəyən zaman avtomaşında sərnişin qismində əyləşmiş Şəxs sərnişin oturacağından düşərək sükana əyləşib ünvanlı-ünvansız nalayiq ifadələr işlədərək polisin qanuni tələbinə qəsdən tabe olmayıb avtomaşını hərəkətə gətirərək idarə etməyə başlamışdır. Onlar həmin avtomaşının yenidən məcburi saxlanılmasını təmin etmişlər və saxlanılan zaman Şəxs yenidən ünvanlı-ünvansız nalayiq ifadələr işlədərək ictimai qaydanı pozmağa davam etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş Goranboy RPŞ-nin DYPB-nin inspektoru X6 iş üzrə digər şahid X1 izahatına oxşar məzmunlu izahat verərək sonuncunun dediklərini təsdiq etdi. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Goranboy RPŞ-nin DYPB-nin YPX-nin inspektoru Süleyman Piriyev tərəfindən rəhbərliyinə ünvanlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə “KİA” markalı ** YP *** dövlət qeydiyyat nişanlı xidməti patrul avtomaşını ilə Goranboy rayonu ərazisində xidmətdə olan zaman təxminən saat 19:45 radələrində “Baic” markalı ** YC *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşının Goranboy rayonu H.Əliyev prospektində idarə edən zaman sürücünün təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etsə də yanında əyləşən sərnişinin təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etmədiyi üçün tərəfindən saxlanılmışdır. Bort komputer vasitəsi ilə yoxlanılan zaman sürücünün ünvan 2 ünvanında qeydiyyatda olan X3 olduğu və ona məxsus “B” dərəcəli AE 103115 nömrəli sürücülük vəsiqəsi nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququndan məhdudlaşdırıldığı, 1 il ərzində 1 dəfə tənbeh aldığı və adına heç bir etibarnamənin olmadığı məlum olmuşdur. X8 bildirdi ki, avtomaşın yol vərəqəsi ilə həyat yoldaşı Şəxs məxsusdur və avtomaşında sərnişin qismində əyləşib. Yoxlama zamanı Şəxsn adına olan etibarnamənin istifadə müddətinin bitdiyi aşkar edilmişdir. O, X3 barəsində Azərbaycan Respublikasının İXM-nin 332.3-cü, 332.1-ci və 338.3-cü maddələri ilə inzibati protokol tərtib edərək avtomaşını duracağa yerləşdirilməsini təmin etmək istəyən zaman avtomaşında sərnişin qismində əyləşmiş Şəxs sərnişin oturacağından düşərək sükana əyləşib ünvanlı-ünvansız nalayiq ifadələr işlədərək polisin qanuni tələbinə qəsdən tabe olmayıb avtomaşını hərəkətə gətirərək idarə etməyə başlamışdır. Onlar həmin avtomaşının yenidən məcburi saxlanılmasını təmin etmişlər və saxlanılan zaman Şəxs ünvanlı-ünvansız nalayiq ifadələr işlətməyə başlamışdır. Bundan sonra onlar həmin avtomaşının duracağa yerləşdirilməsini təmin etmişlər. Odur ki, Şəxs barəsində aidiyyəti üzrə tədbir görülməsi üçün RPŞ-nin TB-nə göstəriş verilməsi xahiş olunmuşdur; CD diskdən Şəxs ictimai qaydanı pozaraq polisin qanuni tələbinə tabe olmadığı görünür. Məhkəmə, iş üzrə toplanmış sübutlara və onların məcmusuna tam, hərtərəfli və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla belə nəticəyə gəlir ki, Şəxsnun İXM-in 510 və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaları törətməsi, özünün etirafedici izahatından başqa, inzibati xəta haqqında protokol, şahid izahatı, digər sübutlarla tam sübuta yetirilmiş və onun əməli düzgün olaraq İXM-in 510 və 535.1-ci maddələri ilə tövsif edilmişdir. Onun hərəkətlərinə münasibətdə əməlin inzibati xəta olmasını aradan qaldıran hallar yoxdur, həmçinin Şəxsnun inzibati məsuliyyətdən azad edilməsi üçün əsaslar müəyyən edilməmişdir. Odur ki, təqsiri tam sübuta yetirildiyinə görə Şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb edilməli və tənbeh edilməlidir. İXM-in: 12-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 34.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin eyni və ya müxtəlif vaxtlarda törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin işlərə eyni vaxtda baxılmalıdır; 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İXM-in 510-cu maddəsinin dispozisiyasından göründüyü kimi xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan hərəkətlər fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilmədikdə həmin maddədə nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Xuliqanlıq işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” xx.xx.2004-cü il tarixli 1 saylı Qərarının 2-3-cü bəndlərində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin xuliqanlığa görə məsuliyyət müəyyən edən 221-ci maddəsinin mətnində nəzərdə tutulan mənada ictimai qayda dedikdə, cəmiyyətdə insanlar arasında təşəkkül tapmış, adət və ənənələrlə, əxlaq normaları ilə, habelə qüvvədə olan qanunvericiliklə müəyyən edilən qarşılıqlı davranış və birgəyaşayış qaydalarının sistemi başa düşülür. İctimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlər dedikdə, ictimai və ya şəxsi mənafelərə əhəmiyyətli zərər vuran və ya cəmiyyətdə insanlar arasında bərqərar olmuş birgəyaşayış və davranış qaydalarının qərəzli surətdə pozulmasında ifadə olunan hərəkətlər başa düşülür. Cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik etmə dedikdə