Lənkəran Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(049)-829/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Lənkəran şəhəri İş № 3(049)-829/2025 26.11.2025 LƏNKƏRAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ələsgərov Elvin Əvəz oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Bağırov Əkrəm Muxtar oğlunun katibliyi, qərardan şikayət vermiş şəxs X1 iştirakları ilə, X2 oğlunun Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, EQ 31720772 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarından verdiyi şikayətə baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: X2 oğlu ərizə ilə Lənkəran Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, EQ 31720772 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın ləğv edilməsini xahiş etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, 02 noyabr 2025-ci il tarixdə Ələt-Astara-İran yolunda hərəkətdə olarkən istiqamət Biləsuvar rayonununa köhnə yola dönən zaman yolda hərəkət edərkən sürət həddi 60 km göstərilsədə o həmin 60 km sürətnən maşını idarə etmişdir. Biləsuvar rayonuna yolun sağ tərəfi ilə hərəkətdə olarkən, yəni saat 11:35 radələrində hərəkət edərkən, yolun sağ tərəfində (ƏDO Petrol yolun kənarında dayanmış, polis əməkdaşları maşında aralıda yol kənarında olmuşlar) Baş X5 İdarəsinin Yol Patrul Xidməti Alayının 11-ci tağımın əməkdaşlarının xidməti avtomobillərində tam hərəkətsiz duraraq dayandığının şahidi oldu. Təqribən bir neçə saat keçdikdən sonra "SMS RADAR" mobil tətbiq proqramına bildiriş gələrək, M-3, E-119, AH-8 Ələt-Astara-İran yolunun 174-cu km ərazisində güya yolda müəyyən edilmiş surət həddini 60 km saatda göstərilsədə 71 km/saat aşaraq, yəni 131 km saatda hərəkətdə olmuşdur. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.4-cü maddəsinin tələblərini pozmuşdur. Nəticə etibarı 17 noyabr 2025-ci il tarixdə qərarın surətini almış və inzibati tənbeh vermə haqqında qərarla tanış olarkən, aydın şəkildə qeyd edilmişdir ki, "sürət həddi 60 km/saat tələb olunan ərazidə 131 km/saat sürətlə **-TL-*** dövlət qeydiyyat nişanli FORD FOCUS minik markalı avtomobili ilə sürət həddini pozmaqla, barəsində "EQ31720772" nömrəli protokol tərtib edilmişdir". Bütün bunlara baxmayaraq, nə qədər fikirləşsə də, sonuncu dəfə Ələt-Astara-İran yolunun 174cü km-də nə zaman 60 km saat göstərilən yerdə 131 km saatda hərəkət etmişdir, onu xatırlaya bilmir. Hesab edir ki, Baş X5 İdarəsinin Yol Patrul Xidməti Alayının 11-ci tağımm əməkdaşlarının qəbul etmiş olduğu qərar tam əsassızdır və ləğv olunmalıdır. xx.xx.2025-ci il tarixli inzibati qərarda inzibati xətanın baş verdiyi ərazinin sürət həddi düzgün qeyd olunmaması, inzibati xətanın natamam sübuta yetirilməsi hesab olunur. Məhkəmə iclasında X2 oğlu izahat verərək xx.xx.2025-ci il tarixdə qeyd edilən saatda polis əməkdaşlarının yol kənarda durduğunu görmüşdür. Əlavə olaraq məhkəmə sübut qismində disk təqdim edərək xx.xx.2025-ci il tarixli, EQ 31720772 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərara dair DYPİ əməkdaşları tərəfindən qeydə alınmış videoda onun idarəetdiyi avtomobilin 131 saatda km-dən olduqca yavaş şəkildə hərəkət etdiyinin göründüyünü bildirərək şikayətinin təmin olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə, habelə iş üzrə sübutları təqdim edilməsi üçün məhkəmə bildirişi poçt vasitəsi ilə qərarından şikayət verilən Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinə çatdırılmasına baxmayaraq qərarından şikayət verilən orqanın nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsi barədə məhkəməyə rəsmi məlumat verməmişdir. Məhkəmə, qərardan şikayət verən şəxs və qərarından şikayət verilən orqanı məhkəmə iclası barədə məlumatlandırılmış hesab edərək şikayətə onların iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün saymışdır. Məhkəmə, şikayəti və materialları nəzərdən keçirərək hesab edir ki, şikayət qismən təmin edilməlidir. Belə ki, şikayətə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, EQ 31720772 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan görünür ki, X2 oğlu İXM-nin 328.