Goranboy Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(045)-722/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Goranboy rayonu İş № 3(045)-722/2023 11.09.2023 GORANBOY RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ələkbərov Tural Mehman oğlunun sədrliyi, Namazov Arzu Etibar oğlunun katibliyi, inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Goranboy rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X2, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs və onun vəkili Goranboy rayon Vəkil Bürosunun vəkili X3 iştirakları ilə, xx.xx.1988-ci ildə Goranboy rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, orta təhsilli, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan və yaşayan Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 528.1-ci maddəsi ilə tərtib olunan inzibati xəta haqqında protokol üzrə inzibati xəta haqqında işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Goranboy rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X1 Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinin icrası ilə bağlı borclu Şəxs barəsində İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edərək baxılması üçün məhkəməyə göndərmişdir. MN seriyalı ******* nömrəli, 11 sentyabr 2023-cü il tarixli inzibati xəta haqqında protokolda qeyd edilir ki, borclu Şəxs Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədi üzrə 15030 manat pulu ödəməkdən yayınır və o, icra məmurun qanuni tələblərini yerinə yetirməmişdir. Nəticədə Şəxs İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında Goranboy rayon İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmuru X4 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun izahat verərək bildirdi ki, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinə əsasən Şəxs 15000 manat pul və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu alınaraq Zərərçəkmiş şəxs verilməlidir. Şəxs icra sənədində göstərilən borcun ödənilməsi üçün bildiriş verilmiş və ondan borcu ödəməyi tələb edilmişdir. Lakin, borclu bildiriş göndərilməsinə baxmayaraq ödəniş etməmişdir. Şəxs 15030 manat borcun ödənilməsi tələb olunmuş və onun izahatı alınmışdır. Yekunda Şəxs İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. Verilmiş suallara cavab olaraq bildirdi ki, Şəxs məxsus torpaq sahəsinin üzərinə məhkəmə qərarı ilə həbs qoyulmuş və həmin torpaq sahəsi 7000 manat məbləğində qiymətləndirilmişdir. Sözügedən torpaq sahəsi satışa çıxarılmış, lakin, satış baş tutmamışdır. Daha sonra həmin torpaq sahəsi tələbkara təklif edilsə də, sonuncu bundan imtina etmişdir. Tələbkar pulun tam və nağd şəkildə ödənilməsini tələb edir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqıqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs özünü İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilməyərək izahatında göstərdi ki, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinə əsasən onun Zərərçəkmiş şəxs 15000 manat pul borcu vardır. Həmin borcun ödənilməsi ilə bağlı Goranboy şəhərində yerləşən ona məxsus torpaq sahəsinin üzərinə həbs qoyulmuş və torpaq sahəsi 7000 manat məbləğində qiymətləndirilmişdir. Sözügedən torpaq sahəsi hərraca çıxarılmış, lakin, satış baş tutmamışdır. Daha sonra həmin torpaq sahəsi tələbkara təklif edilmişdir. Buna baxmayaraq tələbkar torpaq sahəsini qəbul etmir. Bu məsələ ilə bağlı tələbkarla dəfələrlə danışığı olmuşdur. O, həmin torpaq sahəsini 5000 manata tələbkara təklif etmişdir. Hətta, tələbkara borcunun hissə-hissə ödənilməsini də təklif etmişdir. Buna baxmayaraq tələbkar hissə-hissə ödənişi qəbul etməkdən imtina edir. Bu gün tələbkara 200 manat ödəniş etmişdir. Qalan borcunu da hissə-hissə ödəyəcəkdir. Göstərilənləri nəzərə alaraq iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqıqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs vəkili X5 bildirdi ki, hüquqlarını müdafiə etdiyi şəxsin əməlində İXM-in 528.1-ci maddəsinin tərkib əlamətləri yoxdur. Belə ki, tələbkarın üzərinə həbs qoyulmuş torpaq sahəsindən başqa əmlakı yoxdur. Hesab edir ki, həmin torpaq sahəsi satılaraq tələbkara olan borcun bir hissəsi ödənilə bilər. Həmçinin, Şəxs başqa gəliri də yoxdur. Bundan başqa Şəxs tələbkara hissə-hissə ödəniş etmək istəsə də, tələbkar bunu qəbul etmir. Göstərilənləri nəzərə alaraq iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinə əsasən Şəxs 15000 manat pul və ödənilmiş 30 manat rüsum alınaraq Zərərçəkmiş şəxs verilməlidir; İcra sənədinin icraya yönəldilməsini təsdiq edən xx.xx.2023-cü il tarixli “İcraata başlamaq haqqında” qərarın və həmin tarixli, 53401/2023 nömrəli müvafiq bildirişin surətindən görünür ki, borclu Şəxs icraata başlama haqqında qərarın surəti göndərilmiş və o, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinin hüquqi nəticələri barədə xəbərdar edilmişdir; Goranboy Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 8(045)-94/2023 nömrəli qərardadından görünür ki, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə Şəxs məxsus, Goranboy şəhərində yerləşən 4,87 ha torpaq sahəsinin 1/6 hissəsinin üzərinə həbs qoyulmuşdur; "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş hesabatdan görünür ki, Şəxs məxsus Goranboy şəhərində yerləşən 4.87 ha kənd təsərrüfatlı təyinatlı torpaq sahəsinin 1,21 ha hissəsi 7000 manat məbləğində qiymətləndirilmişdir; “Daşınar və Daşınmaz Əmlakların Satışı üzrə Hərrac Mərkəzi”nin xx.xx.2023-cü il tarixli məktubundan görünür ki, Şəxs məxsus əmlak üzrə mövcud qanunvericiliyə uyğun olaraq hərrac keçirilmiş, alıcı müraciəti olmadığından hərrac baş tutmamışdır; xx.xx.2023-cü il tarixli ödəniş qəbzinin surətindən görünür ki, 200 manat vəsait Zərərçəkmiş şəxs hesabına ödənilmişdir. Məhkəmə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatlarını dinləyib və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, hazırkı halda barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs əməlində İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın tərkibi olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Məhkəmə, icra işinin materiallarını tədqiq edərək borclunun hərəkətlərində icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsi və ya icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsi kimi halların mövcud olmadığı qənaətinə gəlir. Belə ki, “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: 3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun tələbləri Azərbaycan Respublikasının ərazisində bütün orqanlar, hüquqi şəxslər, onların vəzifəli şəxsləri və fiziki şəxslər üçün məcburidir. Məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurlarının tələblərini yerinə yetirməyən, onlara həvalə edilmiş vəzifələrin icrasına mane olan şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar; 8.2-ci maddəsinə əsasən icra məmuru icra sənədini aldığı vaxtdan üç gün müddətində icraata başlamaq haqqında qərar qəbul edir. Həmin qərarda icra məmuru icra sənədində göstərilmiş tələblərin borclu tərəfindən könüllü icrası üçün məhkəmənin qərarında digər icra müddəti müəyyən edilməyibsə, həmçinin bu maddənin üçüncü bəndində müəyyən edilmiş icra müddəti istisna olmaqla, icraata başlanıldığı vaxtdan ən çoxu on gün müddət təyin edir və bu barədə borcluya bildiriş verir. Bildirişdə həmin müddət başa çatdıqdan sonra göstərilən tələblərin məcburi qaydada icra ediləcəyi və bu Qanunla nəzərdə tutulmuş icra ödənişinin və icra hərəkətlərinin həyata keçirilməsi ilə bağlı xərclərin ondan tutulacağı göstərilir; 28.2 və 29.2-ci maddələrinə müvafiq olaraq icraatda tərəflər tələbkar və borcludur. İcra hərəkətlərinin həyata keçirilməsi zamanı tərəflər icra haqqında Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin tələblərini yerinə yetirməyə borcludurlar; 84.1-ci maddəsinə əsasən icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə, icra sənədinin itirilməsinə və ya onun vaxtında göndərilməməsinə görə, habelə borclunun iş yeri və ya yaşayış yeri, onun gəlirləri və əmlak vəziyyəti haqqında dəqiq olmayan məlumat təqdim edilməsinə görə icra məmuru təqsirkar şəxslərin inzibati məsuliyyətə cəlb olunması üçün qanunvericiliyə uyğun olaraq inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir və onu işin digər materialları ilə birlikdə müvafiq məhkəməyə göndərir (vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə borcların alınması (vergilərin ödənilməməsi) ilə əlaqədar qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarlarının icrasına maneçilik törətmə halları istisna olmaqla). İXM-in 528.1-ci maddəsinə əsasən icra sənədindəki tələbin üzrsüz səbəbdən icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra edilməməsinə və ya icra məmurunun məhkəmə və ya başqa dövlət orqanlarının qərarlarının icrası ilə əlaqədar digər qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Maddənin dizpozisiyasından məlum olur ki, həmin inzibati xətanın tərkibinin yaranması üçün borclu icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirməməli və ya icra sənədini üzrsüz səbəbdən icra etməməlidir. Məhkəmə iclası zamanı müəyyən edilir ki, icra sənədi üzrə borclu öhdəliyinin bir hissəsini icra etmişdir. Həmçinin, onun əmlakı yoxlanılmış və mülkiyyətində olan torpaq sahənin üzərinə həbs qoyulmuşdur. Həmin torpaq sahəsi 7000 manat dəyərində qiymətləndirilmiş və hərraca çıxarılmışdır. Alıcı olmadığından hərrac baş tutmamış, torpaq sahəsi tələbkara təklif edilmiş, lakin tələbkar həmin torpaq sahəsini qəbul etməkdən imtina etmişdir. İcra tədbirləri nəticəsində borclu Şəxs başqa gəliri və əmlakının olmaması müəyyən edilmişdir. Yəni, borclunun hərəkətlərində icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsi halı müəyyən olunmur. Bütün qeyd edilənlər isə borclu Şəxs tərəfindən icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə yönəlmiş hər hansı bir qərəzli hərəkət edilməməsini təsdiq edir. İXM-in: 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən, yalnız İXM-lə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir; 12.1-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. Beləliklə, məhkəmə iclasında borclu Şəxs tərəfindən Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)-1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinin icra edilməsi ilə bağlı icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə yönələn hərəkətlərin edilməsi müəyyən edilməmişdir. Bu isə onun tərəfindən İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın tördilməsini istisna edir. Buna görə də məhkəmə borclu barədə başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini qanuni və əsaslı hesab edir. İXM-in: 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərin icraatı üzrə inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri və s. müəyyən edilməlidir; 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etməkdən ötrü hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Məhkəmə hesab edir ki, borclu Şəxs əməlində İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta tərkibi yoxdur və bu səbəbdən tərtib edilmiş inzibati protokol əsasında o, inzibati məsuliyyətə cəlb edilə bilməz. İXM-in: 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir; 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin 2(104)- 1213/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli icra sənədinin icra edilməməsi ilə bağlı Şəxs barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata, əməlində inzibati xəta tərkibinin olmaması əsası ilə xitam verilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40.0.1, 43, 48-51, 53, 55, 114.1.4, 115, 128-130 maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanın tərkibi olmadığından barəsində başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Goranboy Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Tural Ələkbərov