isə, təqsirkarın ətrafdakı şəxslər üçün aşkar surətdə ictimai qaydaya əhəmiyyətli dərəcədə laqeydlik, etinasızlıq göstərməsi, cəmiyyətdə hamı tərəfindən qəbul olunmuş davranış qaydaları, əxlaq və mənəviyyat normalarına qarşı saymamazlıq, bir çox insanın və ya cəmiyyətin hər hansı bir üzvünün mənafelərinə toxunan hərəkətlər etməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, xuliqanlıq obyektiv cəhətdən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221-ci maddəsinin dispozisiyasında sadalanan müxtəlif hərəkətlərdə ifadə olunsa da, onların hamısı üç əsas əlamətə malik olmalıdır. Birincisi, bu hərəkətlər ictimai qaydanı kobud surətdə pozmalıdır; ikincisi, belə pozuntu cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə etməlidir; üçüncüsü isə vətəndaşlar üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, habelə özgənin əmlakının məhv edilməsi, yaxud zədələnməsi ilə müşayiət edilməlidir. Qeyd olunmalıdır ki, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanın kobud surətdə pozulması öz-özlüyündə inzibati hüquqpozmadır və İXM-in 296-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs 09 oktyabr 2025-ci il tarixdə Goranboy rayonu ərazisində uca səslə kobud ifadələr işlədərək ictimai yerdə, yəni ictimai yerdə ətrafdakı şəxslər üçün aşkar surətdə ictimai qaydaya əhəmiyyətli dərəcədə laqeydlik, etinasızlıq göstərmiş, bununla da cəmiyyətdə hamı tərəfindən qəbul olunmuş davranış qaydalarına, əxlaq və mənəviyyat normalarına qarşı saymamazlıq nümayiş etdirmiş, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlərə yol verməklə İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. İXM-in 535.1-ci maddəsinə əsasən polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edərkən, onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama həmin maddədə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur və fiziki şəxslər iki yüz manat miqdarında cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. Qeyd edilən maddənin dispozisiyasından göründüyü kimi, polis işçisi və ya hərbi qulluqçu ictimai qaydanın mühafizəsi ilə bağlı vəzifələrini icra edərkən, ictimai qaydanı pozan şəxs tərəfindən onların qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmama İXM-in 535.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olur. Hazırkı halda Şəxsnun hərəkətlərində də həmin halların mövcud olması məhkəmə iclasında öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol və məhkəmə iclasında araşdırılan sübutlarla müəyyən edildi ki, Şəxs 09 oktyabr 2025-ci il tarixdə ictimai qaydanın mühafizə vəzifələrini icra edən polis əməkdaşlarının qanuni tələbinə tabe olmamışdır. İXM-in 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxsnun törətdiyi əməli etiraf etməsini, əməlindən peşman olmasını və müharibə iştirakçısı olmasını onun məsuliyyətini yüngülləşdirən hallar kimi müəyyən edir. Məhkəmə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxsnun məsuliyyətini ağırlaşdıran halı müəyyən etmədi. İXM-in: 4-cü maddəsinə əsasən İXM insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır; 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır; 34.3-cü maddəsinə əsasən şəxsin eyni vaxtda öz hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə törətdiyi bir neçə inzibati xətaya dair işlərə baxılması eyni orqanın səlahiyyətinə aiddirsə, həmin şəxs daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh edilir. Bu halda törədilmiş xətalardan hər hansı birinə görə nəzərdə tutulmuş əlavə tənbehlərdən biri əsas tənbehə əlavə edilə bilər. Məhkəmə, Şəxs barəsində inzibati tənbeh tətbiq edərkən, xətanın xarakterini, onun şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən halların olmasını və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alır və hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510 və 535.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan inzibati xətaları törətməkdə təqsirli bilinməli və barəsində İXM-in 34.3-cü maddəsini tələbləri nəzərə alınmaqla, daha ciddi xətaya görə müəyyən edilmiş sanksiya çərçivəsində tənbeh tədbiri, yəni İXM-in 535.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulan inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri inzibati tənbehin məqsədlərinə, yəni Şəxs qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirməyə, habelə onun tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almağa uyğundur. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40.0.1, 43, 114-115, 128-130 maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510 və 535.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan inzibati xətaları törətməkdə təqsirli bilinsin və həmin Məcəllənin 34.3-cü maddəsi tətbiq edilməklə, o, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsinə əsasən 200 (iki yüz) manat miqdarında inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Goranboy Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Taleh Mustafayev