Goranboy Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(045)-773/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Goranboy rayonu İş № 3(045)-773/2024 15.08.2024 GORANBOY RAYON MƏHKƏMƏSİ (inzibati xəta haqqında iş üzrə) Hakim Mustafayev Taleh Məhəmmədəli oğlunun sədrliyi, Namazov Arzu Etibar oğlunun katibliyi, inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş şəxs Goranboy RPŞ-nin İTB-nin polis sahə rəisi X1, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1973-cü ildə Goranboy rayonunun Qarasüleymanlı kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, işsiz, Goranboy rayonunun, Qarasüleymanlı kəndində qeydiyyatda olan və həmin ünvanda yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Goranboy Rayon Polis Şöbəsindən daxil olmuş materiallara məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Goranboy RPŞ-nin İTB-nin polis sahə rəisi X2 tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 510cu maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə dair 14 avqust 2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. 14 avqust 2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolda göstərilir ki, Şəxs 14 avqust 2024-cü il tarixdə saat 19 radələrində Goranboy rayonu Səfikürd kəndində ictimai yerdə uca səslə səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozmuşdur. Nəticədə Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş şəxs Goranboy RPŞ-nin İTB-nin polis sahə rəisi X2 inzibati xəta haqqında protokolun məzmununa uyğun çıxış edərək bildirdi ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə saat təxminən 19 radələrində Goranboy RPŞ-nin DYPB-nün YPX-ın inspektoru X5 rayon Səfikürd kəndində xidmətdə olarkən Goranboy RPŞ-nin növbətçi hissəsindən **-BC-*** dövlət qeydiyyat nişanlı “VAZ 21011” markalı avtomobildə olan şəxslərin həyati əhəmiyyətli obyekt olan Goranbopy rayonu, Ballıqaya kəndində yerləşən su anbarına qeyri-qanuni daxil olması, həmin ərazidə mühafizəçi ilə mübahisə edərək uzaqlaşmaları barədə məlumat daxil oldu, o Səfikürd kəndində həmin avtomobili görmüş və saxla işarəsi vermiş, sürücü adı sonradan ona məlum olan Şəxs baş vermiş hadisə ilə bağlı RPŞ- nə dəvət etdikdə sonuncu heç bir xəta etmədiyini, Goranboy RPŞ-yə getməyəcəyini deyərək ictimai yerdə uca səslə səs küy saldı, o sonuncunu onu nizam-intizama dəvət etmiş və barəsində qanuni tədbir görülməsi üçün Goranboy RPŞ-yə gətirərək NV-ə təhvil vermişdir. Bununla da Şəxs barəsində onun tərəfindən 14 avqust 2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs özünü İXM-in 510-cu maddəsi ilə təqsirli bilərək izahatında göstərdi ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə o dostu X4 və ailə üzvləri ilə birlikdə Goranboy rayon Yuxarı Ağcakənd qəsəbəsində istirahətə getmişlər, saat 19 radələrində o idarə etdiyi “VAZ 21011” markalı **-BC-*** dövlət qeydiyat nişanlı avtomobilində yatmışdır. O, Ramizin qadağan olunmuş əraziyə keçdiyini görməmişdir və xəbəri olmamışdır. Təxminən saat 20 radələrində onlar oradan qayıtmışlar. Goranboy rayonu, Səfikürd kənd ərazisində YPX-in inspektoru onun idarə etdyi avtomobilə saxla işarəsi vermişr, o da avtomobilini saxlamışdır. Polis əməkdaşı ona avtomobilinin Goranboy RPŞ-nin duracağına gedəcəyini bildirən zaman, o polisin bu sözlərinə əsəbləşərək uca səslə ünvansız nalayiq ifadələr işlətməyə başlamış və polis əməkdaşına öz iradını bildirmişdir. Bundan sonra, o idarə etdiyi avtomobillə birlikdə Goranboy RPŞ-yə getmişdir. Etdiyi əməldən peşmandır. Odur ki, məhkəmədən ona yüngül tənbeh tədbiri tətbiq edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş Goranboy RPŞ-nin DYPB-nün YPXın inspektoru X3 bildirdi ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə saat təxminən 19 radələrində Goranboy rayon Səfikürd kəndində xidmətdə olarkən RPŞ-nin növbətçi hissədənn “VAZ 21011” markalı **-BC-*** dövlət qeydiyat nişanlı avtomobildə olan şəxslərin həyati əhəmiyyətli obyekt olan Ballıqaya su anbarına qeyri-qanuni daxil olması, həmin ərazidə mühafizəçi ilə mübahisə edərək uzaqlaşmaları barədə məlumat daxil olmuşdur. Onlar da Səfikürd kəndində həmin avtomobili görmüş və saxla işarəsi vermişlər, sürücü adı sonradan onlara məlum olan Şəxs baş vermiş hadisə ilə bağlı RPŞ-yə dəvət etdikdə sonuncu heç bir xəta etmədiyini, RPŞ-yə getməyəcəyini bildirərək ictimai yerdə uca səslə səs-küy salmışdır, onu nizam-intizama dəvətmişdir və barəsində qanuni tədbir görülməsi üçün RPŞ-yə gətirərək NH-nə təhvil vermişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Goranboy RPŞ-nin DYPB-nün YPX-nin inspektoru, polis baş serjantı Ramil Məmmədov tərəfindən Goranboy RPŞ-nin rəhbərliyə ünvanlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli raportdan görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə saat təxminən 19 radələrində Goranboy rayon Səfikürd kəndində xidmətdə olarkən RPŞ-nin NH-dən **-BC-*** dövlət qeydiyat nişanlı Vaz 21011” markalı avtomobildə olan şəxslərin həyati əhəmiyyətli obyekt olan Ballıqaya su anbarına qeyri-qanuni daxil olması, həmin ərazidə mühafizəçi ilə mübahisə edərək uzaqlaşmaları barədə məlumat daxil olmuşdur. Onlar da Səfikürd kəndində həmin avtomobili görmüş və saxla işarəsi vermişlər, sürücü adı sonradan onlara məlum olan Şəxs baş vermiş hadisə ilə bağlı RPŞ-yə dəvət etdikdə sonuncu heç bir xəta etmədiyini, RPŞ-yə getməyəcəyini bildirərək ictimai yerdə uca səslə səs-küy salmışdır. Ramil Məmmədov onu nizam-intizama dəvət etmişdir və barəsində qanuni tədbir görülməsi üçün RPŞ-yə gətirərək NH-nə təhvil vermişdir. Odur ki, Şəxs barəsində tədbir görülməsi üçün aidiyyəti əməkdaşa göstəriş verməyinizi xahiş etmişdir; “İnzibati qaydada tutma haqqında” xx.xx.2024-cü il tarixli protokoldan görünür ki, Şəxs həmin tarixdə saat 00:35-də inzibati qaydada tutulmuşdur; Beləliklə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi iş üzrə araşdırılmış digər hallarla sübuta yetdiyindən məhkəmə hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək inzibati məsuliyyətə cəlb edilməlidir. İXM-in: 3-cü maddəsində inzibati məsuliyyətin əsasları müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələbinə əsasən, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir; 6.