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməsinə görə 300 manat məbləğində inzibati cərimə edilmişdir. İXM-nin 328.4-cü maddəsinin tələbinə görə yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürətini 61 km/saat və daha artıq aşmağa görə - üç yüz manat məbləğində cərimə edilir. İXM-in 76.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətanın olub-olmamasını, inzibati xəta törədən şəxsin təqsirini və işin düzgün həlli üçün əhəmiyyətli olan digər halları müəyyən etmək üçün hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) əsaslana bildiyi hər cür faktik məlumatlar inzibati xətalar haqqında işlər üzrə sübutlar sayılır. Bu məlumatlar maddi sübutlarla, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, zərər çəkmiş şəxsin, şahidlərin izahatları ilə, digər sənədlərlə, xüsusi texniki vasitələrin göstəriciləri ilə, ekspertin rəyi ilə, inzibati xəta haqqında protokolla, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş digər protokollarla müəyyən edilir. İXM-nin 80.2-ci maddəsinə əsasən sənədlər yazılı və ya digər formada müəyyən edilmiş məlumatları özündə əks etdirə bilər. Fotoşəkillər, səsyazma və ya videoyazı materialları, məlumat bazası və məlumat bankı və digər məlumatları olan müvafiq daşıyıcılar sənədlər hesab olunur. İXM-nin 61.1.9-cu maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xəta xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə, nəqliyyat vasitəsinin dövlət qeydiyyat nişanının nömrəsi, inzibati xəta sürət həddinin aşılması ilə əlaqədar olduqda sürətölçən cihazın göstəricisi, inzibati xətanın törədilmə yeri və tarixi barədə məlumatlar göstərilməklə, inzibati xətanın törədildiyi anın fotoşəklini almaq hüququ vardır. İXM-nin 93.2-ci maddəsinə əsasən nəqliyyat vasitəsinə baxış fasiləsiz videoçəkiliş aparılmaqla nəqliyyat vasitəsi sahibinin iştirakı ilə həyata keçirilir. İXM-nin 93.3-1-ci maddəsinə əsasən nəqliyyat vasitəsinə baxış haqqında protokolda fasiləsiz videoçəkilişdən istifadə barədə müvafiq qeyd aparılır və videoçəkilişi əks etdirən məlumat daşıyıcısı həmin protokola əlavə edilir. İXM-nin 122.1-ci maddəsinin tələbinə görə Bu Məcəllənin 327.1 - 327.5, 328, 329.1, 329.2, 330, 339.1-1, 346, 346-1, 353.1, 353.2, 353.4, 353.5 və 469.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş xətalar foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sisteminin proqram təminatı əsasında real vaxt rejimində elektron formada birbaşa həmin informasiya sisteminə ötürülür, inzibati xətanı törətmiş şəxsin iştirakı olmadan real vaxt rejimində, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada elektron sənəd şəklində inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar çıxarılır və həmin informasiya sisteminin müvafiq səlahiyyətli əməkdaşının elektron imzası ilə təsdiqlənir. Təsdiq edilmiş həmin qərar real vaxt rejimində, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları əlavə edilməklə, elektron qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sisteminə göndərilir. Bu Məcəllənin 346-1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsi barədə təsdiq edilmiş qərarlar real vaxt rejimində həmçinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sisteminə göndərilir. “X3” Azərbaycan Respublikası Qanunun 83-cü maddəsinin İİ hissəsinə əsasən yollarda hərəkət təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə nəzarət Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanının əməkdaşları tərəfindən stasionar və digər postlarda, eləcə də xüsusi avadanlığı olan nəqliyyat vasitələrində və ya xüsusi texniki vasitələrin tətbiqi ilə həyata keçirilir. Yol hərəkəti qaydaları, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarından istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətaların aşkarlanmasında istifadə olunan, foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələr müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müvafiq informasiya sisteminə inteqrasiya olunmalıdır. Göründüyü kimi qanunvericilik konkret olaraq yol hərəkəti təhlükəsizliyi əleyhinə törədilmiş inzibati xətaların aşkar edilməsini videomüşahidə aparılmaqla müəyyən edilməsini, habelə vizual müşahidə nəticəsində aşkar edildikdə belə həmin halların xüsusi texniki vasitələr vasitəsi ilə inteqrasiyasını təsbit etmişdir. X2 tərəfindən məhkəmə iclasında təqdim olunmuş DVD diskdəki video görüntülər tədqiq olunan zaman açıq-aydın müəyyən olunur ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə elektron kabinet yerləşdirilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, EQ 31720772 nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərara dair görüntülər olmaqla, həmin görüntülərdə həm X1 idarəetdiyi avtomobil, həm yolun əks istiqaməti tərəfindən gələn avtomobillərin sürəti saatda 131 km həddində müəyyən olunması məntiqi və ağlabatan deyildir. Bundan əlavə açıq-aşkar müəyyən olunur ki, X1 hərəkət etdiyi istiqamətdə yaxınlıqda müvafiq inzibati xətalar üzrə foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələr – kamera mövcuddur. Avtomobil ilə radar arasında məsafənin qısa olmasına və avtomobilin eyni sürətlə hərəkət etməsinə baxmayaraq görüntü və sürət həddinin yol kənarında quraşdırılmış radar tərfindən deyil DYP-nin avtomobil bortunda olan kamera ilə qeydə alınması özü də qeyri müəyyəndir. Müvafiq araşdırma aparılmaqla məsafəyə və zamana əsasən sürət həddinin müəyyən edilməsi mümkündür. Məhkəmə tərəfindən iştirak edən şikayət verilən orqanın nümayəndəsinə iş üzrə sübutları - təqdim etməsi təklif edilmiş, lakin sübutların məhkəməyə təqdim edilməməsi ilə yanaşı qərar qəbul edən orqanın nümayəndəsi də məhkəmədə iştirak etməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, hazırkı vəziyyətdə, yəni inzibati xətanın əsası olan avtomobilin surəti mübahisələndirildiyindən və videogörüntülərdə vizual olaraq 131 km saatda sürətlə hərəkət etmədiyi açıq-aşkar müəyyən olduğundan belə olan halda inzibati xətaya görə inzibati tənbeh vermə qərarının qüvvədə saxlanılması qanunvericilik baxımından da yolverilməzdir. İXM-nin 134.1.4-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 135.1.1 və 135.1.6-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş hallarda qərarın ləğv edilməsi və inzibati xəta haqqında işin yenidən baxılmaq üçün hakimə, səlahiyyətli orqana (vəzifəli şəxsə) göndərilməsi haqqında qəra qəbul edilir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq və qanunvericiliyin göstərilən müddəalarını rəhbər tutaraq məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarı ləğv edilməli, inzibati xəta haqqında iş yenidən baxılmaq üçün Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinə göndərilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 128-137-ci maddərini rəhbər tutaraq, qərara aldı: X2 oğlunın şikayəti qismən təmin edilsin. Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, EQ 31720772 nömrəli protokol üzrə qəbul edilmiş inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ləğv edilsin, inzibati xəta haqqında iş yenidən baxılmaq üçün Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X5 İdarəsinə göndərilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Lənkəran Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hakim Elvin Ələsgərov