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalara görə inzibati tənbeh İXM-ə uyğun olaraq tətbiq edilir; 12.1-ci maddəsinə əsasən İXM-lə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur; 510-cu maddəsinə əsasən xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan, lakin fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilməyən hərəkətlərə görə əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir, işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət sayılmadıqda, on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur. İXM-in 510-cu maddəsinin dispozisiyasından göründüyü kimi xırda xuliqanlıq, yəni ictimai qaydanı pozan hərəkətlər fiziki şəxslər üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət edilmədikdə həmin maddədə nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Xuliqanlıq işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” xx.xx.2004-cü il tarixli 1 saylı Qərarının 2-3-cü bəndlərində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin xuliqanlığa görə məsuliyyət müəyyən edən 221-ci maddəsinin mətnində nəzərdə tutulan mənada ictimai qayda dedikdə, cəmiyyətdə insanlar arasında təşəkkül tapmış, adət və ənənələrlə, əxlaq normaları ilə, habelə qüvvədə olan qanunvericiliklə müəyyən edilən qarşılıqlı davranış və birgəyaşayış qaydalarının sistemi başa düşülür. İctimai qaydanı kobud surətdə pozan hərəkətlər dedikdə, ictimai və ya şəxsi mənafelərə əhəmiyyətli zərər vuran və ya cəmiyyətdə insanlar arasında bərqərar olmuş birgəyaşayış və davranış qaydalarının qərəzli surətdə pozulmasında ifadə olunan hərəkətlər başa düşülür. Cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik etmə dedikdə isə, təqsirkarın ətrafdakı şəxslər üçün aşkar surətdə ictimai qaydaya əhəmiyyətli dərəcədə laqeydlik, etinasızlıq göstərməsi, cəmiyyətdə hamı tərəfindən qəbul olunmuş davranış qaydaları, əxlaq və mənəviyyat normalarına qarşı saymamazlıq, bir çox insanın və ya cəmiyyətin hər hansı bir üzvünün mənafelərinə toxunan hərəkətlər etməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, xuliqanlıq obyektiv cəhətdən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221-ci maddəsinin dispozisiyasında sadalanan müxtəlif hərəkətlərdə ifadə olunsa da, onların hamısı üç əsas əlamətə malik olmalıdır. Birincisi, bu hərəkətlər ictimai qaydanı kobud surətdə pozmalıdır; ikincisi, belə pozuntu cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə etməlidir; üçüncüsü isə vətəndaşlar üzərində zor tətbiq olunması ilə və ya belə zorun tətbiq edilməsi hədəsi ilə, habelə özgənin əmlakının məhv edilməsi, yaxud zədələnməsi ilə müşayiət edilməlidir. Qeyd olunmalıdır ki, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlikdə ifadə olunan ictimai qaydanın kobud surətdə pozulması öz-özlüyündə inzibati hüquqpozmadır və İXM-in 296-cı maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs 14 avqust 2024-cü il tarixdə Goranboy rayonu Səfikürd kəndində ictimai yerdə uca səslə səs-küy salaraq ictimai qaydanı pozaraq İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətmişdir. İXM-in 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs törətdiyi əməli etiraf edib peşman olmasını məsuliyyəti yüngülləşdirən hallar kimi müəyyən edir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan Şəxs əməlində məsuliyyəti ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi. İXM-in: 4-cü maddəsinə əsasən İXM insan və vətəndaş hüquqlarına və azadlıqlarına hörmət edilməsi, qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirsizlik prezumpsiyası, ədalətlilik və inzibati xətaların qarşısının alınması prinsiplərinə əsaslanır; 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. Məhkəmə, İXM-in 31.2-ci maddəsinə əsasən Şəxs barəsində inzibati tənbeh tətbiq edərkən, xətanın xarakterini, onun şəxsiyyətini xarakterizə edən halları, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyətini, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən halları və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alır və hesab edir ki, Şəxs İXM-in 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinərək ona həmin maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulan inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri inzibati tənbehin məqsədlərinə, yəni Şəxs qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirməyə, habelə onun tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almağa uyğundur. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40, 43, 114-115, 128-131-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510-cu maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 50 (əlli) manat miqdarında inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. İnzibati qaydada tutulmuş Şəxs məhkəmə iclas zalında dərhal azad edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Goranboy Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Taleh Mustafayev